Tại buổi tọa đàm, nhiều ý kiến tâm huyết đã đánh giá những kết quả tích cực, chỉ ra tồn tại, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang trên địa bàn.
Các đại biểu dự tọa đàm. Ảnh: Nguyễn Mai
Tỷ lệ hỏa táng tăng rõ rệt, đạt 76,42%
Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hát Môn Tô Xuân Quân, trước ngày 1-7-2025, tỷ lệ hỏa táng tại 7 xã cũ gồm: Hát Môn, Tam Hiệp, Liên Hiệp, Hiệp Thuận, Thanh Đa, Tam Thuấn và Ngọc Tảo đạt 64,88%. Tuy nhiên, tỷ lệ này có sự chênh lệch đáng kể giữa các địa bàn; trong đó, Hát Môn đạt trên 90%, còn Tam Thuấn chỉ đạt 30,77%, thấp hơn so với mặt bằng chung của huyện Phúc Thọ trước đây.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp từ ngày 1-7-2025, việc thực hiện tang văn minh trên địa bàn xã tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Toàn xã ghi nhận 106 trường hợp qua đời, trong đó có 81 trường hợp thực hiện hỏa táng, đạt tỷ lệ 76,42%, tăng rõ rệt so với trước đây. Đặc biệt, hình thức hỏa táng trước khi phát tang (còn gọi là “làm ma khô”) ngày càng được nhân dân đồng tình, hưởng ứng, với 23/81 trường hợp, chiếm 28,4%.
Nhiều thôn đạt tỷ lệ hỏa táng 100% như Hát Môn 4, Hát Môn 5, Hát Môn 7, Hát Môn 9, Tăng Non và Phú An. Đáng chú ý, họ giáo Phú An đã có bước chuyển biến mạnh mẽ khi 100% số trường hợp qua đời chuyển từ hình thức an táng truyền thống sang hỏa táng, thể hiện sự thay đổi tích cực trong nhận thức của bà con giáo dân.
Các đại biểu dự tọa đàm. Ảnh: Nguyễn Mai
Bên cạnh đó, việc tổ chức tang lễ văn minh, tiết kiệm và thân thiện với môi trường cũng được nhiều gia đình thực hiện hiệu quả. Tại khu vực Tam Hiệp, các hộ gia đình chuẩn bị hai vòng hoa luân phiên phục vụ việc thăm viếng và thông báo tới các cơ quan, đoàn thể, dòng họ khi đến viếng chỉ mang băng viếng thay vì vòng hoa. Cách làm này không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn góp phần giảm thiểu rác thải, bảo vệ môi trường.
Ngoài ra, các đám tang được tổ chức nền nếp, bảo đảm không ảnh hưởng đến sinh hoạt chung của cộng đồng. Việc cử nhạc tang được thực hiện đúng quy định, không trước 6 giờ sáng và sau 22 giờ đêm. Nhiều gia đình tổ chức ăn uống gọn nhẹ trong phạm vi nội bộ, hạn chế phô trương, lãng phí, qua đó từng bước hình thành nếp sống văn minh trong cộng đồng dân cư.
Tại buổi tọa đàm, nhiều đại biểu đã tham luận tâm huyết, trách nhiệm và thiết thực, tiêu biểu như ông Trần Huy Hiền, đại diện họ Trần khu vực Tam Hiệp; ông Nguyễn Đình Đạo, đại diện Hội Người cao tuổi thôn Hát Môn 5; ông Giang Sỹ Phú, Chi hội trưởng Người cao tuổi thôn Liên Hiệp 2; ông Nguyễn Văn Trường, Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận thôn Tam Hiệp 6; sư thầy Thích Đàm Toàn, Trụ trì chùa Ngọc Tảo, Phó Ban đại diện Phật giáo liên xã Phúc Thọ; cùng ông Nguyễn Văn Quang, đại diện họ giáo Phú An.
Các ý kiến đã phân tích sâu sắc thực trạng, chia sẻ những kinh nghiệm hay và cách làm sáng tạo từ cơ sở như vận động nhân dân thực hiện hỏa táng, tổ chức tang lễ gọn nhẹ, sử dụng vòng hoa luân chuyển, xây dựng quy ước dòng họ và phát huy vai trò của người cao tuổi, chức sắc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, vận động. Đây là những mô hình hiệu quả, có giá trị tham khảo cao và cần được nghiên cứu, nhân rộng trong thời gian tới.
Bên cạnh những kết quả đạt được, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như: Một bộ phận nhân dân còn chậm thay đổi nhận thức, chưa đồng thuận với hình thức hỏa táng; tình trạng tổ chức ăn uống kéo dài gây lãng phí; công tác tuyên truyền ở một số thôn chưa thường xuyên, nội dung và hình thức chưa phong phú; vai trò nêu gương của một bộ phận cán bộ, đảng viên chưa thật sự rõ nét.
Các đại biểu giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm thực hiện việc tang văn minh, tiến bộ. Ảnh: Nguyễn Mai
Cả hệ thống chính trị vào cuộc
Phát biểu tại tọa đàm, Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn Nguyễn Đình Sơn khẳng định, việc tang là nghi lễ quan trọng trong đời sống con người. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội và yêu cầu xây dựng nếp sống văn minh hiện nay, những tập quán trong việc tang cần được điều chỉnh cho phù hợp.
Để nâng cao hiệu quả thực hiện tang văn minh, Bí thư Đảng ủy xã đề nghị tăng cường vai trò lãnh đạo của cấp ủy Đảng. Các chi bộ thôn cần ban hành nghị quyết chuyên đề hoặc lồng ghép nội dung này vào nghị quyết hằng tháng, hằng quý.
Cùng với đó, cần đẩy mạnh và đổi mới công tác tuyên truyền, vận động với nội dung thiết thực, dễ hiểu, tập trung vào những vấn đề người dân còn băn khoăn như chi phí, quy trình hỏa táng và yếu tố tâm linh. Việc xây dựng các mô hình điểm về tang văn minh tại mỗi thôn cũng được xác định là giải pháp quan trọng nhằm tạo sự lan tỏa trong cộng đồng.
Bí thư Đảng ủy xã Hát Môn Nguyễn Đình Sơn phát biểu kết luận tại tọa đàm. Ảnh: Nguyễn Mai
Bí thư Đảng ủy xã cũng nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò nêu gương của cán bộ, đảng viên và người có uy tín trong cộng đồng; 100% cán bộ, đảng viên cần ký cam kết thực hiện tang văn minh trong gia đình. Đồng thời, xã sẽ rà soát, tổng kết và nhân rộng các mô hình hiệu quả như “làm ma khô”, vòng hoa luân chuyển và tang lễ gọn nhẹ; xây dựng “tổ hỗ trợ tang lễ văn minh” tại các thôn để hỗ trợ người dân tổ chức tang lễ trang nghiêm, tiết kiệm.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát cũng sẽ được tăng cường, đưa tiêu chí thực hiện tang văn minh vào bình xét danh hiệu gia đình văn hóa, thôn văn hóa hằng năm, kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân thực hiện tốt…
Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận của nhân dân, việc thực hiện nếp sống văn minh trong việc tang tại xã Hát Môn được kỳ vọng tiếp tục chuyển biến mạnh mẽ, góp phần xây dựng địa phương ngày càng văn minh, giàu đẹp và nghĩa tình, xứng đáng với mục tiêu phát triển xã nông thôn mới hiện đại trong giai đoạn mới.
Nguyễn Mai