Không còn bị cuốn vào nỗi sợ tụt lại phía sau như FOMO (Fear of Missing Out - Nỗi sợ khi bỏ lỡ), nhiều người trẻ đang chuyển sang JOMO (Joy of Missing Out- Niềm vui khi bỏ lỡ). Xu hướng này giúp họ thiết lập ranh giới, bảo vệ sức khỏe tinh thần.
Nỗi sợ hãi thua kém bạn bà luôn thường trực trong giới trẻ, dẫn tới hộ chứng tâm lý FOMO (sợ hãi bị bỏ lại phía sau). Ảnh minh họa: Veritasnewpaper.org
“Lúc trẻ, tôi luôn cảm thấy mình đang bỏ lỡ điều gì đó,” Kathy Seow, 29 tuổi, chuyên gia tiếp thị nội dung người Singapore cho biết. Việc liên tục thấy bạn bè khoe công nghệ mới hay các quán cà phê nổi tiếng khiến cô bị kích thích và rơi vào vòng xoáy “bắt trend”, lao theo xu hướng.
Theo thời gian, nhịp sống đó khiến cô kiệt sức. “Điều đó không làm tôi hạnh phúc hơn,” Seow chia sẻ trên Channel News Asia. Bước ngoặt đến khi cô bắt đầu tự hỏi: “Mình thực sự thích thú, hay chỉ tỏ ra thức thời?”
Từ đó, cô giảm bớt các hoạt động xã hội, chọn lọc cách sử dụng thời gian và trở nên kín đáo hơn trên mạng xã hội. Trải nghiệm của Seow phản ánh một xu hướng đang lan rộng: chuyển từ FOMO sang JOMO.
JOMO hay né tránh xã hội?
Theo các chuyên gia tâm lý Singapore, JOMO là khi một người chủ động từ chối những hoạt động không cần thiết để ưu tiên nghỉ ngơi, hướng tới sự chân thực trong cuộc sống để cân bằng lại tinh thần. Tuy nhiên, điều này cũng gây nên hội chứng “tránh né xã hội.”
Tiến sĩ Sanveen Kang, nhà tâm lý học lâm sàng - Viện Kết nối Tâm lý (Psych Connect) Singapore cho rằng JOMO về bản chất là một lựa chọn có ý thức, dựa trên giá trị cá nhân. Theo bà, đây được xem như một “bước tiến về phía trước” - khi mỗi người chủ động ưu tiên những điều phù hợp với mình, như nghỉ ngơi hoặc sống đúng với bản chất.
JOMO lành mạnh mang lại sự bình tĩnh, rõ ràng và cảm giác cuộc sống trọn vẹn hơn sau đó. Ngược lại, nếu nó khiến một người kém tự tin hơn, hoặc sợ mình “lạc hậu” thì có thể liên quan đến chứng “lo âu xã hội.”
Đồng quan điểm, nhà trị liệu tâm lý Aarti Mundae - Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tâm lý InContact, lưu ý rằng, không nên nhầm lẫn JOMO với tính hướng nội hay xu hướng né tránh xã hội. Nếu hướng nội là cách một người nạp lại năng lượng, thì JOMO là lựa chọn chủ động - giúp mỗi người quyết định mình muốn tham gia vào đâu mà không bị áp lực phải hòa nhập.
Tuy vậy, bà cũng cảnh báo JOMO có thể bị hiểu sai và lạm dụng. Với những người đang gặp vấn đề về lo âu xã hội hoặc trầm cảm, việc lấy JOMO làm lý do để tránh né có thể khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn. “Nếu né tránh kéo dài, họ có thể dần cô lập bản thân và gặp khó khăn khi muốn quay lại các mối quan hệ xã hội,” bà nói.
JOMO đang trở thành xu hướng của giới trẻ
JOMO - Niềm vui khi bỏ lỡ có thể bảo vệ sức khỏe tinh thần, tránh việc so sánh, áp lực không cần thiết. Ảnh minh họa: The New York Post
Trong xã hội hiện đại, “bận rộn” thường được xem là thước đo giá trị. Con người liên tục phải kết nối, tương tác và thể hiện bản thân, cả ngoài đời lẫn trên mạng xã hội.
Việc người khác liên tục đăng tải những hình ảnh hào nhoáng về các cột mốc và thành tựu đạt được, khiến chúng ta có cảm giác rằng họ luôn “được” nhiều hơn, đạt nhiều thành công hơn hơn hoặc tiến xa hơn trong sự nghiệp hay cuộc sốnng. Điều này khiến nhiều người rơi vào trạng thái so sánh và áp lực phải theo kịp. Lúc này, FOMO - "nỗi sợ hãi bị bỏ lại phía sau” trở nên phổ biến, dẫn đến kiệt sức tinh thần.
Trong bối cảnh đó, JOMO nổi lên như một phản ứng tự nhiên. Nó cho phép cá nhân “tắt bớt tiếng ồn”, thoát khỏi vòng xoáy so sánh và quay về với những giá trị cốt lõi.
Không ít người, như Tay Wai Kit - Chuyên gia tư vấn Quan hệ công chúng Singapore 32 tuổi, lựa chọn JOMO như một cách phản kháng lại việc chạy theo xu hướng. “Chúng ta nên tìm con đường riêng, không cần làm theo những gì người khác đang làm.”
Edvarcl Heng, một công chức 45 tuổi cho rằng việc lựa chọn JOMO đã giúp anh có thêm thời gian để theo đuổi những điều mình yêu thích, thay vì những điều người khác cho rằng anh nên làm. Heng khóa tất cả mạng cá nhân, và chỉ cho phép bạn bè trong danh sách tiếp cận thông tin . “Về mặt cá nhân, tôi chỉ giao lưu với những người mình thích và điều đó đã mang lại nhiều kết quả tốt hơn,” anh nói.
Thực hành đúng JOMO
Ở góc độ tâm lý học, JOMO có thể giúp điều chỉnh trạng thái tinh thần khi giảm bớt các kích thích quá mức. Việc chủ động nói “không” giúp thiết lập ranh giới, tăng khả năng nhận thức bản thân và cải thiện điều tiết cảm xúc.
Một số người cho biết họ có nhiều thời gian hơn cho gia đình, bạn bè thân thiết và những hoạt động thực sự ý nghĩa. Tuy nhiên, JOMO cũng đi kèm đánh đổi. Việc thu hẹp các mối quan hệ có thể khiến một số người bỏ lỡ cơ hội cá nhân hoặc nghề nghiệp. Vì vậy, điều quan trọng là giữ được sự cân bằng giữa “bỏ lỡ” và “kết nối”.
Các chuyên gia khuyến nghị mỗi người nên tự kiểm tra bằng những câu hỏi như: lựa chọn này có phù hợp với giá trị cá nhân không? cảm xúc sau đó là tích cực hay tiêu cực? và về lâu dài cuộc sống được mở rộng hay thu hẹp?
Các chuyên gia tâm lý cũng khuyên mọi người nên liên tục tạo ra những không gian và mối quan hệ chân thực giúp bồi bổ năng lượng, chẳng hạn như dành thời gian cho những người mà bạn cảm thấy an toàn khi ở bên cạnh, tham gia vào các cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau và nuôi dưỡng những mối liên kết cho phép bạn nghỉ ngơi thay vì chỉ tập trung vào hiệu suất.
JOMO, nếu được hiểu đúng, là cách hiện diện có chọn lọc - ít hơn nhưng sâu sắc hơn, chậm lại nhưng vững vàng hơn trong một xã hội luôn chuyển động.
Trương Thùy Dương