Dù các quy định về dạy thêm, học thêm liên tục được Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh, nhưng “cuộc đua” tìm lớp học thêm cho con tại các thành phố lớn vẫn chưa hạ nhiệt. Trên mạng xã hội, những bài đăng tìm trung tâm "uy tín, gần nhà, học hiệu quả", hỏi giáo viên luyện thi hay xin kinh nghiệm lớp học thêm xuất hiện dày đặc mỗi ngày.
Điều đáng nói, ngay cả khi năm học chưa kết thúc, nhiều gia đình đã kín lịch học hè cho con như cách để giảm bớt lo lắng trước áp lực thi cử.
“Không học thêm, tôi sợ con bị tụt lại”
Chuẩn bị cho con lên lớp 9, chị Mỹ Thịnh (SN 1980, trú tại Hà Nội) quyết định cho con ở lại Hà Nội trong dịp hè thay vì về quê như mọi năm để tập trung học thêm, chuẩn bị cho kỳ thi chuyển cấp vào năm sau.
Chị cho biết có giai đoạn quyết định dừng học thêm để con bớt áp lực. Tuy nhiên chỉ sau một thời gian, chị cảm thấy con bị hổng kiến thức, kết quả học tập giảm sút nên buộc phải quay lại guồng học cũ.
“Thi vào lớp 10 ở Hà Nội tỷ lệ chọi quá cao. Mình không đặt nặng điểm số, song đây là kỳ thi quan trọng nên không thể chủ quan”, chị Mỹ Thịnh chia sẻ.
Con chị học hai lớp Toán, hai lớp Ngữ văn và một lớp Tiếng Anh. Chị vẫn tiếp tục tìm thêm một trung tâm ngoại ngữ khác vì chưa thực sự yên tâm. Theo chị, các lớp học online chất lượng hiện nay có học phí 3-4 triệu đồng/tháng nhưng vẫn khó tìm nơi phù hợp.
Lịch học của con chị gần như kín tuần. Ngoài giờ học chính khóa, em tiếp tục học thêm vào buổi chiều và tối, mỗi ca kéo dài khoảng 1,5 tiếng. Riêng thứ bảy, em học hai ca liên tiếp đến 19h. Những khoảng thời gian trống còn lại dành cho tự học và làm bài tập.
“Có hôm con học cả ngày về rất mệt, nhưng bố mẹ cũng lo, sợ chỉ cần chậm hơn một chút là không theo kịp các bạn”, chị Thịnh chia sẻ.
Con trai chị Linh sẽ được nghỉ hè 2 tuần trước khi bước vào lịch học thêm. (Ảnh:NVCC)
Không chỉ phụ huynh có con cuối cấp, nhiều gia đình có con còn nhỏ cũng bắt đầu lên “lịch tăng tốc” từ rất sớm. Con mới chuẩn bị lên lớp 7, chị Đào Trần Linh (SN 1989, Hà Nội) đã hoàn tất kế hoạch học hè cho con ngay từ đầu tháng 5.
Theo chị Linh, con sẽ nghỉ hè khoảng 2 tuần trước khi bước vào lịch học Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh. Xen giữa là các lớp bơi và cầu lông để duy trì vận động thể chất. Trong năm học, ngoài các buổi học ở trường, con chị còn học lớp tiền luyện thi IELTS và có thêm 2 buổi gia sư Ngữ văn vào buổi tối. Dịp hè này, chị tiếp tục đăng ký lớp Toán để học trước chương trình, vì lo con vào năm học sẽ bỡ ngỡ, không theo kịp.
“Việc học thêm vào dịp hè cũng giúp con không sa vào chơi game hay dùng điện thoại quá nhiều”, chị Linh nói.
Tự học mới là nền tảng quan trọng
PGS.TS Chu Cẩm Thơ - nguyên Trưởng ban Nghiên cứu - Đánh giá giáo dục, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam cho rằng nhiều nghiên cứu cho thấy, chương trình phổ thông và bài thi hiện chưa đến mức khiến hầu hết học sinh bắt buộc phải học thêm. Tuy nhiên, áp lực cạnh tranh trong thực tế lại khiến phụ huynh khó yên tâm.
Theo bà, ở các đô thị lớn, đặc biệt với kỳ thi vào lớp 10 hay đại học, tính cạnh tranh cao tạo ra tâm lý lo sợ con ở lại phía sau. Khi thấy bạn bè đồng trang lứa đều đi học thêm, nhiều phụ huynh cũng bị cuốn vào hiệu ứng đám đông.
“Phụ huynh luôn lo con không theo kịp chương trình, lo con thiếu kiến thức và tin rằng học thêm là cách để bù đắp”, bà Chu Cẩm Thơ nhận định.
Áp lực thi cử khiến nhiều gia đình lựa chọn cho con học thêm từ sớm.
Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh coi học thêm là khoản đầu tư cho tương lai của con, để tăng cơ hội vào trường tốt, có công việc ổn định sau này. Tuy nhiên không phải gia đình nào cũng đủ tỉnh táo để cân bằng giữa đầu tư và áp lực.
Trong khi đó, TS. Nguyễn Tùng Lâm - Phó Chủ tịch Hội Khoa học tâm lý - Giáo dục Việt Nam đánh giá việc dạy thêm, học thêm kéo dài nhiều năm đang bào mòn khả năng tự học của học sinh. “Hiện nay cả cha mẹ lẫn học sinh đều chưa thực sự tin vào năng lực tự học của chính mình”, ông Nguyễn Tùng Lâm bày tỏ.
Theo ông Lâm, mục tiêu quan trọng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 là hình thành năng lực tự học cho học sinh. Tuy nhiên, khoảng cách giữa chủ trương và thực tế vẫn còn lớn khi nhiều gia đình xem học thêm là lựa chọn gần như bắt buộc.
Chuyên gia cho rằng tự học mới là nền tảng quan trọng cho quá trình học tập lâu dài, bởi học tập là hành trình suốt đời. Dù câu chuyện giảm tải, hạn chế học thêm được nhắc đến nhiều năm, tình trạng quá tải vẫn tiếp tục trở thành nỗi ám ảnh với không ít học sinh và phụ huynh mỗi mùa thi đến gần.
Hoa Trà