Tổng thống Nicolas Maduro có thể đã hiểu sai tín hiệu của Mỹ. (Ảnh: Getty)
Nỗ lực của nhiều bên
Liệu Mỹ chỉ nhắm vào các trùm ma túy, hay chính quyền Tổng thống Donald Trump thực sự định thay đổi chế độ? Theo các tài liệu, Hồng y Parolin thừa nhận Tổng thống Nicolas Maduro sẽ phải ra đi, nhưng ông thúc giục Mỹ để cho ông Maduro một lối thoát.
Theo tài liệu, trong nhiều ngày, vị hồng y người Ý có nhiều ảnh hưởng đã tìm cách tiếp cận Ngoại trưởng Marco Rubio, trong nỗ lực nhằm ngăn chặn đổ máu và bất ổn tại Venezuela. Trong cuộc trao đổi với Đại sứ Burch, Hồng y Parolin cho biết Nga sẵn sàng đón ông Maduro và thuyết phục Mỹ kiên nhẫn để thuyết phục ông chấp nhận đề nghị đó.
“Những gì được đề xuất với (ông Maduro) là ông ấy sẽ rời đi và có thể mang theo những gì của ông ấy. Một phần của đề nghị là Nga sẽ bảo đảm an ninh”, một nguồn tin nói với Washington Post.
Nhưng điều đó đã không xảy ra. Chỉ 1 tuần sau, vợ chồng Tổng thống Maduro bị lực lượng Đặc nhiệm Mỹ bắt trong một cuộc đột kích vào thủ đô Caracas, rồi bị đưa sang New York để đối mặt với các cáo buộc liên quan đến ma túy.
Cuộc gặp tại Vatican là một trong nhiều nỗ lực thất bại của Mỹ và các bên trung gian, gồm Nga, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Giáo hội Công giáo và những bên khác, nhằm ngăn chặn một cuộc khủng hoảng ngoại giao và tìm nơi trú ẩn an toàn cho ông Maduro trước khi Mỹ thực hiện cuộc đột kích.
“Thật đáng tiếc khi một số phần của quá trình trao đổi bảo mật bị tiết lộ và không phản ánh chính xác nội dung của cuộc trò chuyện, vốn diễn ra trong dịp Giáng sinh”, Văn phòng báo chí Vatican cho biết trong thông cáo, khi được hỏi về những trao đổi này.
Người phát ngôn của Đại sứ Burch chuyển câu hỏi về vấn đề này sang Bộ Ngoại giao Mỹ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov không trả lời đề nghị bình luận. Washington Post cho biết bài viết của họ dựa trên phỏng vấn với gần 20 người.
Những tuần trước khi xảy ra vụ đột kích đã chứng kiến nhiều cơ hội bị bỏ lỡ đối với Tổng thống Maduro, khi ông có vẻ chưa hiểu hết mức độ hiểm nguy mà ông đang đối mặt.
Việc tổng thống Venezuela gạt bỏ nhiều “lối thoát” khả dĩ, ngay cả khi tàu chiến Mỹ bắt đầu tấn công các tàu bị cáo buộc buôn ma túy ngoài khơi Venezuela và giới chức Mỹ gia tăng giọng điệu cứng rắn, cuối cùng đã kết thúc sinh mệnh chính trị của ông.
Các nỗ lực tìm lối thoát cho ông Maduro vẫn tiếp diễn đến giờ chót. Ông nhận được cảnh báo cuối cùng chỉ vài ngày trước chiến dịch bắt giữ của Mỹ, nhưng vẫn không lung lay, một người am hiểu tình hình cho biết.
“Ông ấy không chấp nhận thỏa thuận. Ông ấy chỉ ngồi đó và nhìn mọi người tạo ra cuộc khủng hoảng”, một người khác nói.
Cú xoay chiều
Trong khi đó, Mỹ dần tập trung vào kế hoạch chọn người kế nhiệm, nghiêng về Phó Tổng thống Delcy Rodríguez. Đây được nói là cú xoay chiều đáng chú ý của Tổng thống Donald Trump, vì trong nhiệm kỳ đầu ông đã trừng phạt bà Rodríguez và anh trai bà.
Nhưng nhà lãnh đạo Mỹ dần chuyển sang cách nhìn thực dụng hơn, khi Nhà Trắng nghi ngờ khả năng chính trị gia đối lập María Corina Machado có thể thuyết phục quân đội và những người lâu nay trung thành với cố Tổng thống Hugo Chávez.
