Hiếm gặp: Vừa có thai trong tử cung vừa có thai ngoài tử cung

6 giờ trướcBài gốc

Trong y văn, tình trạng này được gọi là thai dị vị đồng thời (heterotopic pregnancy), tức vừa có thai phát triển trong buồng tử cung, vừa có một thai làm tổ ở vị trí ngoài tử cung. Vì đã nhìn thấy thai trong buồng tử cung nên nhiều trường hợp bác sĩ và người bệnh dễ chủ quan, bỏ sót thai ngoài tử cung đi kèm.

Theo thống kê trên thế giới, tỷ lệ gặp tình trạng này khoảng 1/30.000 trường hợp mang thai tự nhiên và khoảng 1/125 trường hợp thai ngoài tử cung. Đặc biệt, tỷ lệ này tăng cao ở những phụ nữ thực hiện hỗ trợ sinh sản, nhất là chuyển nhiều phôi cùng lúc trong thụ tinh trong ống nghiệm.

Đột ngột đau bụng, choáng ngất…phát hiện song thai đặc biệt

Mới đây, bệnh viện Việt - Hàn (Đà Nẵng) tiếp nhận một trường hợp sản phụ 35 tuổi có tiền sử một lần sinh thường, một lần thai ngoài tử cung và từng được phẫu thuật nội soi cắt vòi trứng do thai ngoài cách đây 3 năm.

Sau đó, người phụ nữ thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm. Sau chuyển hai phôi, thai trong buồng tử cung phát triển bình thường, tim thai tốt nên gia đình khá yên tâm. Tuy nhiên, đến tuần thai thứ 7, sản phụ bất ngờ xuất hiện đau bụng dữ dội, chóng mặt và choáng ngất nên được đưa vào viện cấp cứu.

Qua thăm khám, siêu âm và xét nghiệm, các bác sĩ chẩn đoán sản phụ mang song thai đặc biệt gồm một thai trong tử cung và một thai ngoài tử cung đã vỡ, gây ngập máu ổ bụng.

Người bệnh được phẫu thuật nội soi cấp cứu. Trong quá trình mổ, bác sĩ phát hiện khối thai ngoài tử cung vỡ ngay tại sừng tử cung, ở vị trí vòi trứng từng được cắt trước đó. Sau khi khâu cầm máu và lấy khối thai ngoài, sức khỏe sản phụ ổn định dần. Sau 7 ngày điều trị, người bệnh được xuất viện trong tình trạng sức khỏe tốt, thai trong tử cung vẫn phát triển bình thường. Kết quả tái khám sau đó cho thấy thai nhi tiếp tục phát triển ổn định.

Hình ảnh thai ngoài tử cung của sản phụ được các bác sĩ bệnh viện Việt - Hàn (Đà Nẵng) xử trí.

Thai ngoài tử cung nguy hiểm như thế nào?

Thai ngoài tử cung là tình trạng trứng đã được thụ tinh nhưng không làm tổ trong buồng tử cung mà phát triển ở những vị trí khác như vòi trứng, cổ tử cung, buồng trứng, sừng tử cung hoặc thậm chí trong ổ bụng.

Nguyên nhân có thể liên quan đến bất thường trong quá trình di chuyển của hợp tử hoặc tổn thương cấu trúc, chức năng của vòi trứng và tử cung.

Ở giai đoạn đầu, thai vẫn có thể phát triển trong vài tuần. Tuy nhiên, những vị trí "lạc chỗ" này hoàn toàn không phù hợp cho thai nhi phát triển lâu dài vì không có lớp niêm mạc đủ dày, độ đàn hồi kém và hệ thống mạch máu không đầy đủ như buồng tử cung.

Khi thai phát triển lớn dần, các mô tại vị trí làm tổ sẽ bị căng giãn, rách vỡ, gây chảy máu trong ổ bụng. Đây là biến chứng cực kỳ nguy hiểm, có thể khiến người bệnh mất máu cấp, sốc và tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.

Theo thống kê, thai ngoài tử cung chiếm khoảng 1–2% tổng số ca mang thai. Trong đó, hơn 90% trường hợp xảy ra ở vòi trứng – nơi có thành mỏng, dễ vỡ và thường gây biến chứng sớm.

Vì sao tình trạng vừa thai trong vừa thai ngoài dễ bị bỏ sót?

Điều nguy hiểm của thai dị vị đồng thời là các dấu hiệu thường không điển hình. Khi siêu âm đã thấy thai trong buồng tử cung, cả người bệnh lẫn nhân viên y tế có thể giảm cảnh giác với nguy cơ thai ngoài tử cung đi kèm.

Theo y văn, khoảng 30% trường hợp thai vừa trong vừa ngoài tử cung bị bỏ sót trong lần khám đầu tiên.

Ngoài ra, trong quá trình thai làm tổ, niêm mạc tử cung có thể bong nhẹ do thay đổi nội tiết, gây chảy máu âm đạo. Nhiều phụ nữ dễ nhầm đây là kinh nguyệt nên không nghĩ mình đang mang thai.

