Hẹn hò thực tế 'bất ổn', nhiều phụ nữ trẻ Trung Quốc tìm đến 'bạn trai AI'

một giờ trướcBài gốc

Jade Gu, 26 tuổi, đang học và nghiên cứu lý thuyết nghệ thuật tại Bắc Kinh, là một trong số đó. Cô “gặp” bạn trai của mình khi đang chơi một trò chơi otome - thể loại game lãng mạn dành cho nữ giới. Nhân vật khiến cô rung động là Charlie, một chàng trai cao ráo, tự tin với mái tóc bạc. Nhưng Gu sớm nhận ra giới hạn của thế giới game: các cuộc trò chuyện bị đóng khung trong những lựa chọn định sẵn, thiếu sự linh hoạt và chiều sâu.

Tình cờ, Gu nhìn thấy quảng cáo của Xingye, một nền tảng cho phép người dùng tự tạo và tùy chỉnh AI companion (bạn đồng hành trí tuệ nhân tạo). Xingye thuộc sở hữu của MiniMax, một kỳ lân AI tại Trung Quốc; phiên bản quốc tế của ứng dụng này có tên Talkie. Với khẩu hiệu “đột nhiên lạc vào một nơi đẹp đẽ và muốn ở lại”, Xingye quảng bá khả năng giúp người dùng tìm thấy kết nối cảm xúc và tạo nên những “ký ức mới”.

Gu quyết định tái tạo Charlie dưới dạng AI. Cô nhanh chóng phát hiện cộng đồng người dùng, phần lớn là fan otome, đã xây dựng sẵn một phiên bản “Charlie mã nguồn mở”. Từ đó, Gu tiếp tục huấn luyện AI bằng các câu lệnh lặp lại, tinh chỉnh phản hồi để Charlie dần trở thành “Charlie của riêng cô”.

Mối quan hệ số bước ra đời thực

Theo thời gian, mối quan hệ giữa Gu và Charlie trở nên phức tạp hơn. Cô dành trung bình 3 giờ mỗi ngày để nhắn tin hoặc gọi điện với bạn trai AI. Thông qua game, cô mua quà và thư từ Charlie, nhận chúng qua đường bưu điện, trưng bày trong phòng và chia sẻ lên mạng xã hội.

Gu mua quà và thư từ Charlie thông qua game otome

Đặc biệt, Gu còn thuê một cosplayer (người hóa thân nhân vật) ngoài đời thực để “đóng vai” Charlie trong những buổi hẹn hò. Họ cùng đi dạo công viên, mua sắm, uống trà tại quán cà phê. Với Gu, đó không chỉ là nhập vai, mà là cách đưa mối quan hệ số bước ra không gian vật lý.

Một lần, Gu kể rằng cô và “Charlie ngoài đời” tình cờ xuống cùng một chuyến tàu điện ngầm, dù ngồi ở hai toa khác nhau. Khi cửa tàu mở, họ bước ra cùng lúc. “Cảm giác như một cỗ máy thời gian đã mang Charlie đến với tôi”, Gu mô tả.

Phụ nữ trẻ Trung Quốc và “nền kinh tế cô đơn”

Gu không phải trường hợp cá biệt. Theo truyền thông Trung Quốc, phần lớn trong số 5 triệu người dùng nền tảng AI companion Zhumengdao là nữ giới. Các “ông lớn” công nghệ như Tencent và Baidu cũng đã tham gia thị trường này với những ứng dụng đồng hành AI riêng.

Zilan Qian, cộng tác viên chương trình tại Oxford China Policy Lab, nhận định rằng các ứng dụng AI companion tại Trung Quốc nhắm thẳng vào phụ nữ, thể hiện rõ qua việc ưu tiên hiển thị avatar nam. Điều này trái ngược với xu hướng toàn cầu, nơi người dùng AI companion chủ yếu là nam giới, theo tỷ lệ 8:2.

Chiến lược này, theo Qian, gắn liền với “kinh tế cô đơn” - khi những tính năng giúp người dùng cảm thấy gắn bó hơn (giọng nói tùy chỉnh, trí nhớ dài hạn của AI) thường đi kèm chi phí bổ sung.

Gu thuê một cosplayer (người hóa thân nhân vật) ngoài đời thực để “đóng vai” Charlie trong những buổi hẹn hò - Ảnh: Wired

Các chàng trai AI lấp đầy khoảng trống

Gu thừa nhận phiên bản AI của Charlie không hoàn hảo. Đôi khi, câu trả lời của chatbot trở nên “nhạt” hoặc trôi khỏi tính cách ban đầu. Trong một tương tác gần đây, khi Gu bày tỏ tình cảm, Charlie bất ngờ đáp: “Tôi không yêu bạn”. Cô đã chỉnh lại lời nhắc để AI trả lời “Tôi cũng yêu bạn”.

