Hệ thống Arena-M: Tấm khiên thép bảo vệ xe tăng Nga trước bão UAV

2 ngày trướcBài gốc

Theo thông tin từ các nhà thiết kế vũ khí thuộc Tập đoàn công nghiệp Uralvagonzavod (Nga), phiên bản nâng cấp của xe tăng chiến đấu chủ lực T-90M dự kiến sẽ được trang bị hệ thống bảo vệ chủ động Arena-M, với một chế độ chuyên biệt nhằm đối phó UAV.

Xe tăng T-90M trong lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng ở Quảng trường Đỏ (Moscow, Nga) năm 2021. Ảnh: Maxim Shemetov/Reuters

Nếu được triển khai thành công, đây sẽ là bước tiến đáng chú ý đối với Lực lượng vũ trang Nga. Trong suốt cuộc xung đột tại Ukraine, UAV đã trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hoạt động của lực lượng xe tăng, gây tổn thất cho cả hai bên. Tuy nhiên, đến nay, cả Nga và Ukraine vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển và triển khai các giải pháp phòng vệ hiệu quả và đủ khả năng bảo vệ phương tiện bọc thép trước những cuộc tấn công bằng UAV trên chiến trường.

Tấm khiên thép bảo vệ xe tăng Nga trước bão UAV

Arena-M được Nga mô tả là một hệ thống bảo vệ chủ động kiểu “tiêu diệt trực tiếp” (hard-kill), có nhiệm vụ phát hiện và đánh chặn các mối đe dọa trước khi chúng tiếp cận phương tiện bọc thép. Hệ thống sử dụng radar để phát hiện các đòn tấn công đang đến, sau đó phóng một đạn đánh chặn mang đầu nổ. Khi phát nổ, đạn đánh chặn tạo ra một vùng mảnh văng dày đặc xung quanh phương tiện, tương tự nguyên lý của các hệ thống phòng không tầm gần truyền thống, nhằm phá hủy hoặc vô hiệu hóa mục tiêu.

Theo thiết kế ban đầu, Arena-M được tối ưu để đánh chặn các loại vũ khí chống tăng trong phạm vi khoảng 50 m. Hệ thống này được lập trình để bỏ qua các vật thể di chuyển chậm hoặc những chướng ngại trên mặt đất, nhằm tránh nhầm lẫn mục tiêu. Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng của các mối đe dọa từ máy bay không người lái trên chiến trường đã buộc các nhà thiết kế Nga phải điều chỉnh lại triết lý vận hành của hệ thống.

Phiên bản nâng cấp của Arena-M được cho là đã tích hợp một chế độ chống UAV, chủ yếu thông qua việc cập nhật phần mềm. Bản nâng cấp này cho phép hệ thống radar và đạn đánh chặn nhận diện các đặc tính bay, tốc độ và quỹ đạo đa dạng của máy bay không người lái. Khác với các loại vũ khí chống tăng truyền thống thường có tốc độ cao và quỹ đạo tương đối ổn định, UAV hiện đại có thể di chuyển chậm, linh hoạt và bay ở nhiều độ cao khác nhau. Việc bổ sung chế độ chống UAV phản ánh nỗ lực của Nga trong việc điều chỉnh các hệ thống bảo vệ chủ động hiện có để đối phó với môi trường tác chiến ngày càng thay đổi.

Trong suốt cuộc xung đột tại Ukraine, các nhà hoạch định quân sự Nga phải đối mặt với thách thức từ các máy bay không người lái của Ukraine với kích thước, tốc độ và độ cao khác nhau khi tiếp cận xe tăng Nga. Một khó khăn đáng kể là nhiều UAV được chế tạo bằng vật liệu nhựa, khiến chúng gần như không thể bị radar của Arena-M phát hiện. Trong những trường hợp này, tên lửa đánh chặn của hệ thống có thể không được phóng, làm giảm hiệu quả phòng thủ của xe tăng.

Hạn chế đối với Arena-M

Chính phủ Nga đã công bố một video trên mạng xã hội để giới thiệu chức năng của phiên bản Arena-M mới với chế độ chống UAV. Video minh họa cách các đạn đánh chặn được phóng từ một khoang bên hông xe tăng, khác với vị trí truyền thống của súng cối trên tháp pháo T-90. Điều này khiến nhiều chuyên gia nhận định rằng Arena-M phiên bản chống UAV đại diện cho một hệ thống bảo vệ chủ động hoàn toàn mới, khác biệt so với các phiên bản Arena-M hiện có.

Theo Defence-Post, một ấn phẩm chuyên về ngành công nghiệp quốc phòng, hệ thống Arena-M chống UAV sẽ chỉ được lắp đặt trên phiên bản cải tiến của xe tăng T-90M, đôi khi gọi là T-90M2, với tháp pháo nâng cấp và phần đuôi mở rộng. Điều này tương thích với thiết kế vật lý của Arena-M mới, cho phép đạn đánh chặn được phóng từ khoang thiết bị bên hông nhằm đối phó hiệu quả hơn với các mối đe dọa từ trên không.

Giới phân tích cho rằng, hiệu quả của hệ thống Arena-M có thể phụ thuộc hoàn toàn vào khả năng tự sản xuất của Nga. Vấn đề lớn đối với Nga hiện nay là xe tăng T-90M2 vẫn chưa đi vào hoạt động. Theo kế hoạch, Moscow dự kiến chế tạo ít nhất 10 chiếc trong năm nay, nhưng theo một số nguồn tin việc sản xuất T-90M2 có thể chỉ bắt đầu vào đầu tháng 10/2025.

Mặc dù Arena-M với chế độ chống máy bay không người lái là một bước tiến quan trọng trong khả năng phòng thủ chủ động của xe tăng Nga, việc hệ thống chỉ được sử dụng cho T-90M2 đồng nghĩa rằng Nga khó có thể triển khai kịp thời trên chiến trường. Trong trường hợp Moscow có thể triển khai, số lượng Arena-M chống UAV trên chiến trường sẽ rất hạn chế, do đó khả năng bảo vệ xe tăng Nga trước các cuộc tấn công từ trên không sẽ không đồng đều và bị giới hạn.

Hồng Anh/VOV.VN (Tổng hợp)

Nguồn VOV : https://vov.vn/quan-su-quoc-phong/he-thong-arena-m-tam-khien-thep-bao-ve-xe-tang-nga-truoc-bao-uav-post1259759.vov