Hộ kinh doanh online công khai, minh bạch thuế sớm sẽ tránh được rủi ro

2 giờ trướcBài gốc

Các kênh online vẫn chiếm ưu thế

Theo khảo sát của Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo thực hiện cuối năm 2025 với 15.000 nhà bán hàng trực tiếp, trên website, sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và mô hình bán hàng đa kênh trong lĩnh vực bán lẻ và dịch vụ ăn uống (FnB) trên toàn quốc. Các kênh online được nhiều nhà bán hàng đánh giá cao ở hiệu quả, khả năng tạo đơn nhanh và mở rộng tệp khách hàng. Trong đó, mạng xã hội là kênh được các nhà bán hàng ưu tiên mở rộng nhất (58,23%), tiếp theo là sàn thương mại điện tử (41,46%). Website riêng (28,8%) và cửa hàng offline (28,16%) có mức độ ưu tiên thấp hơn.

Để có thể trụ vững và phát triển bền vững trong giai đoạn tiếp theo, khả năng vận hành đa kênh hiệu quả, kiểm soát dòng tiền, tuân thủ thuế và từng bước ứng dụng AI trong kinh doanh sẽ là những yếu tố quyết định. Ngược lại, các mô hình kinh doanh thiếu hệ thống sẽ phải đối mặt với áp lực tuân thủ lớn hơn trong thời gian tới. Nhất là khi hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đã chính thức chuyển từ phương thức thuế khoán sang thuế kê khai kể từ đầu năm 2026.

Không đặt thêm gánh nặng thủ tục cho người nộp thuế

Với những thay đổi này, ông Nguyễn Tiến Minh, Phó Trưởng Thuế TP. Hà Nội khẳng định, cơ quan thuế không đặt thêm gánh nặng thủ tục cho người nộp thuế, mà thay đổi cách tiếp cận, trao quyền và đặt niềm tin để hộ, cá nhân kinh doanh tự kê khai, tự nộp theo doanh thu thực tế. Đây là một mắt xích quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số ngành thuế, hướng tới nền quản trị hiện đại, công khai và công bằng hơn. Khi nguyên tắc minh bạch và bình đẳng được thiết lập, hộ kinh doanh sẽ có thêm nền tảng để mở rộng hợp tác, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và từng bước hội nhập, qua đó thúc đẩy doanh thu tăng trưởng bền vững.

Dẫu vậy, chị Tống Khánh Linh, chủ hộ kinh doanh bán hàng online trên địa bàn phường Hoàng Liệt (TP. Hà Nội) chia sẻ, về lâu dài, cách làm mới giúp hoạt động minh bạch hơn, dễ chứng minh dòng tiền khi vay vốn ngân hàng, có cơ hội mở rộng quy mô kinh doanh. Tuy nhiên, việc bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế có những áp lực nhất định thời điểm ban đầu. Chị Linh phải làm quen với hóa đơn điện tử, phần mềm kê khai, theo dõi doanh thu, chi phí cụ thể, cẩn thận hơn. Chi phí tăng thêm ở khâu kế toán, thiết bị hoặc thời gian làm thủ tục.

Đây không phải là những trăn trở riêng của từng hộ kinh doanh, theo khảo sát của Sapo, đa số nhà bán hàng đã tiếp cận và nắm được các thông tin cơ bản liên quan đến thuế và hóa đơn điện tử (57,3%), vẫn còn 42,7% chưa thực sự hiểu rõ các loại thuế, nghĩa vụ thuế cũng như phương pháp tính và kê khai. Đáng chú ý, nhiều nhà bán hàng cho biết gặp khó khăn trong quá trình vận hành khi bổ sung các thao tác liên quan đến xuất hóa đơn điện tử và kê khai thuế, đồng thời bày tỏ lo ngại về chi phí tuân thủ phát sinh.

Bên cạnh đó, theo chia sẻ của một chuyên gia về thuế, có 5 lỗi phổ biến mà người kinh doanh trực tuyến thường xuyên mắc phải. Trước hết là quan niệm cho rằng, bán hàng online thì không cần đăng ký kinh doanh. Thực tế, pháp luật chỉ miễn đăng ký kinh doanh đối với một số hoạt động nhỏ lẻ, không thường xuyên, có thu nhập thấp như buôn bán vặt, kinh doanh thời vụ hoặc một số dịch vụ giản đơn theo quy định.

Tuy nhiên, nếu hoạt động bán hàng online mang tính thường xuyên, có doanh thu ổn định, có website riêng hoặc vận hành như một cửa hàng online thực thụ, thì cá nhân, hộ kinh doanh bắt buộc phải đăng ký kinh doanh theo quy định hiện hành về thương mại điện tử và đăng ký kinh doanh. Nói cách khác, hình thức “online” không phải là căn cứ để được miễn nghĩa vụ đăng ký kinh doanh.

Lỗi thứ hai cho rằng, doanh thu nhỏ thì không cần kê khai thuế. Theo chuyên gia, đây là cách hiểu chưa đầy đủ. Pháp luật thuế quy định, cá nhân có phát sinh doanh thu từ hoạt động kinh doanh tại Việt Nam vẫn phải kê khai thuế, kể cả trong trường hợp doanh thu chưa đến mức phải nộp thuế. Việc kê khai là căn cứ để cơ quan thuế xác định người nộp thuế thuộc diện chịu thuế hay không.

