Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ: Đừng chạy theo ngành 'hot', hãy chọn đúng thế mạnh

2 giờ trướcBài gốc

Trao đổi với phóng viên Báo Đại biểu Nhân dân, GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội đã có những chia sẻ về điểm mới trong phương án tuyển sinh năm 2026 của nhà trường, cũng như đưa ra lưu ý tới thí sinh trong việc chọn ngành, chọn trường và sắp xếp nguyện vọng xét tuyển.

Xây dựng tiêu chí tuyển sinh đầu vào dựa trên nền tảng kiến thức Toán và Vật lý

- Thưa GS.TS Chử Đức Trình, ông có thể cho biết năm 2026, phương án tuyển sinh của Trường Đại học Công nghệ có những điểm gì mới mà thí sinh cần lưu ý?

GS.TS Chử Đức Trình: Về cơ bản, phương án tuyển sinh của Trường Đại học Công nghệ năm nay không có nhiều thay đổi so với năm ngoái.

Năm 2026, chúng tôi không xét tuyển thẳng thí sinh đạt giải khoa học kỹ thuật quốc gia, quốc tế. Trên thực tế, mọi năm số lượng nộp hồ sơ theo nhóm này cũng không nhiều. Trường chỉ xét tuyển thẳng thí sinh đoạt giải nhất, nhì, ba trong kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia, quốc tế các môn Toán, Lý, Hóa, Tin vào tất cả các ngành. Riêng ngành Công nghệ sinh học và Công nghệ nông nghiệp xét tuyển thẳng cả môn Sinh.

Với phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT, thí sinh có thể xét tuyển vào tất cả các ngành khi sử dụng 3 tổ hợp gồm: A00 (Toán, Lý, Hóa), A01 (Toán, Lý, Anh) và X06 (Toán, Lý, Tin). Hai ngành Công nghệ sinh học và Công nghệ nông nghiệp bổ sung thêm tổ hợp A02 (Toán, Lý, Sinh).

GS.TS Chử Đức Trình - Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội. Ảnh: Mạnh Hưng

Sau một thời gian dài chạy các chương trình đào tạo với yêu cầu về kiến thức và kỹ năng rất cao, chúng tôi nhận thấy rằng những sinh viên có kiến thức nền tảng về Toán, Vật lý rất tốt, cộng thêm kiến thức về các môn như Hóa, Tin, Sinh, Ngoại ngữ sẽ có quá trình học tại trường cũng như có việc làm sau khi ra trường rất tốt. Do đó, nhà trường xây dựng tiêu chí tuyển sinh đầu vào dựa trên nền tảng Toán và Vật lý.

Đây cũng là thông điệp chúng tôi muốn nhắn nhủ các em học sinh cấp phổ thông: hãy yêu toán, vật lý, hóa học hơn nữa nếu các em mong muốn vào các trường công nghệ - kỹ thuật trong tương lai.

Hiện nay, chúng tôi không chỉ tuyển sinh đủ, mà còn có áp lực phải tuyển sinh được người giỏi. Bởi bên cạnh việc tuyển sinh, chúng tôi còn thực hiện trách nhiệm với xã hội là đảm bảo chất lượng đầu ra của sinh viên. Đây là một trong những yêu cầu cơ bản của một trường đại học công nghệ - kỹ thuật. Do đó, tôi rất mong sắp tới, hệ thống giáo dục của chúng ta sẽ tạo ra được những nền tảng này.

- Các ngành học liên quan đến công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn,... những năm gần đây đang là những ngành rất hot, thu hút số lượng lớn thí sinh đăng ký. Với việc nhiều lĩnh vực công nghệ chiến lược đang thiếu hụt nhân lực nghiêm trọng, nhất là nhân lực chất lượng cao, ông có thể chia sẻ về cơ hội việc làm của những ngành học này trong những năm tới? Ngoài ra, ông có lời khuyên nào cho thí sinh trong việc chọn ngành - chọn trường?

GS.TS Chử Đức Trình: Việt Nam hiện là nơi thu hút rất nhiều dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) về công nghệ - kỹ thuật. Và chúng ta đã trở thành trung tâm kinh tế trong khu vực. Do đó, tất cả ngành nghề phục vụ cho sự phát triển lâu dài của đất nước đều rất cần thiết, không chỉ là các ngành liên quan đến công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo hay bán dẫn.

