Hộ kinh doanh chưa hết loay hoay vì chính sách thuế

4 giờ trướcBài gốc

Thế ‘lưỡng nan’ của hộ kinh doanh

Chưa hoàn toàn thích ứng với áp lực sổ sách và hóa đơn tăng cao khi loạt chính sách quản lý thuế mới chính thức có hiệu lực, các hộ và cá nhân kinh doanh tiếp tục gặp khó khăn khi một số cơ quan thuế cơ sở gửi thông báo về việc không được sử dụng hóa đơn điện tử nếu doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm.

Thông báo của Thuế cơ sở 7 Đắk Lắk về việc ngừng sử dụng hóa đơn với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng. (Ảnh chụp màn hình)

Điều khiến hộ kinh doanh băn khoăn là sự thay đổi chính sách diễn ra đột ngột. Thậm chí, không ít người từng đầu tư thời và gian chi phí để mua phần mềm khởi tạo từ máy tính tiền, tham gia tập huấn theo hướng dẫn của cơ quan thuế với các hộ có doanh thu 200 triệu đồng/năm vào năm 2025.

Bên cạnh đó, hộ kinh doanh cũng lo ngại quyết định của cơ quan thuế cơ sở sẽ tạo tác động mang tính dây chuyền tới người nộp thuế. Bà N.T.Linh, chủ hộ kinh doanh dịch vụ giải khát tại phường Việt Hưng (Hà Nội), cho biết sẽ không được giảm trừ chi phí giáo dục khi làm thủ tục quyết toán thuế thu nhập cá nhân do chủ hộ kinh doanh dịch vụ dạy thêm ghi nhận doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm nên không thể xuất hóa đơn điện tử.

Thậm chí, bà Linh cũng khó ghi nhận chi phí đầu vào nếu nhập nguyên liệu từ các các nhân, nông hộ hoạt động sản xuất – kinh doanh nhỏ lẻ.

“Chi phí gì sẽ được khấu trừ? Nếu tôi mua hàng của nông dân sẽ không có hóa đơn hay chứng từ, mua hàng nhỏ lẻ thì đầu vào xác định thế nào?”, bà Linh nói và lo ngại hộ kinh doanh nhỏ sẽ mất cơ hội do khách hàng chuyển sang cơ sở kinh doanh được xuất hóa đơn điện tử.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Văn Thức, Chủ tịch Công ty TNHH tư vấn thuế BCTC, đánh giá quyết định cấm hoặc không cho phép hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu/năm sử dụng hóa đơn sẽ khiến nhiều khách hàng, đối tác sẽ không mua hàng hóa, dịch vụ của nhóm này. Hệ lụy tất yếu là thất thu về kinh tế của nhóm hộ kinh doanh này, đồng thời ảnh hưởng tới môi trường kinh doanh chung và vô tình tạo ra gánh nặng, rủi ro cho những nhóm liên quan khác.

Cũng theo ông Thức, cách hiểu và áp dụng chính sách của một số cơ quan thuế cơ sở chưa phù hợp với quy định hiện hành. Đồng thời, phát sinh nhiều vướng mắc trong thực tiễn.

Dẫn một số quy định tại Nghị định 123/2020 và Nghị định 70/2025, ông cho biết khi bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ, tổ chức, cá nhân kinh doanh phải lập hóa đơn. Hơn nữa, quy định tại Nghị định 68/2026 và Thông tư 18/2026 của Bộ Tài chính cũng cho biết ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng chỉ được áp dụng để xác định nghĩa vụ thuế, không phải căn cứ hạn chế không được sử dụng hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ.

Như vậy, không có bất kỳ điều khoản nào quy định hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống bị cấm hay không được sử dụng hóa đơn khi bán hàng, cung cấp dịch vụ.

"Không cho phép hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống sử dụng hóa đơn là chưa đúng luật, chưa phù hợp với thực tiễn kinh doanh. Do đó, rất mong Cục Thuế xem xét, đánh giá và chỉ đạo thống nhất chung trên toàn quốc nhằm tháo gỡ vướng mắc và khuyến khích mọi hộ kinh doanh xuất hóa đơn và khai thuế đầy đủ theo quy định”, ông Thức khuyến nghị.