Khi thai ngoài tử cung phát triển âm thầm và đến lúc vỡ mới phát hiện thì người bệnh thường đã rơi vào tình trạng mất máu nặng, nguy hiểm đến tính mạng.

Các yếu tố nguy cơ cần đặc biệt lưu ý

Các bác sĩ cho biết, không phải ai mang thai cũng có nguy cơ giống nhau. Một số yếu tố làm tăng khả năng xảy ra tình trạng vừa có thai trong tử cung vừa có thai ngoài tử cung gồm:

Tiền sử từng bị thai ngoài tử cung.
Từng phẫu thuật vòi trứng hoặc vùng chậu.
Viêm nhiễm phụ khoa kéo dài.
Hỗ trợ sinh sản bằng phương pháp bơm tinh trùng vào buồng tử cung khi có nhiều nang trứng trưởng thành.
Thụ tinh trong ống nghiệm, đặc biệt chuyển nhiều phôi cùng lúc.
Tổn thương vòi trứng do viêm nhiễm hoặc phẫu thuật trước đó.

Trong nhóm hỗ trợ sinh sản, nguy cơ tăng cao hơn đáng kể do có nhiều phôi cùng tồn tại và khả năng di chuyển bất thường của phôi trong quá trình làm tổ.

Dấu hiệu nghi ngờ thai ngoài tử cung không nên bỏ qua

Theo các chuyên gia sản phụ khoa, việc phát hiện sớm thai ngoài tử cung có ý nghĩa quyết định trong điều trị và bảo tồn khả năng sinh sản.

Người phụ nữ cần đặc biệt lưu ý các triệu chứng sau:

Trễ kinh kèm đau âm ỉ vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
Đau bụng một bên, cảm giác đau khác với đau bụng kinh thông thường.
Ra máu âm đạo bất thường, lượng ít, màu sẫm hơn máu kinh.
Đau tăng dần, đau quặn từng cơn.
Chóng mặt, choáng váng, tụt huyết áp.
Ngất xỉu, vã mồ hôi lạnh.

Đây có thể là dấu hiệu thai ngoài tử cung đã vỡ, gây chảy máu ổ bụng và cần cấp cứu ngay lập tức.

Đáng lưu ý, ngay cả khi đã siêu âm thấy thai trong buồng tử cung, nếu sản phụ có đau bụng hoặc ra máu bất thường vẫn cần được kiểm tra kỹ để loại trừ khả năng có thêm thai ngoài tử cung.

Chẩn đoán thai ngoài tử cung bằng cách nào?

Hiện nay, các phương pháp giúp chẩn đoán thai ngoài tử cung gồm:

Siêu âm đầu dò.
Xét nghiệm định lượng Beta-hCG.
Xét nghiệm máu đánh giá tình trạng thiếu máu.
Siêu âm ổ bụng phát hiện dịch hoặc máu trong ổ bụng.
Trong những trường hợp khó chẩn đoán, bác sĩ có thể chỉ định chụp cắt lớp vi tính (CT), cộng hưởng từ (MRI) hoặc nội soi ổ bụng thám sát để xác định chính xác vị trí thai và xử trí kịp thời.

Lời khuyên thầy thuốc

Các chuyên gia khuyến cáo, dù không thể phòng tránh hoàn toàn nhưng phụ nữ có thể giảm nguy cơ thai ngoài tử cung bằng những biện pháp sau:

Mang thai đúng độ tuổi sinh sản phù hợp.
Hạn chế mang thai ngoài ý muốn và nạo phá thai.
Quan hệ tình dục an toàn để phòng bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Giữ vệ sinh vùng kín đúng cách, đặc biệt trong kỳ kinh nguyệt, sau sinh và sau quan hệ.
Khám phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý vùng chậu.
Khi chậm kinh hoặc rối loạn kinh nguyệt cần đi khám sớm.

Với phụ nữ có tiền sử thai ngoài tử cung hoặc hỗ trợ sinh sản cần theo dõi thai sát ngay từ những tuần đầu.

Đặc biệt, sau khi xác định có thai, sản phụ nên siêu âm sớm để kiểm tra vị trí túi thai, bảo đảm thai nằm đúng trong buồng tử cung và không có bất thường đi kèm.

Tóm lại: Các bác sĩ nhấn mạnh, thai ngoài tử cung là cấp cứu sản khoa thường gặp và có thể đe dọa tính mạng nếu phát hiện muộn.

Riêng trường hợp vừa có thai trong tử cung vừa có thai ngoài tử cung lại càng nguy hiểm hơn do rất dễ bị bỏ sót. Vì vậy, ngay cả khi đã xác định có thai trong buồng tử cung, nếu sản phụ xuất hiện đau bụng, ra máu hoặc chóng mặt bất thường vẫn cần được thăm khám ngay. Việc phát hiện sớm không chỉ giúp bảo toàn tính mạng người mẹ mà còn tăng cơ hội giữ được thai trong tử cung phát triển an toàn.

Dương Chí Lực

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/hiem-gap-vua-co-thai-trong-tu-cung-vua-co-thai-ngoai-tu-cung-169260524172430886.htm