Hiện nay, tên các chương trình đào tạo có thể khác nhau, như ngành Toán với ngành Công nghệ thông tin. Nhưng không phải ngành Toán chỉ đào tạo các kiến thức, kỹ năng liên quan đến toán học và khác hẳn các kiến thức, kỹ năng liên quan đến công nghệ thông tin, mà có sự bao trùm.

Thậm chí, các sinh viên ngành báo chí vẫn phải học những kỹ năng về công nghệ thông tin. Tất cả ngành học đều đào tạo ra một tập các chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng cho sinh viên đáp ứng yêu cầu thị trường việc làm sau này. Do đó, thí sinh không nên chỉ chạy theo xu hướng, mà phải phân tích rất rõ thế mạnh, kỹ năng, kiến thức và mong muốn của bản thân về việc làm sau khi ra trường để chọn ngành.

Một trong những yêu cầu vô cùng quan trọng là khi đã chọn được ngành đào tạo rồi, các em hãy cố gắng biến mình trở thành những người tài năng trong lĩnh vực đó. Theo thống kê, một người lao động từ khi tốt nghiệp ra trường cho đến lúc nghỉ hưu thường sẽ thay đổi nhiều vị trí việc làm khác nhau. Bởi vậy, chúng ta nên chú trọng kiến thức, kỹ năng mà bản thân học được, thay vì quá bám chặt vào ngành đào tạo.

Hãy tìm hiểu rất kỹ chương trình đào tạo mà các trường đã đăng tải công khai trên website, từ đó xác định ngành học và khi đã chọn rồi, hãy tạo ra tình yêu với ngành học đó.

Sinh viên Trường Đại học Công nghệ thực hành tại phòng thực tập. Ảnh: UET

- Thực tế cho thấy, không ít thí sinh vì chạy theo xu thế mà đăng ký các ngành “hot”, với kỳ vọng về thu nhập cao, cơ hội việc làm rộng mở. Tuy nhiên, với các ngành công nghệ thì yêu cầu học tập lại rất khắt khe, đặc biệt về tư duy toán học và năng lực tự học. Theo ông, để phù hợp theo đuổi các ngành học này, thí sinh cần có những tố chất, khả năng nào?

GS.TS Chử Đức Trình: Như tôi đã nhấn mạnh, khi chọn ngành đào tạo rồi, thí sinh hãy biến mình thành người tài năng, xuất sắc trong lĩnh vực đó. Điều này tất nhiên rất khó.

Đối với các ngành đào tạo thuộc Trường Đại học Công nghệ chúng tôi sẽ yêu cầu kiến thức, kỹ năng cơ bản về toán, vật lý rất cao. Sinh viên sau khi vào trường cũng được yêu cầu học tập về toán, vật lý rất nhiều. Những điều này tạo ra nền tảng kiến thức và kỹ năng sâu rộng cho các em để đáp ứng yêu cầu công việc sau này.

Hiện thế giới được xoay chuyển bởi công nghệ rất mạnh. Và tất cả công nghệ cũng đang thay đổi rất nhiều. Chúng ta chỉ có thể tồn tại lâu dài, làm công việc tốt, với thu nhập cao khi có được kiến thức cơ sở và kỹ năng vững bền, đáp ứng được những thay đổi trong cuộc sống.

Tuyển sinh đại học cần tác động ngược lại chất lượng đầu ra của hệ thống phổ thông

- Mới đây Bộ GD-ĐT đã công bố Quy chế tuyển sinh năm 2026, với nhiều điều chỉnh quan trọng so với năm trước. Ông nhìn nhận như thế nào về những điều chỉnh này?

GS.TS Chử Đức Trình: Trước hết, tuyển sinh đại học có tác động đến toàn xã hội, đến tất cả các gia đình và đặc biệt là các em học sinh phổ thông tốt nghiệp lớp 12. Việc chọn lựa được một ngành học phù hợp, sau này định hướng việc làm phù hợp ảnh hưởng không chỉ đến cá nhân thí sinh, đến mỗi gia đình mà cũng ảnh hưởng đến toàn thể đại cuộc của đất nước. Do đó, trong thời gian vừa qua, Đảng ta đã ban hành nhiều Nghị quyết, đặc biệt nhấn mạnh vào Nghị quyết số 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Có thể nói, Nghị quyết 71 có sự xuyên suốt để nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo của toàn bộ hệ thống, từ giáo dục phổ thông đến đại học. Tôi cho rằng, chúng ta không thể chỉ hài lòng với kết quả của giáo dục mầm non hoặc phổ thông, mà chỉ nên hài lòng khi các bạn tốt nghiệp các chương trình đào tạo đại học, cao đẳng, trung cấp trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng được yêu cầu lâu dài của xã hội. Đó mới chính là những triết lý sâu xa của Nghị quyết 71 và các nghị quyết khác mang tính trụ cột của đất nước.

