Quang cảnh đảo Hormuz ở miền Nam Iran. Ảnh: THX/TTXVN
Theo các nhà nghiên cứu tại Đại học Trung Sơn (Trung Quốc), 7 hòn đảo gồm Abu Musa, Greater Tunb, Lesser Tunb, Hengam, Qeshm, Larak và Hormuz đã tạo thành “vòm phòng thủ” của Iran.
Trong bài nghiên cứu năm 2022 của Trung tâm Khoa học và Giáo dục Canada, học giả Iran Enayatollah Yazdani và học giả Trung Quốc Ma Yanzhe nhấn mạnh: “Nếu vẽ một đường cong giả định nối các đảo này lại, có thể thấy rõ lợi thế chiến lược của Iran trong việc kiểm soát an ninh tại Eo biển Hormuz”.
Theo hai nhà nghiên cứu, Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb, ba hòn đảo nhỏ nhất trong 7 hòn đảo và nằm ở phía Tây của vòng cung, là chìa khóa để kiểm soát Eo biển Hormuz. Do khoảng cách hạn chế giữa chúng và độ sâu của nước trong khu vực này phần lớn là nông, các tàu chiến và tàu chở dầu lớn buộc phải đi vòng qua ba hòn đảo này. Điều đó có thể khiến các tàu trở thành mục tiêu dễ dàng cho các tàu tấn công nhanh, tàu rải thủy lôi hoặc thiết bị bay không người lái của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) hoạt động từ các hòn đảo đó.
Các quan chức Iran đã gọi những hòn đảo này và các đảo khác ở vùng Vịnh là "tàu sân bay cố định và không thể chìm" của Tehran. Năm ngoái, IRGC xác nhận đang tăng cường hiện diện trên đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb. Tư lệnh Hải quân IRGC, Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri, tuyên bố vào thời điểm đó: “Phương án chiến thuật của chúng tôi yêu cầu phải trang bị vũ khí và đưa vào hoạt động nhóm đảo này. Chúng tôi có khả năng tấn công các căn cứ, tàu chiến và tài sản của kẻ thù trong khu vực”.
Kênh CNN (Mỹ) dẫn lời nhà phân tích Carl Schuster là cựu giám đốc Trung tâm Tình báo Liên hợp của Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương Mỹ, đánh giá các hòn đảo này “nằm ở vị trí chiến lược, đủ khả năng kiểm soát mọi tàu thuyền tìm cách ra vào Vịnh Ba Tư”.
Tuy vậy, hiện vẫn chưa có bất kỳ lộ trình hay thời điểm cụ thể nào cho khả năng Mỹ mở các chiến dịch tấn công đổ bộ vào các hòn đảo của Iran.
Nhà phân tích quân sự của CNN, Cedric Leighton ngày 26/3 lưu ý rằng đảo Larak, nằm ở cửa ngõ phía Đông của Eo biển Hormuz, có thể gây ra trở ngại lớn đối với các tàu chiến muốn tiến vào Vịnh Ba Tư. Theo ông, nếu Iran phóng tên lửa hoặc triển khai các tàu tấn công cỡ nhỏ từ Larak, nước này có thể cắt đứt mọi hoạt động qua lại trên Eo biển Hormuz.
Trong khi đó, ông Schuster cho rằng các cuộc tấn công nhằm vào những hòn đảo này có thể kéo dài từ hai ngày đến hai tuần, nhưng nếu thành công sẽ mang lại kết quả quân sự quan trọng. Theo ông Schuster, hệ thống phòng thủ chống UAV và tên lửa sẽ là yếu tố then chốt đối với mọi đơn vị Mỹ nếu muốn kiểm soát 3 hòn đảo Abu Musa, Greater Tunb và Lesser Tunb của Iran.
Nhưng việc chiếm các hòn đảo chỉ là một phần của nhiệm vụ. Ông Schuster cho biết cần triển khai lực lượng chiếm đóng khoảng 1.800–2.000 binh sĩ để bảo đảm Iran không kiểm soát lại các đảo này. Song sự hiện diện đó cũng khiến binh sĩ Mỹ đối mặt với nhiều rủi ro.
Trung tâm Soufan, tổ chức nghiên cứu có trụ sở ở New York, cảnh báo rằng việc kiểm soát các lãnh thổ này sẽ buộc Washington phải đối phó với những cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái, tên lửa và pháo binh từ đất liền Iran. Điều này có thể đẩy Mỹ vào tình huống can dự kéo dài, ít được ủng hộ, ngay trên lãnh thổ Iran, đồng thời làm gia tăng thương vong cho quân đội Mỹ.
Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc