HIMARS được nâng cấp quy mô lớn: Mỹ đang nhắm tới điều gì?

4 giờ trướcBài gốc

Hệ thống HIMARS của Mỹ khai hỏa trong một cuộc tập trận. Ảnh: AFP

Cơn khát vũ khí trên toàn cầu

Mỹ đang bước vào giai đoạn tăng tốc hiếm có trong sản xuất hệ thống pháo phản lực cơ động cao HIMARS. Hợp đồng trị giá 1,13 tỉ USD vừa được ký kết cho thấy rõ mục tiêu đáp ứng nhu cầu tăng mạnh từ cả lực lượng vũ trang trong nước lẫn các đồng minh chủ chốt.

Theo giới chuyên gia, đây là bước đi mang tính quyết định nhằm củng cố năng lực tấn công chính xác tầm xa - yếu tố ngày càng quan trọng trong các xung đột hiện đại. Khi chiến sự cường độ cao trở nên phức tạp hơn, khả năng xuyên phá phòng tuyến, cắt đứt tiếp tế và vô hiệu hóa trung tâm chỉ huy đối phương trở thành lợi thế mang tính sống còn.

Lô sản xuất mới sẽ bổ sung số lượng lớn tổ hợp M142 HIMARS cùng hệ thống hỗ trợ đồng bộ cho quân đội Mỹ và nhiều đối tác quốc tế, từ châu Á - Thái Bình Dương đến châu Âu.

Việc mở rộng một nền tảng vũ khí đã được kiểm chứng trên thực địa không chỉ đơn thuần là gia tăng số lượng. Quan trọng hơn, nó phản ánh xu hướng chuyển dịch học thuyết quân sự ở quy mô toàn cầu - ưu tiên các hệ thống pháo binh cơ động cao, có khả năng sống sót tốt và vận hành hiệu quả trong môi trường tác chiến bị bao phủ bởi tác chiến điện tử và lưới phòng không dày đặc.

Nghệ thuật cơ động hóa hỏa lực

Đối với Lục quân và Thủy quân Lục chiến Mỹ, hợp đồng trị giá hàng tỉ USD không chỉ mang ý nghĩa trang bị, mà còn duy trì một năng lực cốt lõi trong học thuyết tác chiến hiện đại. Trong các chiến dịch viễn chinh và răn đe phản ứng nhanh, hệ thống M142 HIMARS mang lại cho chỉ huy chiến trường một công cụ hỏa lực linh hoạt.

So với pháo binh bánh xích hạng nặng, HIMARS có thể khai hỏa nhanh, rời vị trí ngay lập tức, tái nạp và quay lại chiến đấu trong thời gian ngắn. Khả năng “bắn và cơ động” này giúp tăng đáng kể khả năng sống sót trên chiến trường, nơi các phương tiện không người lái, radar phản pháo và mạng lưới trinh sát liên tục theo dõi, phát hiện mục tiêu.

Hệ thống Pháo phản lực Cơ động cao HIMARS. Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Về kỹ thuật, M142 HIMARS được phát triển trên khung gầm xe tải chiến thuật 6 bánh, tích hợp một bệ phóng đơn. Điểm then chốt nằm ở thiết kế mô-đun của bệ phóng này.

Hệ thống có thể mang sáu rocket dẫn đường GMLRS cỡ 227 mm, hoặc một tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS, và trong tương lai là hai tên lửa chính xác cao PrSM. Nhờ cấu hình linh hoạt, một phương tiện có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ yểm trợ hỏa lực chính xác cấp chiến thuật đến tấn công mục tiêu chiều sâu ở quy mô chiến dịch.

Kho vũ khí uy lực và đa dạng

Sức mạnh cốt lõi tạo nên danh tiếng của M142 HIMARS nằm ở hệ thống đạn dược đa dạng và liên tục được nâng cấp. Nổi bật trong đó là đạn rocket dẫn đường GMLRS M31A2, sử dụng đầu đạn nổ phá mảnh đơn nhất, phù hợp tiêu diệt mục tiêu điểm ở cự ly khoảng 15 - 70 km.

Loại đạn này kết hợp hệ dẫn đường quán tính và tín hiệu GPS, cho độ chính xác cao ngay cả trong môi trường gây nhiễu. Bên cạnh đó, phiên bản M30A2 được thiết kế cho mục tiêu diện rộng, với đầu đạn chứa các mảnh xuyên bằng tungsten, tối ưu để chế áp trận địa pháo, phòng không hoặc khu vực tập kết phương tiện mà không cần sử dụng đạn chùm.

