Hé lộ Nga và Ukraine trong mắt các nước láng giềng

4 giờ trướcBài gốc

Trong 25 quốc gia hàng xóm của Nga và Ukraine ở Đông Âu và Nam Âu, vùng Kavkaz và Trung Á, trung bình chỉ có 24% người trưởng thành ủng hộ giới lãnh đạo Ukraine vào năm 2025, giảm nhẹ so với mức 27% của năm 2024. Tỷ lệ ủng hộ giới lãnh đạo Nga thì vẫn ở mức 22%, hầu như không thay đổi so với năm trước.

Tổng thống Ukraine Zelensky (trái) và Tổng thống Nga Putin. Nguồn: Sundayvision.

Hãng nghiên cứu Gallup (nổi tiếng với những cuộc khảo sát dư luận xã hội) đã đo lường mức độ ủng hộ dành cho giới lãnh đạo Ukraine trên toàn khu vực kể từ năm 2024, trong khi theo dõi quan điểm về giới lãnh đạo Nga từ năm 2007. Tỷ lệ ủng hộ trung bình hiện tại của Nga là 22%, cao hơn một chút so với thời điểm sau mở màn cuộc tiến công toàn diện của Nga vào Ukraine năm 2022. Vào thời điểm đó, tỷ lệ ủng hộ Nga trong khu vực đã giảm từ 31% năm 2021 xuống còn 19%. Kể từ đó, tỷ lệ này luôn dao động quanh mức 20%. Tỷ lệ ủng hộ hiện tại của Nga thấp hơn một nửa so với mức cao nhất năm 2008, khi đạt 45%.

Tỷ lệ ủng hộ trung bình đối với giới lãnh đạo Ukraine trên toàn khu vực đã giảm nhẹ kể từ năm 2024, từ 27% xuống 24%. Điều này chủ yếu phản ánh sự sụt giảm mạnh ở Kazakhstan (giảm 16 điểm phần trăm), Romania và Gruzia (cả hai đều giảm 10 điểm) kể từ năm 2024, trong khi tỷ lệ ủng hộ ổn định hơn ở những nơi khác.

Khu vực phân biệt rõ sự trung thành với Kiev và Moscow

Khu vực này cho thấy sự phân chia đáng kể về mức độ ủng hộ tương đối dành cho Kiev và Moscow. Mười quốc gia ủng hộ Ukraine (có nghĩa là mức độ ủng hộ lãnh đạo Ukraine vượt trội hơn mức độ ủng hộ lãnh đạo Nga ít nhất 10 điểm phần trăm), 8 quốc gia nghiêng về Nga hơn, và 7 quốc gia không thể hiện sự ưu tiên rõ ràng - một bức tranh tương tự như năm 2024.

Các nước vùng Baltic thể hiện sự ủng hộ mạnh mẽ nhất dành cho Ukraine so với Nga, dẫn đầu là Litva (chênh lệch 66 điểm), Latvia (52 điểm) và Estonia (51 điểm). Trung Á nghiêng mạnh về phía Nga, với Tajikistan cho thấy chênh lệch 58 điểm và Kyrgyzstan 50 điểm. Bốn quốc gia mà Nga dẫn đầu cho thấy chênh lệch về mức độ ủng hộ vượt quá 20 điểm. Ngược lại, tất cả 10 quốc gia ủng hộ Ukraine đều như vậy.

Các quốc gia không có sự ưu tiên rõ ràng, bao gồm Romania, Slovakia, Moldova, Hy Lạp và Hungary, tập trung ở Nam và Đông Âu.

Mức độ trung thành theo khu vực này phản ánh sự kết hợp giữa các mối quan hệ lịch sử rộng lớn hơn và lợi ích kinh tế. Tại các nước Baltic, cuộc đấu tranh của Ukraine thường được xem là cuộc đấu tranh của chính vùng Baltic, và họ coi các hành động quân sự của Nga là mối đe dọa tiềm tàng đối với chủ quyền của mình.

Mặt khác, các quốc gia ở Trung Á có mối quan hệ kinh tế, văn hóa và truyền thông mật thiết với Nga. Nhiều người di cư từ Trung Á làm việc ở Nga và gửi tiền về nước, thúc đẩy nền kinh tế quốc gia.

Các nước Nam Âu và Đông Âu, nơi không có sự dẫn đầu rõ ràng về mức độ ủng hộ, có mối quan hệ lịch sử và sự phụ thuộc kinh tế với cả Liên minh châu Âu (EU) lẫn Nga. Nỗi đau kinh tế do việc tách rời khỏi nguồn năng lượng của Nga tiếp tục đè nặng lên khu vực này. Đồng thời, nhiều quốc gia trong số này được hội nhập sâu rộng vào EU, và mức độ ủng hộ lãnh đạo EU cao hơn so với cả Nga và Ukraine.

