Thông tin lực lượng chức năng TP Hà Nội vừa phát hiện, triệt phá một cơ sở sản xuất màng bọc thực phẩm và màng nhôm giả tại thôn Lũng Kênh, xã Hoài Đức khiến nhiều người tiêu dùng hoang mang, lo lắng khi các sản phẩm màng bọc thực phẩm vốn được sử dụng hằng ngày, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Đáng ngại hơn, theo cảnh báo của cơ quan chuyên môn, những sản phẩm giả, được làm từ nguyên liệu trôi nổi, không qua kiểm nghiệm, có thể chứa các chất dẻo độc hại như DEHA – chất đã bị nhiều quốc gia cấm sử dụng do nguy cơ gây rối loạn nội tiết, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và sự phát triển của trẻ nhỏ. Trong khi đó, với hàng giả, gần như không có cơ quan nào kiểm soát được mức độ an toàn, khiến nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng trở nên hiện hữu.
Các loại màng bọc làm từ nhựa PVC giả hoặc rẻ tiền thường có một lượng lớn chất hóa dẻo, điển hình là DEHA, để tạo độ trong suốt và bám dính. Ảnh minh họa.
Hiểm họa từ các chất hóa dẻo
Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, chuyên gia chống độc, Phó Giám đốc BVĐK tỉnh Khánh Hòa cho hay, khác với nhựa PE (Polyethylene) an toàn, các loại màng bọc làm từ nhựa PVC giả hoặc rẻ tiền thường có một lượng lớn chất hóa dẻo, điển hình là DEHA, để tạo độ trong suốt và bám dính. Các phân tử DEHA này không liên kết chặt chẽ với cấu trúc nhựa.
Theo nghiên cứu công bố trên tạp chí Food Additives & Contaminants, khi tiếp xúc với thực phẩm giàu chất béo và bị gia nhiệt (như quay trong lò vi sóng), lượng DEHA rò rỉ vào thực phẩm có thể lên tới 200 - 500 mg/kg. Con số này cao gấp hàng chục lần so với giới hạn mà Liên minh Châu Âu (EU) cho phép là 18 mg/kg.
Theo TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, dựa trên các báo cáo từ Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), việc phơi nhiễm DEHA kéo dài dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, cụ thể:
Rối loạn hệ nội tiết và sinh sản: DEHA được xếp vào nhóm chất gây rối loạn nội tiết. Nó tác động xấu đến chất lượng tinh trùng ở nam giới và có thể gây ra tình trạng dậy thì sớm ở trẻ em gái.
Độc tính lên gan và thận: Các thử nghiệm lâm sàng được ghi nhận bởi Chương trình độc học Quốc gia Hoa Kỳ cho thấy DEHA gây tổn thương và làm suy giảm chức năng gan thận. Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế cũng cảnh báo về nguy cơ gia tăng khối u gan trên các mô hình động vật thực nghiệm khi tiếp xúc với nồng độ DEHA cao kéo dài.
Vượt mức an toàn cho phép: Cơ quan An toàn Thực phẩm Châu Âu khuyến cáo mức tiêu thụ hàng ngày chấp nhận được của DEHA là khoảng 0,3 mg/kg trọng lượng cơ thể. Tuy nhiên, nếu sử dụng màng bọc sai cách, chúng ta có thể hấp thụ một lượng lớn chất độc vượt ngưỡng cho phép.
TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, chuyên gia chống độc, Phó Giám đốc BVĐK tỉnh Khánh Hòa. Ảnh: BSCC.
Cách nhận diện hàng giả và phòng tránh
Để phân biệt thật - giả sản phẩm màng bọc thực phẩm, TS.BS Nguyễn Lương Kỷ hướng dẫn, người dân cần lưu ý những điều sau:Phân biệt bằng mắt thường: Màng PE an toàn thường có màu trắng trong, ít dính tay trong khi màng PVC giả chứa DEHA thường có màu vàng nhạt, dính và khó bóc tách.
Kiểm tra bằng nhiệt: Khi đốt, màng PE cháy nhanh, mùi như nến còn màng chứa chất cấm thì khó cháy và tỏa ra mùi hắc nồng nặc.
"Một nguyên tắc an toàn đó là người đân tuyệt đối không để màng bọc thực phẩm tiếp xúc trực tiếp với thức ăn nóng (trên 70 độ C) hoặc đồ ăn nhiều dầu mỡ. Ngoài ra, cần ưu tiên lựa chọn các sản phẩm ghi rõ "PE" hoặc "Non-phthalate/DEHA-free" để loại bỏ nguy cơ từ loại độc chất này", TS.BS Nguyễn Lương Kỷ nói thêm.
Quỳnh Mai