Hậu quả pháp lý do tùy tiện phá vỡ hợp đồng

9 giờ trướcBài gốc

Không thực hiện đúng cam kết hợp đồng là nguyên nhân phát sinh tranh chấp. Ảnh: AI

Ngày 9/4/2026, Tòa án nhân dân tỉnh (cơ sở 1) mở phiên tòa xét xử phúc thẩm vụ án kinh doanh thương mại về “Tranh chấp yêu cầu tiếp tục thực hiện hợp đồng” giữa nguyên đơn Công ty H.H và bị đơn Công ty T.N. Theo hồ sơ vụ án, ngày 17/7/2012, giữa nguyên đơn và bị đơn ký Hợp đồng ủy quyền số 09. Theo đó, bị đơn ủy quyền cho nguyên đơn thực hiện hoạt động môi giới, tìm kiếm khách hàng để chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Toàn bộ tiền mua đất do khách hàng thanh toán trực tiếp vào tài khoản của bị đơn. Nguyên đơn được hưởng hoa hồng theo tỷ lệ thỏa thuận. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, nguyên đơn đã trực tiếp ký hợp đồng đặt cọc và nhận tiền của khách hàng mà không chuyển giao cho bị đơn theo thỏa thuận.

Sau khi phát sinh vi phạm nội dung ủy quyền, ngày 4/1/2017, các bên lập biên bản thỏa thuận với nội dung nguyên đơn cam kết hoàn trả toàn bộ số tiền đã nhận của khách hàng trong thời hạn đến hết ngày 31/3/2017. Nếu nguyên đơn không thực hiện thì Hợp đồng ủy quyền số 09 đương nhiên chấm dứt hiệu lực.

Sau đó, do nguyên đơn không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết nên bị đơn đã chấm dứt hợp đồng như nội dung biên bản thỏa thuận. Nguyên đơn lập tức khởi kiện yêu cầu tòa án buộc bị đơn tiếp tục thực hiện Hợp đồng ủy quyền số 09 và các nội dung tại biên bản thỏa thuận để bàn giao đất và giấy chứng nhận cho khách hàng.

Tại Bản án sơ thẩm số 35/2025/KDTM-ST ngày 24/9/2025 của Tòa án nhân dân khu vực 10 quyết định: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn tiếp tục thực hiện Hợp đồng ủy quyền số 09; thực hiện việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất và giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các khách hàng đã hoàn tất nghĩa vụ tài chính...

Tuy nhiên, qua công tác kiểm sát vụ án, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh xác định, bản án sơ thẩm có vi phạm nghiêm trọng cả về nội dung và tố tụng. Cụ thể, về quan hệ hợp đồng, nguyên đơn chỉ được thực hiện các công việc trong phạm vi ủy quyền, không có quyền trực tiếp nhận tiền của khách hàng. Việc nguyên đơn tự ý ký hợp đồng đặt cọc, nhận tiền là hành vi vượt quá phạm vi ủy quyền, vi phạm quy định về hợp đồng ủy quyền theo Bộ luật Dân sự. Sau khi vi phạm, các bên đã có thỏa thuận cụ thể về nghĩa vụ hoàn trả và điều kiện chấm dứt hợp đồng. Thế nhưng, nguyên đơn không thực hiện đúng cam kết, do đó hợp đồng ủy quyền đã chấm dứt theo thỏa thuận của các bên. Việc tòa án cấp sơ thẩm không xem xét hậu quả pháp lý của việc chấm dứt hợp đồng mà vẫn buộc tiếp tục thực hiện hợp đồng là không có căn cứ.

Bản án sơ thẩm xác định biên bản thỏa thuận ngày 4/1/2017 là thỏa thuận thay thế nội dung hợp đồng ủy quyền là không phù hợp với bản chất pháp lý của văn bản này. Thực chất, đây là thỏa thuận nhằm xử lý hậu quả vi phạm, không làm phát sinh quyền mới cho bên được ủy quyền, cũng không sửa đổi phương thức thanh toán đã được xác lập trước đó.

Tòa án cấp sơ thẩm đã giải quyết vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện khi tuyên buộc bị đơn thực hiện chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho khách hàng và xác định phương thức thanh toán trong khi nguyên đơn không có yêu cầu cụ thể đối với nội dung này. Điều này vi phạm nguyên tắc quyền tự định đoạt của đương sự theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Từ những vi phạm nêu trên, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã ban hành quyết định kháng nghị phúc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án. Tại phiên tòa phúc thẩm, Hội đồng xét xử đã chấp nhận toàn bộ kháng nghị của viện kiểm sát, quyết định hủy bản án sơ thẩm để giải quyết lại vụ án theo quy định.

Theo Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, việc tòa án phúc thẩm tuyên hủy bản án sơ thẩm là thỏa đáng, minh bạch, đúng bản chất vụ án, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên đương sự.

Ngàn Sâu .

Nguồn Lâm Đồng : https://baolamdong.vn/hau-qua-phap-ly-do-tuy-tien-pha-vo-hop-dong-439833.html