UBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương đầu tư và chấp thuận nhà đầu tư dự án cảng tổng hợp và cảng container Cái Mép Hạ.
Trong đó, khu cảng container chiếm 229,4 ha, được đầu tư hệ thống bến cảng hiện đại với tổng chiều dài gần 7,5 km. Các bến có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải đến 250.000 DWT, tàu container 120.000 DWT, tàu feeder và hệ thống bến sà lan phục vụ vận tải ven biển, thủy nội địa.
Phối cảnh trung tâm logistics Cái Mép Hạ, trong đó có bến cảng Cái Mép Hạ (Ảnh: Portcoast).
Dự án còn có khu nước trước bến có diện tích khoảng 121,8 ha, phục vụ tàu thuyền neo đậu, quay trở, bảo đảm an toàn hàng hải trong quá trình khai thác.
Dự án có sự tham gia của 3 nhà đầu tư gồm Tập đoàn Geleximco - Công ty cổ phần; Công ty cổ phần vận tải và thương mại quốc tế; Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước - Công ty TNHH.
Hiện nay, Cái Mép Hạ đang là khu vực được ưu tiên đầu tư phát triển nhằm tận dụng hạ tầng cảng nước sâu bên cạnh định hướng phát triển tại khu vực Cái Mép - Thị Vải. Khu bến Cái Mép Hạ (thuộc TP.HCM ngày nay) đã được Chính phủ đưa vào danh mục ưu tiên phát triển đến năm 2030.
Quy hoạch chi tiết phát triển vùng đất, vùng nước cảng biển Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được Bộ Xây dựng phê duyệt xác định tới năm 2030, bến cảng Cái Mép Hạ được quy hoạch gồm 2-3 cầu cảng container với tổng chiều dài từ 900 m đến 1.350 m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 tấn (24.000 Teu), đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa từ 15-20 triệu tấn.
Tầm nhìn đến năm 2050, bến cảng Cái Mép Hạ định hướng có quy mô dự kiến phát triển 17 cầu cảng.
Cùng với Cái Mép Hạ, còn có bến cảng Cái Mép Hạ hạ lưu được quy hoạch tới năm 2030 gồm 3 cầu cảng container tổng chiều dài 1.383 m, tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 tấn (24.000 Teu), đáp ứng nhu cầu thông qua hàng hóa từ 20-25 triệu tấn.
Đáng chú ý, bến cảng Cái Mép Hạ hạ lưu phát triển căn cứ nhu cầu thông qua hàng hóa container trung chuyển quốc tế theo cam kết của nhà đầu tư và đồng bộ với hạ tầng kết nối.
Để đáp ứng cho quy hoạch này, bên cạnh kết cấu hạ tầng cảng biển, ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng công cộng để phát triển đồng bộ với quy mô bến cảng.
Quy hoạch xác định lộ trình đầu tư tùy thuộc vào nguồn lực và nhu cầu. Trong số đó, định hướng nghiên cứu đầu tư xây dựng tuyến luồng Vũng Tàu - Thị Vải thành luồng hai làn tiếp nhận tàu trọng tải đến 250.000 tấn/24.000 Teu phù hợp với tiến trình phát triển các bến cảng phía hạ lưu.
Đồng thời, đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng phục vụ công tác bảo đảm an toàn hàng hải và quản lý nhà nước chuyên ngành hàng hải tại các khu vực cảng biển. Trường hợp huy động nguồn xã hội hóa, cho phép đầu tư luồng hàng hải phù hợp với quy mô quy hoạch bến cảng.
Cái Mép -Thị Vải là cụm cảng biển nước sâu quốc tế thuộc TP.HCM (trước đây là Bà Rịa – Vũng Tàu). Thống kê của Cảng vụ Hàng hải TP.HCM, năm 2025, sản lượng hàng hóa thông qua cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đạt trên 90,6 triệu tấn, tăng 15,6%. Trong đó, sản lượng hàng container đạt hơn 12,4 triệu Teu, tăng 12,91% so với năm 2024.
Cụm cảng đóng vai trò cửa ngõ xuất khẩu chiến lược cho toàn vùng Đông Nam Bộ, có khả năng tiếp nhận các tàu mẹ trọng tải lên đến 250.000 tấn, để hàng hóa Việt Nam có thể thuận tiện vận chuyển trực tiếp từ Việt Nam đi các nước Mỹ, Châu Âu mà không cần trung chuyển qua nước thứ ba, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu, góp phần giảm chi phí logistics.
Theo báo cáo năm 2024 của Ngân hàng Thế giới và S&P Global, cụm cảng Cái Mép - Thị Vải đứng thứ 7 toàn cầu về chỉ số CPPI (Chỉ số hiệu quả cảng container), vượt qua cả những cảng trung chuyển nổi tiếng như Yokohama (Nhật Bản), Hồng Kông (Trung Quốc) hay Singapore.
Hiểu Đồng