Hào quang vụt tắt khi nghệ sỹ đánh mất đạo đức và xem thường pháp luật

một giờ trướcBài gốc

Năm tháng lao động nghệ thuật sẽ trở nên vô nghĩa trước bản án của pháp luật và sự quay lưng của khán giả. (Ảnh minh họa: HGO)

Trong những năm gần đây, công chúng liên tiếp chứng kiến không ít người nổi tiếng vướng vòng lao lý vì sử dụng ma túy, tổ chức sử dụng chất cấm hoặc có những hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng.

Từ sân khấu rực rỡ đến phòng điều tra chỉ là một khoảng cách rất ngắn khi nghệ sỹ đánh mất sự tỉnh táo trước cám dỗ của danh vọng, tiền bạc và lối sống buông thả. Những vụ việc ấy không chỉ là cú ngã của một cá nhân mà còn để lại nhiều hệ lụy đáng lo ngại đối với đời sống xã hội và môi trường văn hóa.

Cái giá của việc vi phạm pháp luật

Nghệ sỹ vốn được xem là người của công chúng. Họ không chỉ tạo ra sản phẩm nghệ thuật mà còn có sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến nhận thức, thị hiếu và lối sống của giới trẻ. Bởi vậy, khi một người nổi tiếng sa vào ma túy hay có các hành vi lệch chuẩn, họ không chỉ gây tổn thương cho một bộ phận người hâm mộ mà còn làm suy giảm niềm tin của xã hội. Nhiều khán giả từng yêu mến, thần tượng họ cảm thấy thất vọng, hụt hẫng khi những hình mẫu tưởng như hào nhoáng lại sụp đổ bởi chính sự thiếu bản lĩnh và xem nhẹ pháp luật.

Môi trường nghệ thuật trong nước ngày càng phát triển tạo cơ hội cho rất nhiều nghệ sỹ. (Ảnh minh họa: CTV/Vietnam+)

Đằng sau những vụ việc ấy là một thực trạng đáng suy nghĩ về lối sống lệch lạc trong một bộ phận người nổi tiếng hiện nay. Có người ngộ nhận rằng sự nổi tiếng đồng nghĩa với đặc quyền, xem thường chuẩn mực đạo đức và kỷ cương pháp luật. Có người bị cuốn vào những cuộc vui xa hoa, những vòng xoáy hưởng thụ vật chất mà đánh mất giới hạn. Khi đời sống cá nhân thiếu sự tu dưỡng, thì tài năng dù lớn đến đâu cũng khó có thể cứu vãn một nhân cách xuống cấp.

Hệ quả của điều đó đặc biệt nguy hiểm đối với giới trẻ. Trong thời đại mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, mọi hành vi của người nổi tiếng đều có sức lan truyền nhanh chóng. Nếu nghệ sỹ sống lệch chuẩn, phát ngôn thiếu trách nhiệm hay sa vào tệ nạn, họ vô tình tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến một bộ phận thanh thiếu niên đang trong quá trình hình thành nhân cách.

Nguy hiểm hơn, điều ấy còn làm vẩn đục môi trường văn hóa lành mạnh mà cả nước đang nỗ lực xây dựng, đi ngược lại những chủ trương, chính sách về phát triển văn hóa được ban hành trong thời gian gần đây.

Không ít nghệ sỹ từng có sự nghiệp rực rỡ, sở hữu danh tiếng và tình yêu của công chúng, nhưng chỉ sau một sai lầm đã đánh mất tất cả. Những giải thưởng, hào quang và năm tháng lao động nghệ thuật bỗng chốc trở nên vô nghĩa trước bản án của pháp luật và sự quay lưng của khán giả. Đó là cái giá rất đắt cho sự buông thả bản thân.

Có danh nhờ tài năng, giữ danh nhờ đạo đức

Tài năng có thể giúp một nghệ sỹ tỏa sáng, nhưng chỉ đạo đức mới giúp họ đứng vững lâu dài trong lòng công chúng. Người nghệ sỹ chân chính không chỉ cần rèn luyện chuyên môn mà còn phải biết giữ gìn nhân cách, sống có trách nhiệm với xã hội và thượng tôn pháp luật. Danh tiếng càng lớn, trách nhiệm nêu gương càng cao. Mỗi cú vấp ngã của người nổi tiếng hôm nay cũng là một lời cảnh tỉnh sâu sắc: Hào quang nghệ thuật sẽ không thể che khuất những sai phạm đạo đức và pháp luật.

Trao đổi về vấn đề này với phóng viên Báo Điện tử VietnamPlus, Tiến sỹ Mỹ học Thế Hùng cho rằng nghệ sỹ là những người có tài, có sức ảnh hưởng. Người nghệ sỹ làm nghệ thuật là công việc sang trọng, không phải ai cũng làm được. Có tài, có danh mà không sử dụng đúng cách, không biết trân trọng thì thật là đáng tiếc.