Giải pháp gỡ khó cho hộ kinh doanh

Trước những khó khăn của hộ kinh doanh, ông Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và tư vấn thuế Trọng Tín, cho rằng nhiều hộ kinh doanh thuộc diện miễn thuế không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử, nhưng nên cho phép họ được xuất hóa đơn điện tử khi có nhu cầu.

"Mức doanh thu từ 500 triệu trở xuống cũng chỉ là doanh thu dự kiến đầu năm nay. Cuối năm, hộ kinh doanh vẫn phải thực hiện thông báo lại doanh thu thực tế với cơ quan thuế để xem xét hộ còn thuộc diện miễn thuế hay không. Vì vậy, nên khuyến khích hộ sử dụng hóa đơn điện tử để dần làm quen", ông Được khuyến nghị.

Đại diện cơ quan thuế và đơn vị cung cấp dịch vụ hỗ trợ hộ kinh doanh làm quen với hóa đơn điện tử và phần mềm kê khai doanh thu. Ảnh minh họa: H.T

Đồng quan điểm, ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH Kế toán Thuế Keytas, cho biết doanh nghiệp hoặc hộ kinh doanh khác khi mua hàng hóa, dịch vụ của hộ kinh doanh thuộc diện miễn thuế được lập bảng kê để thay thế hóa đơn điện tử theo quy định.

Nhưng việc lập bảng kê sẽ phải in giấy, điền thông tin, photocopy hoặc chụp hình căn cước công dân của người bán... dẫn tới gia tăng chi phí tổng thể xã hội và cao hơn so với chi phí sử dụng hóa đơn điện tử. Vì vậy, cơ quan quản lý nên để hộ kinh doanh được chủ động lựa chọn sử dụng hóa đơn điện tử hoặc không, thay vì cấm hay bắt buộc.

Tại một tọa đàm về giải nỗi lo thuế cho hộ kinh doanh diễn ra sáng 14-4, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA), cho biết hiện có tình trạng một số cơ quan thuế cơ sở cho rằng nếu thuộc diện không phải xuất hóa đơn mà vẫn xuất hóa đơn thì là vi phạm và có thể bị xử phạt. Nhưng cũng có cơ quan thuế khác lại hướng dẫn theo hướng linh hoạt hơn - tức là với những trường hợp không bắt buộc phải xuất hóa đơn thì người nộp thuế có thể liên hệ cơ quan thuế để được hướng dẫn xử lý.

Trước thực tế đó, VTCA đã có văn bản gửi Bộ Tài chính và cơ quan thuế với nội dung “đề nghị hướng dẫn rõ ràng, thống nhất về nội dung này theo hướng, các hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không thuộc đối tượng chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN, nhưng nếu có khách hàng yêu cầu lấy hóa đơn thì họ vẫn có thể đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn để xuất cho khách”.

Theo bà Cúc, nhiều hộ kinh doanh không thuộc diện phải nộp thuế, nhưng vẫn sẵn sàng xuất hóa đơn trên cơ sở giá bán đã bao gồm yếu tố thuế, nhằm đáp ứng nhu cầu của khách hàng thì cơ quan chức nên năng nghiên cứu sửa đổi quy định theo hướng bảo đảm chính sách thuế thực sự minh bạch, thuận lợi cho người nộp thuế cũng như cho hoạt động mua bán của các hộ kinh doanh. Đồng thời, bảo đảm tính thống nhất trong hướng dẫn thực thi, tránh tình trạng mỗi địa phương áp dụng một cách khác nhau dẫn tới tâm lý lo ngại trong cộng đồng kinh doanh.

Theo ông Nguyễn Văn Được, thực tế đã phát sinh một số trường hợp hộ kinh doanh từng đăng ký và được phép sử dụng hóa đơn hợp pháp, nhưng sau đó doanh thu giảm xuống dưới 500 triệu đồng/năm nên không còn thuộc diện chịu thuế. Để giải quyết, có thể cho phép hộ kinh doanh tiếp tục sử dụng những hóa đơn đã được đăng ký hợp pháp cho các giao dịch của mình.

Vân Phong

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/ho-kinh-doanh-chua-het-loay-hoay-vi-chinh-sach-thue/