1. Làm việc nặng, sai tư thế dễ dẫn đến đau lưng
Cột sống đóng vai trò như một bộ khung nâng đỡ toàn bộ cơ thể và kết nối các chi để thực hiện vận động. Trong đó, cột sống thắt lưng là bộ phận chịu sức nặng của nửa trên cơ thể, có vai trò kháng lại trọng lực để giữ cơ thể ở tư thế thẳng đứng.
NỘI DUNG:
1.Làm việc nặng, sai tư thế dễ dẫn đến đau lưng
2. Dấu hiệu đau lưng do làm việc nặng, sai tư thế
3. Hậu quả của đau lưng do làm việc nặng, sai tư thế
4. Phòng ngừa đau lưng
Chính vì vậy, vùng này được cấu tạo chắc khỏe, với hệ thống dây chằng dày đặc. Nhờ có tầm vận động rộng của cột sống thắt lưng mà cơ thể có thể thực hiện nhiều động tác đa dạng như cúi, ngửa, nghiêng hay xoay người.
Đau lưng có thể xuất hiện từ từ hoặc đột ngột sau chấn thương, sau một vận động quá mạnh hoặc do thực hiện sai tư thế. Nguyên nhân thường gặp nhất khiến đau lưng sau khi làm việc nặng là tình trạng giãn dây chằng vùng thắt lưng.
Cụ thể, khi vận động mạnh hoặc sai tư thế, đặc biệt là trong quá trình bê vác, kéo đẩy những vật nặng vượt quá khả năng chịu đựng của cơ thể, các dây chằng vùng lưng bị căng giãn quá mức. Sau đó, chúng có thể co rút đột ngột, gây ra các cơn đau cấp tính.
Ở những người loãng xương, thoái hóa cột sống, thoái hóa đĩa đệm, việc lao động nặng hoặc vận động sai tư thế càng dễ làm tình trạng đau lưng trở nên trầm trọng hơn.
Do đó, khi bị đau lưng sau khi làm việc nặng, người bệnh không chỉ cảm thấy vùng lưng căng cứng mà toàn bộ khu vực thắt lưng có thể đau từ âm ỉ đến dữ dội. Cảm giác đau thường tăng lên rõ rệt khi cúi gập người, nghiêng hoặc xoay vặn thắt lưng, gây nhiều khó khăn trong việc vận động và sinh hoạt hằng ngày.
Ở những người có sẵn các yếu tố nguy cơ như loãng xương, thoái hóa cột sống, thoái hóa đĩa đệm, việc lao động nặng hoặc vận động sai tư thế càng dễ làm tình trạng đau lưng trở nên trầm trọng hơn.
2. Dấu hiệu đau lưng do làm việc nặng, sai tư thế
Đau lưng do làm việc nặng thường có các biểu hiện sau:
Đau nhói, sưng tấy, bầm tím hoặc cảm giác nóng ấm tại vùng thắt lưng.
Cơn đau có thể khu trú tại một điểm hoặc lan rộng khắp vùng lưng dưới.
Đau lưng có thể lan xuống hông, mông và chân, kèm theo cảm giác tê bì, châm chích hoặc yếu cơ ở chân.
Mức độ đau có thể nhẹ hoặc nặng, thường tăng lên khi vận động, di chuyển, cúi người hoặc xoay thân.
Gặp khó khăn khi duy trì tư thế đứng hoặc ngồi trong thời gian dài.
3. Hậu quả của đau lưng do làm việc nặng, sai tư thế
Mặc dù phần lớn các cơn đau lưng không đe dọa trực tiếp đến tính mạng, nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến khả năng vận động, di chuyển và sinh hoạt hằng ngày của người bệnh. Mỗi khi cơn đau tái phát, người bệnh thường xuyên rơi vào trạng thái mệt mỏi, đau đớn và khó chịu.
Khi các cơn đau xuất hiện, hầu hết các hoạt động thường ngày như đi lại, lao động, bê vác hay sinh hoạt cá nhân đều bị hạn chế, làm suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống.