Đối với kinh doanh online, trường hợp doanh thu không thường xuyên thì kê khai theo từng lần phát sinh; trường hợp doanh thu thường xuyên, ổn định thì thực hiện kê khai theo tháng. Riêng trường hợp kinh doanh trên sàn thương mại điện tử đã bị khấu trừ và nộp thay thuế nhưng cả năm chưa đến ngưỡng phải nộp, người nộp thuế có thể thực hiện thủ tục hoàn thuế theo quy định. “Nếu không kê khai, đồng nghĩa với việc tự đặt mình vào rủi ro bị ấn định thuế khi cơ quan quản lý rà soát dữ liệu”, chuyên gia lưu ý.

Lỗi phổ biến tiếp theo là quan điểm bán hàng trên sàn thì không cần xuất hóa đơn điện tử. Nhiều hộ kinh doanh cho rằng, doanh thu trên sàn đã được hệ thống ghi nhận đầy đủ nên không cần xuất hóa đơn. Tuy nhiên, quan điểm này không phù hợp với quy định hiện hành.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính và Cục Thuế, tùy từng trường hợp cụ thể, cá nhân, hộ kinh doanh trên sàn vẫn phải sử dụng hóa đơn điện tử. Trong đó, trường hợp có bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng thì thuộc diện sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền; các trường hợp còn lại sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế. Nếu cá nhân, hộ kinh doanh ủy nhiệm cho sàn thương mại điện tử xuất hóa đơn thì phải có thỏa thuận bằng văn bản, khi đó sàn có trách nhiệm xuất hóa đơn thay theo quy định. Như vậy, hoặc sàn xuất hóa đơn thay, hoặc hộ kinh doanh phải tự xuất hóa đơn tại thời điểm ghi nhận doanh thu.

Lỗi thứ tư cho rằng, sàn đã khấu trừ thuế thì không cần quyết toán thuế. Theo chuyên gia, cách hiểu này chỉ đúng với giai đoạn trước đây, khi cách tính thuế thu nhập cá nhân còn đơn giản và chưa đặt ra yêu cầu quyết toán trong một số trường hợp. Từ các kỳ tính thuế mới, khi cách tính thuế đối với kinh doanh online thay đổi theo hướng tính trên phần doanh thu vượt ngưỡng hoặc trên thu nhập tính thuế sau khi trừ chi phí, cá nhân kinh doanh bắt buộc phải thực hiện quyết toán thuế cuối năm. Số thuế đã được sàn thương mại điện tử khấu trừ và nộp thay sẽ được khấu trừ khi xác định nghĩa vụ thuế phải nộp, chứ không mặc nhiên coi là đã hoàn thành nghĩa vụ thuế.

Cuối cùng là lỗi kê khai thuế thương mại điện tử không đúng mẫu tờ khai. Hiện nay, hộ và cá nhân kinh doanh thương mại điện tử phải thực hiện nghĩa vụ kê khai theo tờ khai riêng dành cho thương mại điện tử, với chu kỳ kê khai theo tháng hoặc từng lần phát sinh, thay vì kê khai theo quý như một số hình thức kinh doanh khác. Việc sử dụng sai mẫu tờ khai hoặc nộp chậm so với thời hạn quy định đều có thể bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, dù doanh thu không lớn.

Mặc dù vậy, ngành Thuế đang hướng tới mục tiêu hỗ trợ, hướng dẫn để người nộp thuế thực hiện đúng ngay từ đầu, thay vì xử phạt tràn lan. Tuy nhiên, điều này chỉ thực sự hiệu quả khi người kinh doanh chủ động tìm hiểu và tuân thủ quy định.

"Hộ kinh doanh càng công khai, càng minh bạch và thực hiện tốt với sự đồng hành của cơ quan thuế thì sẽ không gặp phải tình huống vi phạm hành chính. Và đặc biệt là đã tuân thủ tốt thì sẽ không kiểm tra. Thực tế chỉ kiểm tra ở ngưỡng có rủi ro", ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính) chia sẻ.

Sự công khai minh bạch này sẽ giúp cho hộ kinh doanh có những điều kiện phát triển tốt hơn, có những điều kiện để tiếp cận nhiều hơn với vốn, với ưu đãi về thuế và những hỗ trợ kịp thời hơn nữa từ Trung ương. "Ngành thuế cam kết tiếp tục đồng hành lâu dài, không chỉ trong giai đoạn chuyển đổi mà cả sau khi hệ thống mới vận hành ổn định, nhằm đảm bảo mọi khó khăn, vướng mắc của người nộp thuế đều được lắng nghe và tháo gỡ kịp thời", Phó Cục trưởng Cục Thuế khẳng định.

Hương Giang

Nguồn TBNH : https://thoibaonganhang.vn/ho-kinh-doanh-online-cong-khai-minh-bach-thue-som-se-tranh-duoc-rui-ro-178060.html