Hình thành chuỗi giá trị dược liệu bền vững

7 giờ trướcBài gốc

Mô hình trồng sâm 7 lá ở địa bàn xã La Êê mở ra sinh kế mới cho đồng bào địa phương. Ảnh: P.GIANG

Bảo tồn nguồn gen quý

Cùng với chủ trương phát triển dược liệu quốc gia, Đà Nẵng đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh. Các cơ quan chuyên môn tập trung xây dựng cơ sở bảo tồn nguồn gen, hoàn thiện hệ thống vườn giống, đồng thời nghiên cứu quy trình canh tác bền vững dưới tán rừng tự nhiên.

Bà Hồ Thị Minh Thuận, Bí thư Đảng ủy xã Trà Linh nhấn mạnh địa phương đang nỗ lực đưa xã Trà Linh trở thành trung tâm sản xuất, chế biến, nghiên cứu và bảo tồn dược liệu hàng đầu khu vực. Trong đó, sâm Ngọc Linh giữ vai trò chủ lực, mang giá trị kinh tế cao, tiềm năng phát triển trong nước và quốc tế.

"Đây không chỉ là định hướng kinh tế, mà còn là bước đi chiến lược trong bảo vệ môi trường, gìn giữ tri thức bản địa, tạo sinh kế bền vững và đóng góp vào phát triển toàn diện thành phố Đà Nẵng", bà Thuận nói.

Hoạt động bảo tồn giống gốc và nghiên cứu nhân giống, phục vụ phát triển vùng nguyên liệu trong tương lai cũng được duy trì suốt thời gian qua. Công tác gieo ươm, chăm sóc và sản xuất cây giống được thực hiện theo quy trình kỹ thuật nhằm bảo đảm chất lượng cây giống trước khi cung ứng cho người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, các chương trình hỗ trợ người dân miền núi trồng và phát triển dược liệu cũng được triển khai thông qua cơ chế khuyến khích của địa phương. Việc hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ giống và tổ chức sản xuất theo nhóm hộ, hợp tác xã bước đầu giúp hình thành các vùng trồng gắn với sinh kế của người dân bản địa.

Ngoài sâm Ngọc Linh, nhiều loài dược liệu khác như: ba kích, sa nhân, giảo cổ lam… cũng được phát triển nhằm đa dạng hóa nguồn nguyên liệu. Các mô hình trồng dược liệu dưới tán rừng đang góp phần vừa bảo vệ hệ sinh thái, vừa tạo nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng miền núi.

Công tác quản lý, kiểm tra việc sử dụng môi trường rừng để trồng sâm và dược liệu cũng được quan tâm. Các cơ quan chuyên môn phối hợp với lực lượng kiểm lâm và chính quyền địa phương giám sát việc trồng, chăm sóc và khai thác dược liệu nhằm bảo đảm đúng quy trình kỹ thuật và hạn chế tác động tiêu cực đến hệ sinh thái rừng. Những bước đi này được xem là nền tảng quan trọng để bảo tồn nguồn gen quý hiếm, đồng thời tạo cơ sở khoa học cho việc mở rộng vùng trồng và phát triển ngành dược liệu trong thời gian tới.

Vùng trồng sâm được mở rộng, tạo điều kiện phát triển diện tích sâm Ngọc Linh. Ảnh: P.THIỆN

Hình thành chuỗi dược liệu

Cùng với bảo tồn nguồn gen, Đà Nẵng đang tập trung xây dựng hệ sinh thái công nghiệp dược liệu, hướng tới hình thành chuỗi giá trị khép kín từ vùng trồng, chế biến đến thương mại và du lịch. Theo định hướng phát triển, khu vực Khu kinh tế mở Chu Lai được xác định là trung tâm công nghiệp dược liệu của thành phố trong tương lai. Các khu công nghiệp tại đây được quy hoạch để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào sản xuất, chế biến và thương mại các sản phẩm từ sâm Ngọc Linh và dược liệu.

Thời gian qua, nhiều doanh nghiệp lớn đã đăng ký khảo sát, nghiên cứu đầu tư vùng trồng và nhà máy chế biến dược liệu. Việc các tập đoàn trong và ngoài nước quan tâm đến lĩnh vực này cho thấy tiềm năng phát triển của sâm Ngọc Linh cũng như thị trường dược liệu Việt Nam.