Nếu đau lưng xảy ra vào ban ngày gây cản trở công việc và sinh hoạt, thì những cơn đau xuất hiện vào ban đêm có thể khiến người bệnh khó ngủ hoặc mất ngủ. Tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến mệt mỏi tinh thần, giảm khả năng tập trung, suy giảm trí nhớ. Nhiều nghiên cứu cho thấy, nguy cơ trầm cảm ở người thường xuyên bị đau lưng cao gấp khoảng 4 lần so với người bình thường.
Bên cạnh đó, đời sống tình dục của nhiều cặp vợ chồng cũng bị ảnh hưởng không nhỏ bởi các cơn đau lưng. Phần lớn các tư thế quan hệ tình dục đều cần đến sự tham gia của cột sống thắt lưng.
Do vậy, nếu một trong hai hoặc cả hai vợ chồng bị đau lưng, hoạt động này sẽ bị hạn chế, không chỉ không mang lại sự thoải mái mà còn có thể làm cơn đau tăng lên. Trường hợp cố gắng quan hệ còn có thể tác động mạnh đến vùng cột sống đang tổn thương, khiến tình trạng đau lưng trở nên nặng nề hơn. Lâu dần, việc né tránh quan hệ dễ dẫn đến ức chế tâm lý, làm giảm sự gắn kết và gần gũi giữa hai vợ chồng.
Việc vận động liên tục hoặc mang vác vật nặng thường xuyên giống như một áp lực lớn đè nén lên cột sống trong thời gian dài. Tình trạng này có thể gây tổn thương nghiêm trọng đến các cấu trúc của cột sống, làm phá hủy không hồi phục một số bộ phận và làm tăng nguy cơ thoái hóa đốt sống, từ đó dẫn đến các cơn đau lưng mạn tính.
Không chỉ các đốt sống bị ảnh hưởng, các đĩa đệm cũng phải chịu tổn thương nặng nề do bị đè nén khi vận động mạnh. Lâu dần, đĩa đệm có thể bị mòn, mất đi tính đàn hồi vốn có, bị rách hoặc gây thoát vị đĩa đệm. Khi đó, người bệnh sẽ dễ bị đau lưng khi cử động, khả năng vận động của cột sống và xương khớp trở nên kém linh hoạt.
4. Phòng ngừa đau lưng
Để hạn chế nguy cơ đau lưng khi làm việc hoặc bê vác vật nặng, sai tư thế người dân cần lưu ý thực hiện các biện pháp sau:
Giữ cơ thể thăng bằng, đứng vững, hai chân rộng bằng vai để tạo điểm tựa chắc chắn trước khi nâng đồ.
Khi cúi xuống nâng vật, cần uốn cong đầu gối, giữ thẳng lưng và dùng lực từ chân để nâng cơ thể lên, hạn chế tối đa việc dùng lưng.
Duy trì tư thế thẳng lưng, tránh xoay người khi bê đồ và không thực hiện các động tác quá sức.
Giữ vật nặng sát cơ thể để giảm lực tác động lên cột sống và hạn chế nguy cơ mất thăng bằng.
Sử dụng các thiết bị hỗ trợ như đai lưng, xe đẩy… để bảo vệ cột sống khi thường xuyên phải mang vác vật nặng.
Chia nhỏ khối lượng đồ vật để bê và di chuyển nhiều lần, tránh bê quá nặng trong một lần.
Ước tính trước khối lượng và kích thước vật cần mang để chuẩn bị tư thế nâng phù hợp.
Vận động, làm việc và sinh hoạt điều độ, khoa học nhằm giảm nguy cơ đau lưng hoặc chấn thương vùng lưng.
Duy trì thói quen tập luyện thể dục thể thao để tăng cường sức mạnh cho cơ lưng và cơ chân.
Tóm lại: Triệu chứng đau lưng sau khi bê vác vật nặng hoặc làm việc nặng có thể xuất hiện với nhiều mức độ khác nhau, từ đau nhẹ đến các biểu hiện nghiêm trọng như đau lan xuống chân, co thắt cơ hoặc tê bì. Do đó, khi tình trạng đau lưng ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống, người bệnh không nên chủ quan mà cần sớm đến các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và có hướng điều trị kịp thời.
BS Nguyễn Minh Hồng