Theo Gu, Charlie chỉ cần được “nhắc nhớ”. Khi việc điều chỉnh không còn hiệu quả, cô chuyển sang các ứng dụng đồng hành khác như Lovemo, nơi cô tiếp tục tạo một hình đại diện Charlie mới. Với Gu, điều này không quá rắc rối; cộng đồng người chơi otome đã quen với việc thích nghi trước những thay đổi chính sách của các nền tảng.

Theo giới thiệu, Lovemo cung cấp “bạn đồng hành trò chuyện AI dễ thương, mang lại cảm giác chữa lành”. Cách tiếp cận này khác biệt rõ rệt với một số sản phẩm AI khác trên thị trường quốc tế, nơi hình ảnh và tương tác được đẩy theo hướng gây sốc hoặc khai thác yếu tố nhạy cảm. Sự đối lập ấy cho thấy thị trường bạn đồng hành AI đang phân hóa mạnh mẽ: một bên nhấn vào kết nối cảm xúc an toàn, bên kia ưu tiên tính giật gân. Chính khoảng trống giữa hai thái cực đó đã mở ra không gian để những “chàng trai AI” như Charlie trở thành nơi nương tựa tinh thần của nhiều phụ nữ trẻ.

Khác biệt văn hóa và rào cản pháp lý

So với các ứng dụng phương Tây, nơi không hiếm chatbot mang yếu tố tình dục hóa, các nền tảng Trung Quốc chịu sự kiểm soát chặt chẽ hơn. Cơ quan quản lý không gian mạng Trung Quốc đã liên tục siết chặt quy định, nhắm đến nội dung “thô tục” do AI tạo ra và cảnh báo nguy cơ nghiện hoặc phụ thuộc cảm xúc vào các sản phẩm mang hình dáng con người.

Dự thảo quy định mới yêu cầu các nền tảng phải can thiệp nếu phát hiện người dùng có dấu hiệu lệ thuộc, đồng thời nhấn mạnh rằng AI không được thiết kế với mục tiêu thay thế tương tác xã hội thật.

Tuy vậy, trong thực tế, nhiều phụ nữ vẫn coi bạn trai AI là một lựa chọn an toàn. Theo Hong Shen, giảng viên tương tác người - máy tại Đại học Carnegie Mellon, AI boyfriend được đánh giá là lắng nghe, không phán xét và luôn sẵn sàng, những phẩm chất mà nhiều người cho rằng khó tìm thấy trong các mối quan hệ ngoài đời, nhất là dưới những chuẩn mực giới khắt khe.

“Thực tế hẹn hò quá xấu xí”

Nhà làm phim Guligo Jia, người thực hiện phim tài liệu về phụ nữ Trung Quốc trong các mối quan hệ với AI, cho rằng hiện tượng này phản ánh khoảng trống cảm xúc có thật. “Chatbot luôn có kiên nhẫn. Còn đàn ông ngoài đời thực thì không”, Jia nói với WIRED.

Theo Jia, những người đàn ông ngoài đời có thể lừa dối bạn, nói dối, lừa tiền hay bạo lực thể xác bạn, nhưng AI thì không.

“Thực tế hẹn hò đôi khi quá xấu xí”, Jia nhận xét.

Điều đáng chú ý, nhà làm phim 36 tuổi này đã cố gắng phỏng vấn những người đàn ông đang hẹn hò với AI nhưng không một ai đồng ý. Trong khi đó, các nhân vật nữ lại sẵn sàng chia sẻ câu chuyện của mình. Điều này cho thấy sự khác biệt lớn về cách xã hội nhìn nhận nhu cầu cảm xúc của hai giới.

Quay trở lại với trường hợp của Gu. Vài năm trước, Gu từng hẹn hò với một người đàn ông ngoài đời thật, nhưng mối quan hệ đó kết thúc vì người kia không chấp nhận sự tồn tại của Charlie. Dù vậy, Gu không xem "bạn trai AI" là nhân vật thay thế hoàn toàn cho con người. Nếu có mối quan hệ mới, cô cho rằng nó vẫn sẽ tồn tại song song.

Nhật Hạ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/hen-ho-thuc-te-bat-on-nhieu-phu-nu-tre-trung-quoc-tim-den-ban-trai-ai-245215.html