Tiến sỹ Thế Hùng ký tặng sách cho độc giả. (Ảnh: Minh Thu/Vietnam+)

Dẫn chứng những vụ việc nghệ sỹ quảng cáo sai sự thật, tiếp tay kinh doanh sản phẩm kém chất lượng, sử dụng chất cấm…, Tiến sỹ Nguyễn Thế Hùng cho rằng bên cạnh việc trau dồi tài năng, nghệ sỹ cần phải tu dưỡng đạo đức.

“Nghệ sỹ có lòng tự trọng thì không nên làm ‘công cụ’ cho doanh nghiệp, hãy kiếm tiền bằng tài, bằng nghề của mình, đừng mang cái tem, cái uy tín của mình dán lên sản phẩm. Cùng với đó, nghệ sỹ càng nổi tiếng thì càng phải thượng tôn pháp luật, hành nghề trong hành lang pháp lý của nhà nước, chỉ một bước đi sai pháp luật là bạn có thể mất hết sự nghiệp và danh tiếng,” Tiến sỹ Thế Hùng bày tỏ.

Phân tích nguyên nhân sa ngã của người nổi tiếng, Phó Giáo sư-Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội, cho rằng một bộ phận nghệ sỹ thành danh quá nhanh nhưng thiếu nền tảng văn hóa, giáo dục, đạo đức dẫn đến lệch chuẩn trong hành xử. Thứ hai, môi trường showbiz nhiều cám dỗ, áp lực nổi tiếng nhanh, kiếm tiền nhiều khiến họ dễ bị cuốn vào sai lầm. Thứ ba, cơ chế quản lý và định hướng chưa đủ mạnh, thiếu sự giám sát và chuẩn mực nghề nghiệp rõ ràng. Khi thiếu sự "tự soi, tự sửa" cộng với lỗ hổng trong quản lý thì những vụ việc đáng tiếc rất dễ xảy ra.

Phó Giáo sư-Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa Xã hội của Quốc hội. (Ảnh: PV/Vietnam+)

Cũng theo Phó Giáo sư-Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn, dù trên thực tế, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật từ năm 2021, tuy nhiên, Bộ Quy tắc này cũng chỉ xác định các chuẩn mực trong hành vi ứng xử, nhằm thống nhất nhận thức, hành động của người hoạt động nghệ thuật chứ không có chế tài xử phạt với nghệ sỹ vi phạm.

"Tôi nghĩ đã đến lúc cần rà soát, bổ sung quy định pháp lý rõ ràng hơn để vừa bảo vệ giá trị nghệ thuật chân chính vừa gìn giữ niềm tin của công chúng đối với giới nghệ sỹ. Việc cấm xuất hiện trên báo chí, truyền thông, mạng xã hội hay tạm dừng hoạt động nghệ thuật trong thời gian nhất định là cần thiết để đảm bảo tính răn đe và giữ gìn chuẩn mực xã hội. Với những trường hợp tái phạm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, nhất thiết phải truy cứu trách nhiệm hình sự và công khai xử lý minh bạch. Đây không chỉ là biện pháp xử lý cá nhân vi phạm mà còn là thông điệp rõ ràng: Danh tiếng phải đi đôi với đạo đức và trách nhiệm công dân," Phó Giáo sư-Tiến sỹ Bùi Hoài Sơn khẳng định.

Trong cuộc họp báo thường kỳ mới đây tại Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, ông Trần Hướng Dương, Phó Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn cũng khẳng định Bộ Quy tắc ứng xử dành cho người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật, nhằm định hướng nghệ sỹ hành xử có văn hóa, đúng chuẩn mực, nhất là trên không gian mạng. Riêng xử lý trong vi phạm nghệ thuật biểu diễn cũng đã có Nghị định 38.

“Ngoài ra, nghệ sỹ là người nổi tiếng, cần phải có ý thức trong việc bảo vệ hình ảnh của mình, phải có lối sống lành mạnh và có trách nhiệm với sự nghiệp của mình,” ông Trần Hương Dương nhấn mạnh.

Trước ý kiến cho rằng Bộ Quy tắc ứng xử hiện chưa đi kèm chế tài cụ thể nên chưa đủ sức răn đe đối với các hành vi vi phạm, ông Dương nói các bộ quy tắc này không thể thay thế luật pháp, mà chỉ đóng vai trò hướng dẫn, khuyến khích nghệ sỹ hành xử đúng đắn trong khuôn khổ quy định hiện hành./.

(Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus : https://www.vietnamplus.vn/hao-quang-vut-tat-khi-nghe-sy-danh-mat-dao-duc-va-xem-thuong-phap-luat-post1110027.vnp