Sự xuất hiện của dòng GMLRS tăng tầm đã mở rộng đáng kể khả năng tác chiến. Với tầm bắn lên tới khoảng 150 km, loại đạn này gần như gấp đôi phạm vi của GMLRS tiêu chuẩn, trong khi vẫn tương thích hoàn toàn với các bệ phóng HIMARS hiện có. Điều này cho phép lực lượng vận hành mở rộng vùng kiểm soát hỏa lực mà không cần thay đổi cấu trúc trang bị, đồng thời nâng cao khả năng tấn công mục tiêu nhạy cảm về thời gian từ khoảng cách an toàn hơn.

Ở cấp độ cao hơn, tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS M57 cung cấp khả năng tấn công tầm xa từ khoảng 70 đến 300 km, mang đầu đạn nổ mạnh lớn. Loại vũ khí này cho phép lực lượng mặt đất đánh trúng các mục tiêu chiến lược như sở chỉ huy, sân bay hay kho hậu cần nằm sâu phía sau tuyến đối phương những mục tiêu vốn ngoài tầm với của pháo binh truyền thống.

Tên lửa đạn đạo ATACMS khai hỏa trong một cuộc tập trận. Ảnh: USAASC

Trong tương lai, vai trò này sẽ dần được chuyển giao cho PrSM. Đây là thế hệ tên lửa mới với tầm bắn xa hơn, tốc độ cao hơn và độ chính xác được cải thiện. Đáng chú ý, mỗi bệ phóng HIMARS có thể mang hai tên lửa PrSM cùng lúc, gia tăng đáng kể mật độ hỏa lực. Các phiên bản nâng cấp tiếp theo được kỳ vọng mở rộng khả năng tấn công sang cả mục tiêu di động trên biển và trên bộ.

Những bước tiến này đang biến HIMARS từ một hệ thống pháo phản lực cơ động thành công cụ tác chiến có ý nghĩa chiến lược. Trong các kịch bản tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương hoặc trong NATO, các đơn vị HIMARS triển khai phân tán có thể tạo sức ép lớn lên đối phương, đe dọa trực tiếp đến các trung tâm chỉ huy, hạ tầng hậu cần và những tuyến vận tải then chốt.

Mạng lưới đồng minh và cuộc đua vũ trang

Ý nghĩa của hợp đồng ký tháng 4 không dừng ở việc tăng cường năng lực cho Mỹ. Xu hướng mở rộng HIMARS đang lan sang các đồng minh chủ chốt. Australia đã đề nghị mua 48 bệ phóng M142 vào tháng 9/2025, trong khi Canada tiếp nối bằng kế hoạch đàm phán 26 bệ phóng cùng hệ thống đạn dược. Các thương vụ này không chỉ bổ sung năng lực tác chiến, mà còn tăng mức độ tương tác, hướng tới một kiến trúc hỏa lực thống nhất với quân đội Mỹ.

Tại châu Âu, xu hướng chuyển từ pháo binh truyền thống sang vũ khí tấn công chính xác ngày càng rõ nét. Estonia xem HIMARS là công cụ tăng cường phòng thủ khu vực Baltic trước các mối đe dọa hỏa lực tầm xa. Thụy Điển cũng công bố kế hoạch mua 20 tổ hợp trong năm 2026, đi kèm hệ thống điều khiển hỏa lực số IFATDS, góp phần củng cố năng lực tác chiến của NATO tại Bắc Âu và Baltic.

Video tổ hợp M142 HIMARS khai hỏa tên lửa đạn đạo chiến thuật ATACMS nhắm vào các mục tiêu trong lãnh thổ Iran. Video: CENTCOM

Một điểm đáng chú ý khác là Đài Loan, nơi gói bán vũ khí công bố cuối năm 2025 bao gồm 82 bệ phóng M142, hàng trăm tên lửa ATACMS và hàng nghìn đạn GMLRS. Gói trang bị này hướng tới xây dựng năng lực phòng thủ chiều sâu, tăng khả năng răn đe trước các kịch bản tấn công đổ bộ quy mô lớn.

Ở góc độ công nghiệp, Lockheed Martin đã nâng công suất sản xuất HIMARS từ 48 lên 96 bệ phóng mỗi năm. Nguồn vốn mới giúp ổn định chuỗi cung ứng đang chịu áp lực từ nhu cầu bổ sung kho dự trữ của Mỹ, kinh nghiệm thực tế từ chiến trường châu Âu và số lượng đơn đặt hàng gia tăng từ đồng minh. Nhịp độ sản xuất ổn định cũng duy trì hoạt động cho mạng lưới nhà thầu phụ, từ sản xuất khung gầm, linh kiện điện tử đến hệ thống liên lạc và đào tạo vận hành.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/himars-duoc-nang-cap-quy-mo-lon-my-dang-nham-toi-dieu-gi-250966.html