Hiệu quả 10 năm thi hành Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014

2 giờ trướcBài gốc

Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai Nguyễn Trọng Trí.

Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Đồng Nai đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Trọng Trí, Phó Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai - Cơ quan Thường trực Hội đồng Phối hợp PBGDPL tỉnh về những kết quả nổi bật cũng như định hướng trọng tâm trong thời gian tới.

10 năm đưa Luật Hôn nhân và gia đình vào cuộc sống

• Thưa ông, thời gian qua, tỉnh Đồng Nai đã triển khai Luật HNGĐ năm 2014 như thế nào và những kết quả nổi bật đạt được là gì?

- Luật HNGĐ năm 2014 là một trong những đạo luật xã hội có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện tính nhân văn sâu sắc và sự hội nhập với các chuẩn mực quốc tế. Luật góp phần điều chỉnh các quan hệ xã hội theo hướng tiến bộ, lành mạnh; đảm bảo quyền tự do hôn nhân, bình đẳng giới; bảo vệ phụ nữ, trẻ em và các nhóm yếu thế, qua đó góp phần xây dựng gia đình Việt Nam no ấm, tiến bộ, hạnh phúc.

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó, trong suốt thời gian qua, tỉnh Đồng Nai luôn nhận được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Bộ Tư pháp trong việc tổ chức thi hành luật. Với vai trò Cơ quan Thường trực Hội đồng Phối hợp, PBGDPL tỉnh, Sở Tư pháp đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các kế hoạch, văn bản chỉ đạo triển khai Luật HNGĐ đồng bộ, hiệu quả trên toàn địa bàn.

Cụ thể, bên cạnh việc các sở, ban, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch triển khai trong phạm vi quản lý của mình, Sở Tư pháp đã phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh tổ chức tuyên truyền các quy định pháp luật về HNGĐ cho hội viên phụ nữ cơ sở. Việc tổ chức Hội thi Tìm hiểu pháp luật trực tuyến năm 2023 cũng được lồng ghép nội dung tìm hiểu Luật HNGĐ năm 2014, qua đó tạo sân chơi pháp lý bổ ích, thu hút đông đảo người dân tham gia…

Ngoài ra, Sở Tư pháp còn tham mưu UBND tỉnh thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về hộ tịch; thường xuyên tổ chức tập huấn, hướng dẫn chuyên môn cho đội ngũ công chức làm công tác hộ tịch, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thi hành Luật HNGĐ năm 2014… Đặc biệt, sau khi thực hiện mô hình Chính quyền địa phương 2 cấp, công tác tuyên truyền, phổ biến Luật HNGĐ năm 2014 càng được chú trọng hơn.

Có thể khẳng định, sau 10 năm triển khai, Luật HNGĐ năm 2014 đã thực sự đi vào cuộc sống, nhận được sự đồng thuận, ủng hộ rộng rãi của xã hội.

Sở Tư pháp tỉnh Đồng Nai phối hợp với địa phương tổ chức tuyên truyền pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số tại xã Phước Thái. Ảnh: An Nhơn

• Đến nay, tỉnh Đồng Nai đã xây dựng được những cách làm hay, mô hình hoạt động hiệu quả nào trong việc thi hành Luật HNGĐ năm 2014, thưa ông?

- Luật HNGĐ năm 2014 gắn trực tiếp với quyền và nghĩa vụ thiết thân của người dân, từ độ tuổi kết hôn, quan hệ vợ chồng, con cái, tài sản, cho đến quyền và nghĩa vụ của cha mẹ đối với con và các mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình. Vì vậy, để luật được thực thi hiệu quả, công tác tuyên truyền phải phù hợp với từng nhóm đối tượng, từng đặc điểm dân cư và trình độ nhận thức.

