Những ngày gần đây, do ảnh hưởng tình hình tại Trung Đông, giá xăng dầu trong nước được điều chỉnh tăng. Tâm lý lo ngại giá còn tiếp tục leo thang khiến không ít người đổ xô đi mua tích trữ. Ở một số nơi, xuất hiện tình trạng phương tiện xếp hàng dài tại các cây xăng. Thậm chí có ý kiến phản ánh một số cửa hàng bán nhỏ giọt hoặc tạm ngừng bán. Tất cả cho thấy một hiện tượng quen thuộc, đó là hiệu ứng đám đông.
Thực tế cho thấy, trong nhiều trường hợp, sự hoang mang và hành động theo tâm lý đám đông khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn so với bản chất của vấn đề. Khi nhiều người cùng lúc đi mua xăng dù chưa thật sự cần thiết, nhu cầu tăng đột ngột trong thời gian ngắn sẽ tạo áp lực lên hệ thống phân phối. Trong khi đó, nếu mỗi người bình tĩnh, sử dụng xăng dầu theo nhu cầu thì hệ thống cung ứng hoàn toàn có thể vận hành bình thường.
Trên thực tế, các cơ quan quản lý nhà nước đã sớm có những biện pháp điều hành nhằm ổn định thị trường. Chính phủ đã ban hành Nghị định 72 giảm thuế nhập khẩu nhiều mặt hàng xăng dầu về 0%. Bộ Công Thương cùng các cơ quan liên quan theo dõi sát diễn biến, điều hành giá theo chu kỳ, yêu cầu các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung cho thị trường. Lực lượng chức năng tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu... Nhờ đó, nguồn cung xăng dầu trong nước cơ bản vẫn được bảo đảm.
Bài học về tâm lý đám đông không chỉ xảy ra với xăng dầu. Giai đoạn dịch Covid-19 bùng phát, người dân từng đổ xô đi mua tích trữ thực phẩm, khẩu trang hay nước sát khuẩn, dù nguồn cung vẫn được bảo đảm. Chính tâm lý “người khác mua mình cũng mua” đã tạo ra “cơn sốt” không cần thiết. Điều đó cho thấy: Khi tâm lý đám đông chi phối, nhiều người dễ đánh mất sự tỉnh táo vốn có. Họ hành động theo cảm xúc hơn là dựa trên thông tin đầy đủ và nhu cầu thực sự.
Trong câu chuyện xăng dầu, điều quan trọng hơn cả là sự bình tĩnh và ý thức tiết kiệm của mỗi người. Sử dụng năng lượng hợp lý, tránh lãng phí không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là thói quen cần duy trì lâu dài. Khi có thông tin biến động thị trường, cần tiếp cận từ các nguồn chính thống, tránh nghe theo tin đồn hoặc suy đoán chưa được kiểm chứng.
Trong thời đại công nghệ, thông tin lan truyền nhanh, hiệu ứng đám đông càng dễ hình thành. Vì vậy, mỗi người cần rèn luyện cho mình sự tỉnh táo và thận trọng. Khi mỗi cá nhân giữ được sự bình tĩnh và tiêu dùng một cách căn cơ, những “cơn sốt” nhất thời sẽ khó lan rộng, góp phần giữ ổn định cho đời sống kinh tế - xã hội.
Minh Hằng
y