Sầu riêng phát triển tốt ở xã Tiên Phước. Ảnh: QUANG VIỆT
Đa dạng cây trồng
Sau khi hợp nhất, vùng sản xuất nông nghiệp của thành phố có điều kiện sinh thái khá đa dạng, từ vùng đồng bằng ven biển đến trung du, miền núi, tạo thuận lợi để du nhập, canh tác nhiều loại cây trồng mới. Hiện nay, các loại cây trồng mới được người dân phát triển thuận lợi tại nhiều địa phương.
Sầu riêng là cây trồng mới được người dân du nhập, trồng tại các xã Tiên Phước, Thạnh Bình, Trà My, Hiệp Đức, Nam Trà My - nơi có điều kiện đất đỏ, đất đồi, độ ẩm phù hợp.
Bà Nguyễn Thị Hậu (thôn Mỹ Thượng Tây, xã Tiên Phước) cho biết, trên phạm vi 5.000m2 vườn đồi, gia đình canh tác 60 cây sầu riêng giống Monthong. Đây là giống sầu riêng có năng suất cao, thơm ngon, được thị trường ưa chuộng. Năm 2025, bà Hậu thu hoạch lứa sầu riêng đầu tiên đạt hơn 2 tấn, bán được gần 200 triệu đồng.
Ông Lê Nguyên Hùng, Trưởng phòng Kinh tế xã Tiên Phước cho biết, là cây trồng mới, sầu riêng đem lại lợi nhuận khá cao cho nông dân.
Thời gian tới, ngành nông nghiệp xã Tiên Phước sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân tiếp cận các cơ chế, chính sách của thành phố về hỗ trợ phát triển kinh tế vườn, trang trại, kết nối phát triển sầu riêng theo chuỗi liên kết, đặc biệt hướng dẫn nông hộ canh tác sầu riêng theo hướng VietGAP, hữu cơ, hướng đến cấp mã số vùng trồng để nâng cao chất lượng sầu riêng thương phẩm, rộng mở thị trường trong nước và xuất khẩu.
Tại xã Đức Phú, ông Hoàng Minh Quốc, Phó Chủ tịch UBND xã cho biết, thời gian qua, nông dân trên địa bàn đã du nhập, phát triển các loại cây trồng mới, tiêu biểu là cây ca cao.
Chính quyền địa phương đã tạo điều kiện thuận lợi để Hợp tác xã chè Đức Phú Tam Sơn liên kết với Công ty TNHH Ca cao Trọng Đức (tỉnh Lâm Đồng) tổ chức cho nông dân canh tác 10.000 cây ca cao trên diện tích 10ha. Đến nay, cây ca cao đã phát triển tốt, ra trái đạt chất lượng.
“Ca cao là cây công nghiệp có giá trị kinh tế cao. Kỳ vọng mô hình canh tác cây trồng mới mẻ này sẽ mở hướng phát triển nông nghiệp bền vững cho Đức Phú. Có thể yên tâm về đầu ra nhờ hợp đồng bao tiêu sản phẩm với doanh nghiệp. Một khi phát triển rộng khắp vùng nguyên liệu, địa phương sẵn sàng tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư nhà máy chế biến ca cao, qua đó tăng thêm giá trị sản phẩm nông nghiệp”, ông Quốc nói.
Cây ca cao phát triển tốt trên địa bàn xã Đức Phú, ra trái đạt chất lượng. Ảnh: QUANG VIỆT
Theo ông Phạm Nam Sơn, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, trên địa bàn Đà Nẵng đã có nhiều mô hình canh tác nông nghiệp mới mẻ đem lại hiệu quả cao hơn sản xuất nông nghiệp truyền thống như trồng dưa lưới trong nhà màng, trồng nho, dừa xiêm, chuối Nam Mỹ.
Cây măng cụt phát triển tốt ở các xã Tiên Phước, Đại Lộc, Thăng Bình. Cây bơ phát triển tại một số vùng gò đồi thuộc xã Tiên Phước, Trà My, Nam Trà My. Bưởi da xanh, chanh không hạt, mít Thái phát triển mạnh, đem lại thu nhập khá cho người dân ở các xã Đại Lộc, Duy Xuyên, Thăng Bình...
Thích ứng theo vùng
Ông Lê Tự Tuấn, Chi Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Sở Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, nhìn lại thời gian qua, việc du nhập cây trồng mới đã góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp, khai thác hiệu quả đất đai, nâng cao thu nhập cho người dân và từng bước hình thành các mô hình nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp trải nghiệm gắn với du lịch.
Phát triển cây trồng mới cũng góp phần chuyển đổi diện tích đất sản xuất hiệu quả thấp; tạo thêm sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng địa phương; tăng giá trị sản xuất trên đơn vị diện tích canh tác.
Tuy vậy, du nhập cây trồng mới trên địa bàn Đà Nẵng còn gặp không ít thách thức, nhất là các mô hình phát triển còn mang tính tự phát, sản xuất nhỏ lẻ; thiếu liên kết tiêu thụ ổn định sản phẩm; chưa có nhiều vùng chuyên canh tập trung.
Người dân trồng sầu riêng, bơ hoặc cây ăn quả ngoại nhập nhưng chưa đánh giá các điều kiện thích nghi thực tế dẫn đến một số khu vực cây sinh trưởng kém, năng suất thấp.
Ngoài ra, nguồn giống cây trồng chưa đồng đều; chi phí đầu tư lớn; thời gian kiến thiết cho cây trồng mới cơ bản dài khiến mô hình đầu tư thiếu hụt vốn.
Ngành nông nghiệp thành phố sẽ áp dụng đồng bộ giải pháp để thúc đẩy phát triển cây trồng mới. Ảnh: QUANG VIỆT
Nguyên nhân là việc lựa chọn cây trồng mới ở một số nơi còn mang tính phong trào; chưa đánh giá đầy đủ khả năng phù hợp theo từng tiểu vùng sinh thái...
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian tới, ngành chức năng định hướng phát triển cây trồng mới theo hướng bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu và phù hợp điều kiện sinh thái từng vùng.
Vùng trung du, miền núi ưu tiên phát triển cây ăn quả đặc sản, cây dược liệu, cây có giá trị kinh tế cao. Vùng đồng bằng, ven đô phát triển nông nghiệp công nghệ cao, cây ăn trái chất lượng cao, nông nghiệp sinh thái gắn du lịch trải nghiệm.
Ngành nông nghiệp rà soát quy hoạch, hình thành các vùng sản xuất tập trung đối với cây ăn trái mới chủ lực, quy mô lớn phù hợp với điều kiện sinh thái và nhu cầu thị trường tiêu thụ.
Theo đó, ngành chức năng sẽ hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và chứng nhận sản phẩm theo tiêu chuẩn (VietGAP, hữu cơ). Nông dân cần ứng dụng kỹ thuật canh tác sinh thái, tiết kiệm nước, sử dụng phân bón hữu cơ vi sinh; phát triển giống cây ăn quả mới có chất lượng cao, có khả năng kháng sâu bệnh; kết nối doanh nghiệp, hỗ trợ quảng bá sản phẩm...
QUANG VIỆT