Hộ kinh doanh dưới ngưỡng chịu thuế vẫn phải ghi chép doanh thu

3 giờ trướcBài gốc

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư số 152/2025 hướng dẫn kế toán cho các hộ, cá nhân kinh doanh. Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2026, thay thế Thông tư số 88/2021 về nội dung này. Phóng viên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Tú - Trưởng Thuế tỉnh xung quanh một số điểm đáng chú ý của Thông tư số 152.

- Xin ông cho biết, Thông tư số 152 quy định như thế nào về người đại diện ghi chép sổ sách kế toán và thời hạn lưu trữ tài liệu?

Ông Nguyễn Ngọc Tú - Trưởng Thuế tỉnh.

- Trước đây, theo Thông tư số 88, hộ và cá nhân kinh doanh được lựa chọn áp dụng chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ cho phù hợp với nhu cầu quản lý và đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tuy nhiên, Thông tư số 152 bỏ quy định này; đồng thời nêu rõ, người đại diện hộ kinh doanh tự ghi chép sổ sách kế toán hoặc bố trí người làm kế toán hoặc thuê dịch vụ làm kế toán; có thể bố trí cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, anh, chị, em ruột của mình làm kế toán hoặc bố trí người làm quản lý, điều hành, thủ kho, thủ quỹ, người được giao nhiệm vụ thường xuyên mua bán tài sản kiêm nhiệm làm kế toán cho hộ kinh doanh.

Thông tư số 152 cũng quy định rõ thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán. Hộ kinh doanh được lựa chọn lưu trữ các tài liệu kế toán (hóa đơn, chứng từ kế toán, sổ kế toán...) trên phương tiện điện tử hoặc bằng bản giấy. Thời hạn lưu trữ tài liệu kế toán tối thiểu 5 năm; đối với thời hạn lưu trữ hóa đơn thì thực hiện theo quy định của pháp luật về thuế. Ngoài các sổ kế toán hướng dẫn tại thông tư này, hộ kinh doanh có thể bổ sung thêm các sổ kế toán hoặc sửa đổi lại biểu mẫu các sổ kế toán cho phù hợp với nhu cầu của đơn vị. Sổ kế toán được mở thêm hoặc sửa đổi lại biểu mẫu vẫn phải ghi đầy đủ thông tin của người đại diện hộ kinh doanh.

- Hộ kinh doanh không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng, không phải nộp thuế thu nhập cá nhân có phải ghi chép doanh thu không, thưa ông?

- Theo quy định tại Điều 4 của Thông tư số 152, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu hằng năm từ 500 triệu đồng trở xuống không thuộc diện chịu thuế giá trị gia tăng (GTGT) và cũng không phải nộp thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Tuy nhiên, nhóm này vẫn phải sử dụng sổ chi tiết doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo mẫu để ghi chép TNCN.

Sổ này được mở để ghi doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ làm căn cứ kê khai, xác định hộ kinh doanh có thuộc đối tượng chịu thuế GTGT, nộp thuế TNCN theo quy định hay không. Nếu hộ kinh doanh thực hiện kê khai doanh thu theo quy định của pháp luật về thuế thì có thể dùng sổ này để theo dõi, đối chiếu số liệu với cơ quan thuế.

- Trường hợp hộ kinh doanh thuộc diện chịu thuế thì quy định về chứng từ kế toán như thế nào, thưa ông?

- Trường hợp hộ kinh doanh nộp thuế GTGT và thuế TNCN theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu, chứng từ kế toán sử dụng là hóa đơn và các chứng từ khác làm căn cứ để xác định, kê khai doanh thu theo quy định. Hộ kinh doanh sử dụng sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo mẫu để ghi chép; trong đó phản ánh doanh thu theo từng nhóm danh mục ngành nghề kinh doanh có cùng tỷ lệ phần trăm để tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất để tính thuế TNCN.

Trường hợp hộ kinh doanh có nhiều nhóm ngành nghề khác nhau thì sổ này có thể mở cho từng ngành nghề có cùng tỷ lệ phần trăm để tính thuế GTGT hoặc cùng mức thuế suất để tính thuế TNCN. Nếu cơ quan thuế cung cấp dữ liệu nộp thuế GTGT, thuế TNCN thì hộ kinh doanh sử dụng sổ này để theo dõi, đối chiếu số thuế phải nộp với cơ quan thuế.

Trường hợp hộ kinh doanh nộp thuế GTGT theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu và thuế TNCN trên thu nhập tính thuế, chứng từ kế toán là hóa đơn, bảng kê mua hàng hóa, dịch vụ (nếu hộ kinh doanh mua hàng hóa, dịch vụ của người bán hàng không có hóa đơn GTGT hoặc hóa đơn bán hàng) và các chứng từ kế toán khác làm căn cứ để xác định doanh thu, thu nhập tính thuế theo quy định. Theo đó, những đối tượng này phải sử dụng đầy đủ hệ thống 4 sổ kế toán theo mẫu quy định kèm theo thông tư, bao gồm: Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ; sổ chi tiết doanh thu, chi phí; sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hóa; sổ chi tiết tiền.

Trường hợp hộ kinh doanh có hoạt động thuộc diện chịu các loại thuế đặc thù khác như: Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế tài nguyên, thuế bảo vệ môi trường, thuế sử dụng đất, sử dụng thêm sổ theo dõi nghĩa vụ thuế đặc thù để ghi chép, theo dõi đầy đủ nghĩa vụ thuế phát sinh.

- Cơ quan Thuế tỉnh đã triển khai việc áp dụng Thông tư số 152 đến các hộ, cá nhân kinh doanh như thế nào, thưa ông?

- Thực hiện Thông tư số 152 của Bộ Tài chính, Thuế tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch và triển khai tuyên truyền, hướng dẫn rộng rãi đến các hộ và cá nhân kinh doanh trên địa bàn bằng nhiều hình thức như: Văn bản, cổng thông tin điện tử, hội nghị tập huấn, đối thoại. Đồng thời, chỉ đạo các thuế cơ sở trực tiếp hướng dẫn, giải đáp vướng mắc cho hộ và cá nhân kinh doanh trong quá trình thực hiện. Nội dung tuyên truyền tập trung làm rõ các quy định mới về chế độ kế toán, ghi chép sổ sách, lưu giữ chứng từ, thời điểm áp dụng cũng như quyền và nghĩa vụ của các hộ và cá nhân kinh doanh. Qua đó, góp phần nâng cao tính minh bạch trong quản lý thuế, tạo điều kiện để hộ và cá nhân kinh doanh thực hiện đúng quy định pháp luật; đồng thời nâng cao hiệu quả công tác quản lý nhà nước về thuế trên địa bàn.

- Xin cảm ơn ông!

C. VÂN (Thực hiện)

Nguồn Khánh Hòa : http://www.baokhanhhoa.vn/kinh-te/tai-chinh-ngan-hang/202601/ho-kinh-doanh-duoi-nguong-chiu-thue-van-phai-ghi-chep-doanh-thu-dba1c2a/