Bên cạnh thu hút đầu tư, địa phương cũng chú trọng phát triển mô hình hợp tác xã nhằm liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Các hợp tác xã dược liệu được định hướng trở thành cầu nối giữa người dân, doanh nghiệp và thị trường, từng bước hình thành chuỗi giá trị ổn định và bền vững.

Trong lĩnh vực chế biến, nhiều sản phẩm từ sâm Ngọc Linh đã được nghiên cứu và đưa ra thị trường như trà túi lọc, nước uống, mật ong sâm hay các sản phẩm thực phẩm chức năng... Tuy nhiên, ngành chế biến dược liệu vẫn còn nhiều dư địa phát triển, nhất là ở khâu chế biến sâu và xây dựng thương hiệu sản phẩm.

Cùng với đó, hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại cũng được tăng cường. Các chương trình giới thiệu sản phẩm, hội chợ dược liệu, hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực sâm và dược liệu được tổ chức nhằm mở rộng thị trường và nâng cao giá trị thương hiệu.

Trà Linh sẽ tập trung xây dựng vùng trồng dược liệu quy mô lớn, đạt chuẩn quốc tế. Ảnh minh họa: Sâm Ngọc Linh trưng bày tại Hội chợ sâm, tổ chức định kỳ hàng tháng. Ảnh: P.GIANG

Hiện nay, Đà Nẵng tiếp tục phối hợp, giao lưu, học hỏi quy trình trồng và trao đổi kỹ thuật chế biến sâm núi, sâm Ngọc Linh, nhân sâm với quận Hamyang, tỉnh Gyeongsangnam (Hàn Quốc). Hai bên cũng cam kết hỗ trợ lẫn nhau trong việc quảng bá sản phẩm tại các hội chợ sâm quốc tế. Đây chính là tiền đề quan trọng để thành phố tiếp cận với các tiêu chuẩn quản lý chất lượng khắt khe và công nghệ chế biến sâu từ một quốc gia có nền công nghiệp sâm hàng đầu thế giới.

Thành phố cũng đang xây dựng kế hoạch tổ chức lễ hội sâm Ngọc Linh và dược liệu quốc tế, kết hợp các hoạt động triển lãm, hội thảo khoa học và quảng bá du lịch. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành sự kiện thường niên, góp phần đưa sâm Ngọc Linh đến gần hơn với thị trường trong nước và quốc tế.

Các dự án giao thông kết nối vùng trồng với trung tâm chế biến và cảng biển cũng đang được triển khai. Hạ tầng giao thông thuận lợi sẽ giúp giảm chi phí vận chuyển, tạo điều kiện cho việc phát triển vùng nguyên liệu và thu hút thêm các nhà đầu tư.

Với nhiều kỳ vọng đang dần được hiện thực, sâm Ngọc Linh sẽ là động lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội cho khu vực miền núi, từng bước chạm vào “giấc mơ” trung tâm công nghiệp dược liệu quy mô quốc gia mà thành phố đang hướng tới.

Triển khai Chương trình phát triển sâm Việt Nam và Đề án hình thành trung tâm công nghiệp dược liệu, vùng bảo tồn và phát triển sâm Ngọc Linh tại Đà Nẵng được quy hoạch với diện tích 17.000ha.

Đến nay có 18 tổ chức, doanh nghiệp và 41 nhóm hộ tham gia thuê môi trường rừng để trồng sâm với tổng diện tích 825,44ha. Đối với dược liệu khác, tổng quy hoạch vùng trồng đạt khoảng 73.000ha, diện tích dược liệu hiện có gần 2.500ha.

Để phát triển ngành dược liệu, địa phương đã bố trí khoảng 48,8 tỷ đồng hỗ trợ nuôi trồng. Trong thu hút đầu tư, đã có 9 tổ chức và doanh nghiệp ký kết khảo sát phát triển sâm và dược liệu với tổng vốn cam kết trên 5.000 tỷ đồng.

Thành phố đặt mục tiêu hình thành 50 hợp tác xã chuyên sản xuất, chế biến và kinh doanh dược liệu, sâm Ngọc Linh tại các xã miền núi giai đoạn 2026 - 2030, hướng tới xây dựng chuỗi sản xuất - chế biến - thương mại bền vững cho ngành dược liệu.

THÀNH CÔNG

Nguồn Đà Nẵng : https://baodanang.vn/hinh-thanh-chuoi-gia-tri-duoc-lieu-ben-vung-3328205.html