Chia rẽ chính trị đáng kể ở những nước EU chủ chốt: Hungary và Slovakia

Mặc dù người dân của hai nước này có mức độ ủng hộ thấp đối với cả lãnh đạo Nga và Ukraine, nhưng chính phủ những nước này lại phản đối mạnh mẽ nhất việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine.

Dưới sự lãnh đạo của các thủ tướng tương ứng là Robert Fico và Viktor Orban, cả Slovakia và Hungary đều có sự liên kết chặt chẽ nhất với lập trường, mạng lưới quốc tế và lợi ích kinh tế của Điện Kremlin. Vì nhiều quyết định của EU liên quan đến trừng phạt và viện trợ đòi hỏi sự nhất trí cả khối, Slovakia và Hungary có quyền trì hoãn hoặc làm suy yếu các hành động nhằm tăng cường hỗ trợ cho Ukraine.

Ở cả hai quốc gia, quan điểm về Ukraine và Nga đều chia rẽ sâu sắc theo đường lối đảng phái. Những người ủng hộ đảng Định hướng của Fico có khả năng tán thành Moscow (38%) cao gấp gần ba lần so với Kiev (14%), trong khi những người ủng hộ đảng Slovakia Tiến bộ của phe đối lập lại tán thành Kiev (45%) nhiều hơn Moscow (3%).

Sự chia rẽ giữa Nga và Ukraine còn sâu sắc hơn ở Hungary, nơi đa số những người ủng hộ đảng Fidesz của Thủ tướng Orban tán thành giới lãnh đạo Nga (55%), so với chỉ 3% tán thành giới lãnh đạo Ukraine. Ngược lại, 41% những người thuộc đảng TISZA đối lập tán thành Kiev, trong khi chỉ có 13% tán thành Moscow.

Những khác biệt về quan điểm chính trị này giúp giải thích tại sao sự ủng hộ của EU dành cho Ukraine vẫn còn gây tranh cãi ở một số quốc gia thành viên. Hungary và Slovakia đã trì hoãn việc áp đặt lệnh trừng phạt của EU đối với Nga và đặt câu hỏi về viện trợ quân sự cho Ukraine. Những người ủng hộ các đảng hiện đang cầm quyền (Direction, Fidesz) phần lớn đồng thuận với lập trường thân thiện hơn với Nga, mang lại cho các nhà lãnh đạo của họ nhiều sự ủng hộ trong nước hơn để chống lại sự đồng thuận của EU. Nhưng các cuộc bầu cử có thể nhanh chóng thay đổi những lập trường này. Hungary sẽ bỏ phiếu vào tháng 4/2026, với các cuộc thăm dò dự báo một cuộc đua sít sao giữa Fidesz và TISZA.

Tóm lại, khi xung đột ở Ukraine tiếp diễn, Kiev và Moscow nhận được tỷ lệ ủng hộ tương tự nhau từ khu vực rộng lớn hơn, với sự sụt giảm nhẹ về tỷ lệ ủng hộ Kiev trong năm qua. Tuy nhiên, tỷ lệ ủng hộ tương đối đối với giới lãnh đạo của hai nước thay đổi đáng kể theo địa lý, với các nước Baltic nghiêng mạnh về phía Kiev, Trung Á ủng hộ Moscow, và một số quốc gia Nam và Đông Âu không rõ ràng ủng hộ bên nào.

Nhiều nỗ lực đã được thực hiện để chấm dứt chiến tranh trong những tháng gần đây, với việc Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã tiếp đón Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại Florida để thảo luận về các lựa chọn. Sự kiện này kết thúc bằng việc ông Trump thừa nhận rằng một số “vấn đề gai góc” vẫn chưa được giải quyết. Tuy nhiên, nếu xung đột Ukraine kết thúc trong tương lai gần, tỷ lệ ủng hộ khu vực có thể ảnh hưởng đến bối cảnh chính trị khu vực mà Ukraine phải đối mặt trong quá trình tái thiết, cũng như việc quốc gia nào sẽ chịu ảnh hưởng của Kiev hoặc Moscow trong những năm tới.

Trí Nhân/VOV.VN

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/ho-so/he-lo-nga-va-ukraine-trong-mat-cac-nuoc-lang-gieng-post1261984.vov