Leonidas là hệ thống vũ khí sóng vi ba công suất cao (High-Power Microwave - HPM) thế hệ mới, được thiết kế để vô hiệu hóa máy bay không người lái (UAV) bằng cách phát ra các xung năng lượng mạnh làm quá tải hệ thống điện tử. Sản phẩm do công ty công nghệ quốc phòng Epirus phát triển, hiện được coi là hệ thống HPM duy nhất của Mỹ đã đi vào vận hành thực tế, giải quyết lỗ hổng nghiêm trọng trong năng lực phòng thủ trước các mối đe dọa từ bầy đàn UAV.
Công nghệ đột phá từ chất bán dẫn Gallium Nitride
Dù công nghệ sóng vi ba công suất cao không phải là mới, Epirus đã tạo ra bước ngoặt bằng cách thay thế các ống chân không cồng kềnh truyền thống bằng chất bán dẫn gallium nitride. Cải tiến này giúp hệ thống Leonidas trở nên nhỏ gọn, có khả năng mở rộng cao và linh hoạt hơn trong triển khai thực địa.
Hệ thống được xây dựng trên kiến trúc mảng pha và điều khiển hoàn toàn bằng phần mềm. Điều này cho phép người vận hành điều chỉnh tầm bắn, tần số và hiệu suất năng lượng để phù hợp với từng yêu cầu nhiệm vụ cụ thể. Leonidas có thể được tích hợp trên nhiều nền tảng khác nhau, từ phương tiện mặt đất như xe bọc thép đến các nền tảng bay không người lái.
Leonidas Stryker được Epirus tích hợp trên xe bọc thép bánh lốp Stryker của Lục quân Mỹ. Ảnh: Epirus
Khả năng tác chiến và cơ chế vô hiệu hóa mục tiêu
Điểm khác biệt lớn nhất của Leonidas so với các hệ thống phòng thủ động năng truyền thống là khả năng tiêu diệt mục tiêu diện rộng. Thay vì đánh chặn từng chiếc UAV, Leonidas phát ra các xung vi ba có khả năng vô hiệu hóa hàng nghìn mục tiêu cùng lúc nếu chúng nằm trong vùng tác động.
Tầm bắn hiệu quả: Hệ thống đạt hiệu suất tối ưu ở khoảng cách 2 km.
Cơ chế tác động: Phát sóng vi ba xung dài trên nhiều tần số, làm rối loạn và gây quá tải điện áp các bảng mạch điện tử bên trong UAV.
Đối tượng tác chiến: Hiệu quả với mọi loại UAV, dù chúng được điều khiển bằng sóng vô tuyến hay cáp quang.
Theo đại diện Epirus, Leonidas đặc biệt hiệu quả chống lại các loại UAV tầm thấp thuộc Nhóm 1 và Nhóm 2. Đây cũng là một phần trong kiến trúc phòng thủ “Golden Dome” của Mỹ nhằm bảo vệ các mục tiêu quan trọng trước các cuộc tấn công bầy đàn quy mô lớn.
Tích hợp vào hệ thống phòng thủ đa tầng
Mặc dù sở hữu sức mạnh vượt trội, lãnh đạo Epirus nhấn mạnh Leonidas không phải là “vũ khí vạn năng” duy nhất. Trong chiến tranh hiện đại, phòng thủ chống UAV đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều lớp bảo vệ, bao gồm:
Hệ thống đánh chặn động năng (tên lửa, đạn pháo).
Hệ thống gây nhiễu điện tử.
Vũ khí năng lượng định hướng (Laser công suất cao và sóng vi ba).
Đáng chú ý, Leonidas được thiết kế với triết lý “bảo vệ người bảo vệ”. Các thử nghiệm cho thấy hệ thống không gây nguy hiểm cho con người hoặc các phương tiện bay thân thiện đi ngang qua vùng tác động ngoài mục tiêu đã định.
Thực tế triển khai và triển vọng xuất khẩu
Hiện nay, Lục quân Mỹ đã mua 6 hệ thống Leonidas thuộc chương trình Integrated Fires Protection Capability - High Power Microwave (IFPC-HPM). Thủy quân Lục chiến Mỹ cũng đã tiếp nhận 2 hệ thống dưới dạng nguyên mẫu để thử nghiệm đánh giá.
Sau thời gian dài bị hạn chế xuất khẩu, kể từ năm 2025, Epirus đã bắt đầu mở rộng thị trường ra quốc tế. Hệ thống này đã trải qua các đợt thử nghiệm thực tế tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương và Trung Đông. Nhiều quốc gia đồng minh đang bày tỏ sự quan tâm lớn đến công nghệ này để đối phó với sự gia tăng của vũ khí không người lái giá rẻ trên chiến trường.
Trong tương lai, Epirus đang nghiên cứu các phiên bản cỡ trung dành cho tàu thủy nhỏ và xe tải, đồng thời hướng tới mục tiêu phát triển một hệ thống phòng thủ hoàn toàn tự động, có khả năng tác chiến ngay cả khi đang di chuyển.
Tuệ Nhân