Tư duy của ông Trump phần nào chịu ảnh hưởng từ đánh giá mật gần đây của CIA - kết luận rằng những người trung thành với ông Maduro sẽ điều hành hiệu quả hơn so với nhóm của bà Machado, một quan chức cấp cao Nhà Trắng và một người am hiểu vấn đề cho biết.
Theo bài viết của Wall Street Journal, bà Machado sẽ khó quản lý các cơ quan an ninh thân chế độ. Điều này đã được Giám đốc CIA John Ratcliffe báo cáo trực tiếp với Tổng thống Trump, vị quan chức Nhà Trắng cho biết.
Ngay sau đó, ông Trump quyết định chọn bà Rodríguez làm người kế nhiệm ông Maduro, theo khuyến nghị của các quan chức tình báo và an ninh hàng đầu của Mỹ.
Trong các cuộc gặp riêng, bà Rodríguez không thể hiện quan điểm quá cứng rắn, đặc biệt với đại diện ngành dầu mỏ Mỹ. “Bà ấy không chống Mỹ; thậm chí từng sống ở Santa Monica khi học đại học”, một người từng nhiều lần trao đổi với nhà lãnh đạo này cho biết.
Không có dấu hiệu cho thấy bà Rodríguez biết trước về kế hoạch của Mỹ nhằm loại bỏ ông Maduro. Và chính quyền Tổng thống Trump cũng không nói với bà rằng họ sẽ chọn bà để lên thay thế, vị quan chức Nhà Trắng cho biết.
“Việc trao đổi bất cứ điều gì trước chiến dịch sẽ cực kỳ nguy hiểm”, vị quan chức nói.
Về phần mình, Tổng thống Maduro dường như liên tục hiểu sai tín hiệu từ Washington. Ông tin rằng cuộc điện đàm với ông Trump vào tháng 11/2025 “diễn ra tốt đẹp”, một người am hiểu suy nghĩ của ông cho biết, trong khi thực tế ông được báo rằng thời gian của ông đã hết.
“Tổng thống (Trump) nói ông ấy có thể chọn cách dễ hoặc cách khó”, vị quan chức Nhà Trắng tiết lộ.
Ông Trump thậm chí mời ông Maduro sang Washington, hứa bảo đảm an toàn để trao đổi trực tiếp, nhưng ông Maduro từ chối. Ông tính rằng phe Dân chủ sẽ thắng bầu cử giữa kỳ, khiến ông Trump sẽ bị trói tay, và ông sẽ không bị ảnh hưởng.
Hồng y Parolin
Nga và Vatican
Vatican từ lâu đã đóng vai trò tích cực trong các nỗ lực đàm phán quốc tế với chính quyền Venezuela bị cô lập. Cách đây 1 thập kỷ, Tòa thánh đã cố gắng nhưng thất bại với việc dàn xếp thỏa thuận giữa ông Maduro và phe đối lập. Gần đây hơn, Vatican tìm cách đối thoại thông qua các giáo sĩ cao cấp tại Venezuela, và Giáo hoàng Leo XIV đã cảnh báo Mỹ không dùng vũ lực.
“Tôi tin rằng bạo lực không bao giờ mang lại chiến thắng. Chìa khóa là đối thoại”, Giáo hoàng Leo phát biểu vào tháng 11/2025, sau khi nhắc tới thông tin về tàu chiến Mỹ tiến đến Venezuela.
Hồng y Parolin có mối quan tâm sâu sắc tới Venezuela. Ông cũng từng làm trung gian với chính quyền Tổng thống Trump về Ukraine và Nga, một người am hiểu tình hình cho biết.
Theo bài viết của Washington Post, trong cuộc gặp ngày 24/12/2025 với Đại sứ Burch, Hồng y Parolin nói rằng Nga sẵn sàng tiếp nhận ông Maduro.
Những điều này diễn ra trong bối cảnh Mátxcơva đang muốn tái thiết lập quan hệ với Washington và đạt thỏa thuận có lợi ở Ukraine.
Hồng y Parolin đề xuất Mỹ đặt ra thời hạn để ông Maduro rời đất nước và bảo đảm an toàn cho gia đình ông. Ông kêu gọi Washington kiên nhẫn, thận trọng, kiềm chế. Nhưng Nhà Trắng đã không chờ đợi.
Bình Giang