Trong quý IV-2025, Sở Tư pháp đã tổ chức nhiều đợt tuyên truyền Luật HNGĐ năm 2014 và đạt hiệu quả rất tích cực. Trên cơ sở nắm bắt đặc điểm dân cư, sở đã linh hoạt lựa chọn nội dung và hình thức tuyên truyền phù hợp. Ví dụ, tại phường Trảng Dài - nơi tập trung đông dân nhập cư, nội dung tuyên truyền tập trung vào quyền, nghĩa vụ khi đăng ký kết hôn, hộ tịch. Ở xã Phú Vinh - nơi có đông đồng bào dân tộc Hoa sinh sống, cách truyền đạt được điều chỉnh cho phù hợp với văn hóa, phong tục của cộng đồng. Tại xã Đăk Lua, nơi có nhiều đồng bào dân tộc thiểu số, báo cáo viên đã chọn lọc những quy định cơ bản, gắn với những vấn đề bà con quan tâm như: đặt tên, xác định dân tộc, đặc biệt là tuyên truyền về độ tuổi kết hôn để phòng ngừa tảo hôn…

Qua công tác kiểm tra tư pháp tại 95 xã, phường, Sở Tư pháp nhận thấy nhiều địa phương đã xây dựng được những mô hình rất thiết thực, hiệu quả. Tiêu biểu như: mô hình Giáo dục kiến thức gia đình cho người chuẩn bị kết hôn; mô hình Phòng, chống bạo lực gia đình; mô hình Phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống… Những mô hình này đã góp phần quan trọng đưa Luật HNGĐ năm 2014 vào đời sống thực tiễn.

Qua 10 năm thi hành Luật HNGĐ năm 2014, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã có hơn 350 ngàn trường hợp đăng ký kết hôn; tiếp nhận hơn 22 ngàn vụ việc hòa giải, trong đó hòa giải thành gần 18 ngàn vụ, đạt tỷ lệ 81,82% các tranh chấp liên quan đến HNGĐ. Tình trạng tảo hôn chỉ xảy ra 10 trường hợp; đặc biệt không có tình trạng cưỡng ép kết hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Góp phần xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, hạnh phúc

• Bên cạnh những kết quả đạt được, việc thi hành Luật HNGĐ vẫn còn những khó khăn, hạn chế nào, thưa ông?

- Mặc dù Luật HNGĐ năm 2014 đã phát huy nhiều giá trị tích cực, song trong quá trình thực thi vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc. Tình trạng sống chung như vợ chồng nhưng không đăng ký kết hôn vẫn còn xảy ra, nhất là ở khu vực nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, gây khó khăn trong quản lý hộ tịch và giải quyết tranh chấp về con cái, tài sản.

Bên cạnh đó, tình trạng kết hôn giả tạo nhằm mục đích xuất cảnh vẫn tiềm ẩn. Trong bối cảnh cải cách thủ tục hành chính cắt giảm giấy tờ, công chức hộ tịch gặp khó khăn trong việc xác minh mục đích kết hôn, nhất là các trường hợp có yếu tố nước ngoài. Nguồn nhân lực làm công tác hộ tịch ở cấp xã còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, chuyên môn chưa đồng đều, dẫn đến quá tải công việc…

• Tỉnh Đồng Nai đã đề ra những giải pháp trọng tâm nào trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả thi hành Luật HNGĐ năm 2014, thưa ông?

- Thời gian tới, Sở Tư pháp sẽ tiếp tục tham mưu UBND tỉnh triển khai Luật HNGĐ năm 2014 một cách kịp thời, hiệu quả; đồng thời khuyến khích các cơ quan, đơn vị, địa phương phát huy những mô hình hay, cách làm mới phù hợp với thực tiễn.

Tỉnh sẽ tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thi hành luật nhằm đánh giá đúng thực chất, kịp thời biểu dương những cách làm hiệu quả, chỉ ra những hạn chế, từ đó rút kinh nghiệm và đề ra giải pháp phù hợp. Đặc biệt, công tác PBGDPL cần được xác định là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, không chỉ riêng ngành tư pháp. Do đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan hành chính, cơ quan tố tụng và các tổ chức chính trị - xã hội, chung tay hướng đến mục tiêu xây dựng gia đình Việt Nam tiến bộ, hạnh phúc.

• Trân trọng cảm ơn ông!

An Nhơn (thực hiện)

Nguồn Đồng Nai : https://baodongnai.com.vn/phap-luat/202601/hieu-qua-10-nam-thi-hanh-luat-hon-nhan-va-gia-dinh-nam-2014-54b2a4a/