Quay lại bài toán liên quan đến tuyển sinh, phải khẳng định rằng tuyển sinh đại học tác động rất lớn đến các gia đình và thí sinh, do đó thông tin định hướng cho xã hội rất quan trọng. Khi nói đến công tác tuyển sinh, tôi muốn nhấn mạnh câu nói nổi tiếng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”. “Dĩ” ở đây là chất lượng đào tạo của toàn bộ hệ thống, còn “ứng” là sự thay đổi.

Chúng tôi rất mong muốn công tác tuyển sinh đại học sẽ có cái “dĩ” là tạo ra được nguồn đầu vào chất lượng cao cho các chương trình đào tạo. Bên cạnh đó, quan trọng hơn rất nhiều là tác động ngược lại tới đào tạo phổ thông từ cấp cơ sở và cả hệ thống giáo dục, để đào tạo chất lượng và có chiều sâu, gắn với minh bạch, công khai. Còn về cái “ứng”, sự thay đổi luôn có và chúng ta cần có giải pháp để đáp ứng được cuộc sống thay đổi mạnh mẽ như hiện nay.

Tôi cho rằng những thay đổi trong ngắn hạn như hiện nay là cần thiết, để tiếp cận tới một chiều sâu lâu dài trong trung hạn và dài hạn ít thay đổi hơn.

GS.TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội giới thiệu với Thủ tướng Phạm Minh Chính về sản phẩm công nghệ do nhà trường nghiên cứu

Chiến lược sắp xếp nguyện vọng thông minh

- Một điểm mới quan trọng của Quy chế tuyển sinh năm nay là mỗi cơ sở đào tạo chỉ được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh (bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp giữa thi tuyển với xét tuyển), không bao gồm phương thức xét tuyển thẳng. Ông đánh giá quy định này có lợi như thế nào cho các cơ sở đào tạo cũng như thí sinh?

GS.TS Chử Đức Trình: Như đã nhấn mạnh, tôi rất mong muốn tuyển sinh đại học phải là một trong những phương thức tác động ngược lại chất lượng đầu ra của hệ thống phổ thông. Như vậy, khi chúng ta làm gọn ghẽ các phương thức tuyển sinh sẽ tạo ra những chỉ số rõ ràng hơn về chuẩn đầu ra đối với các trường THPT để họ đào tạo học sinh đáp ứng yêu cầu. Tôi tin quyết định này mang tính tác động lâu dài đến hệ thống.

Đối với các trường sử dụng nhiều phương thức tuyển sinh, kinh nghiệm cho thấy những phương thức phía dưới không tác động lớn vào hệ thống tuyển sinh của trường đó. Ví dụ, Trường Đại học Công nghệ chúng tôi chỉ sử dụng 3 phương thức tuyển sinh, bền vững trong rất nhiều năm gần đây, nhưng chúng tôi tuyển sinh cũng rất tốt. Tất nhiên, các trường có thể bổ sung thêm phương thức thứ tư, thứ năm, nhưng tôi cho rằng không nên có quá nhiều phương thức, thậm chí trong thời gian tới cần làm gọn ghẽ hơn để tác động ngược lại hệ thống giáo dục phổ thông.

Khi chúng ta cho con em đi học, đích đến cuối cùng là để các em nhận được đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết phục vụ cho cuộc sống. Đó chính là vai trò của hệ thống giáo dục. Chúng ta có hệ thống xuyên suốt từ các cấp phổ thông đến đại học. Như vậy, tuyển sinh đại học chỉ là hình thức chuyển cấp.

Trước kia, số lượng chỉ tiêu đại học không nhiều nên việc vào đại học trở thành điều khó khăn. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, nhu cầu về lao động, nhất là lao động tri thức ở Việt Nam rất cao nên chỉ tiêu tuyển sinh ở các trường rất lớn. Điều quan trọng nhất là cần cố gắng lựa chọn ngành phù hợp với mình về kiến thức, kỹ năng, phù hợp với ước mơ, hoàn cảnh gia đình, đặc biệt là mong muốn nghề nghiệp. Khi có kiến thức, kỹ năng đáp ứng tốt yêu cầu chuẩn đầu ra của hệ thống THPT, tôi tin rằng các em sẽ tìm được chương trình đào tạo đại học phù hợp.

Thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT năm 2025. Ảnh: Xuân Quý

- Một số ý kiến cho rằng việc thí sinh chỉ được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét tuyển, thay vì không giới hạn như những năm trước không chỉ tác động tới thí sinh mà cũng phần nào gây áp lực cho các trường. Ông nhìn nhận như thế nào về vấn đề này? Theo ông, thí sinh nên đăng ký, sắp xếp nguyện vọng như thế nào để tăng tối đa cơ hội trúng tuyển vào các ngành học, trường học mà mình yêu thích?

GS.TS Chử Đức Trình: Theo thống kê của Bộ GD-ĐT, hầu hết thí sinh trúng tuyển ở ngay nguyện vọng sớm từ 1 - 4, khá ít trường hợp đỗ ở những nguyện vọng sau. Và với những em đã trúng tuyển nguyện vọng xếp phía dưới, hầu hết cũng mong muốn xét tuyển bổ sung ở đợt sau, thay vì xác nhận nhập học ngay. Do đó tôi cho rằng việc giới hạn số nguyện vọng được đăng ký xuống 15 không phải là áp lực dành cho hệ thống cơ sở giáo dục đại học hay đối với thí sinh.

Với kinh nghiệm trong tuyển sinh của Trường Đại học Công nghệ thời gian qua, chúng tôi khuyên thí sinh nên tham khảo một số thông tin quan trọng. Thứ nhất là chính sách tuyển sinh của Bộ GD-ĐT, đã được đăng tải trên những kênh chính thống. Thứ hai là đề án tuyển sinh của các cơ sở giáo dục đại học mà thí sinh quan tâm. Thông tin thứ ba vô cùng quan trọng, đó là tham chiếu các kết quả tuyển sinh của những năm trước để đăng ký nguyện vọng một cách thông minh, hiệu quả.

Thí sinh nên chia các nguyện vọng thành 3 nhóm. Nhóm thứ nhất cho khoảng 3 nguyện vọng ước mơ, dù có thể là các ngành đào tạo top đầu, lấy điểm rất cao. Nhóm thứ hai với khoảng 3 - 5 nguyện vọng là những chương trình đào tạo phù hợp với năng lực của bản thân. Ví dụ, năm nay thí sinh đạt 22 điểm, trong khi đó những năm trước các ngành này lấy khoảng 21 -24 điểm. Cuối cùng là nhóm ngành đào tạo an toàn, các năm trước đều lấy thấp điểm hơn rất nhiều, để khả năng trượt không cao.

Nếu như chọn khéo, thậm chí chỉ cần 2 - 3 nguyện vọng mỗi nhóm, cộng lại cũng giới hạn trong 10 nguyện vọng. Kinh nghiệm cho thấy rất nhiều thí sinh chọn nguyện vọng vô cùng thông minh và chính xác, nhiều em đăng ký vào Trường Đại học Công nghệ chỉ với 3 nguyện vọng nhưng đã trúng tuyển. Các em nên có lựa chọn thông minh, nếu không dù đẩy đến 50 nguyện vọng vẫn có thể không đạt được ước mơ của mình.

Tôi cũng muốn nhắn nhủ rằng, dù đỗ ở nguyện vọng nào, nếu tập trung toàn lực học tập tốt nhất, các em sẽ có điều kiện việc làm tốt. Bởi cả xã hội không chỉ tập trung ở 1 hoặc 2 ngành đào tạo, mà cần một phổ rất rộng các ngành đào tạo, nhân lực của các ngành nghề khác nhau.

Từ thời điểm này cho tới lúc đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng, nếu còn băn khoăn, thí sinh nên liên hệ bộ phận tuyển sinh của các trường đại học để được tư vấn thêm, từ đó đưa ra những lựa chọn chính xác nhất.

- Trân trọng cảm ơn ông đã chia sẻ!

Nguyễn Liên - Phương Anh - Minh Châu

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hieu-truong-truong-dai-hoc-cong-nghe-dung-chay-theo-nganh-hot-hay-chon-dung-the-manh-10408013.html