Phiên thảo luận tại tổ 2 ngày 2/6
Ngày 2/6, HĐND TP Hà Nội tổ chức kỳ họp chuyên đề nhằm xem xét, thông qua nhiều nghị quyết quan trọng. Ngay sau phiên khai mạc, các đại biểu chia tổ thảo luận, tập trung góp ý vào các dự thảo, trong đó nổi bật là nghị quyết liên quan vùng phát thải thấp.
Theo đó, các đại biểu thống nhất rằng việc triển khai vùng phát thải thấp là cần thiết, song phải bảo đảm tính khả thi, đồng bộ hạ tầng và có lộ trình phù hợp để không gây sốc chính sách, đồng thời thúc đẩy chuyển đổi xanh một cách bền vững.
Đề xuất ứng dụng công nghệ số
Thượng tọa Thích Chiếu Tuệ cho rằng việc triển khai cần bảo đảm công bằng và tính khả thi, bởi nhiều lao động thu nhập thấp phụ thuộc vào xe máy để mưu sinh, di chuyển vào nội đô.
"Không thể yêu cầu người lao động đi bộ từ cầu Chương Dương vào chùa Bà Đá để làm việc," Thượng tọa nêu ví dụ, đồng thời đề nghị cần có lộ trình cụ thể và mức hỗ trợ phù hợp, tránh gây xáo trộn đời sống xã hội.
Về hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, đại biểu Trần Thanh Hà, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội, cũng nhấn mạnh nguyên tắc "hỗ trợ phải đi trước hoặc đồng thời với biện pháp hạn chế". Bên cạnh đó, đại biểu Hà đề nghị tăng cường đầu tư giao thông công cộng, trạm sạc và hạ tầng năng lượng sạch.
Theo đó, thành phố cần sớm triển khai các chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, hỗ trợ tín dụng, phát triển hạ tầng trạm sạc, hạ tầng giao thông công cộng. Từ đó làm rõ khả năng đáp ứng của hệ thống năng lượng sạch, hạ tầng phòng cháy, chữa cháy tại khu dân cư, chung cư và đánh giá kỹ tác động môi trường liên quan xử lý pin thải.
Ông cũng lưu ý cần đánh giá kỹ tác động đến sinh kế người dân, đặc biệt nhóm lao động sử dụng xe máy công nghệ, cùng nguy cơ áp lực hạ tầng tại khu vực lân cận khi phương tiện dịch chuyển.
Ngoài ra, đại biểu đề xuất ứng dụng công nghệ số, camera giám sát tự động và cơ sở dữ liệu liên thông để quản lý vùng phát thải thấp, tăng minh bạch chính sách. "Khi triển khai chính sách, cần nghiên cứu thêm các công cụ điều tiết kinh tế như phí, lệ phí, giá dịch vụ trông giữ phương tiện theo mức phát thải và cơ chế khuyến khích sử dụng phương tiện xanh nhằm nâng cao hiệu quả chính sách", đại biểu nêu ý kiến.
Đại biểu Phùng Bá Nhân đồng tình với lộ trình triển khai nhưng đề nghị nghiên cứu giải pháp hạn chế đăng ký phương tiện mới từ sớm, đồng thời sớm nâng cấp hệ thống giao thông công cộng trong khu vực vành đai 1.
Lo ngại hạ tầng chưa đáp ứng yêu cầu
Tại tổ thảo luận số 2, đại biểu Trần Hợp Dũng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội, cho rằng các nội dung liên quan vùng phát thải thấp và chuyển đổi phương tiện có thể chưa đủ điều kiện để thông qua ở thời điểm này.
Đại biểu Trần Hợp Dũng, Trưởng Ban Đô thị HĐND TP Hà Nội, phát biểu tại tổ số 2
"Rất nhiều báo cáo thẩm tra của Ban Đô thị HĐND cũng nhiều lần đề cập tới việc TP khi đầu tư một tuyến đường mới, một hạ tầng kỹ thuật nhưng lại bỏ quên công trình phụ trợ. Cụ thể như các công trình phụ trợ trạm sạc, chỗ trung chuyển rác, tập kết rác, các đảo cho xe buýt tấp vào để tránh ùn tắc giao thông", đại biểu chia sẻ.
Theo ông Dũng, Hà Nội hiện chưa đáp ứng đầy đủ hạ tầng phục vụ chuyển đổi xanh, đặc biệt là các công trình phụ trợ như trạm sạc, điểm trung chuyển rác, bãi tập kết rác hay hạ tầng giao thông công cộng.
"Chính vì vậy để thực hiện được vùng phát thải thấp, chúng ta đang vướng câu chuyện hạ tầng," ông Dũng nói. Đồng thời, ông nhấn mạnh việc ban hành chính sách cần làm rõ điều kiện thực thi, không chỉ dừng ở yêu cầu về phương tiện.
Điều kiện để ban hành vùng phát thải thấp cũng cần phải được làm rõ, chứ không chỉ riêng câu chuyện phải đáp ứng đủ hết hạ tầng. Ông Dũng cho rằng tại Trung Quốc, việc cấm xe máy cũng được triển khai rất nhanh, trong khi thời điểm đó quốc gia này phương tiện công cộng cũng chưa thực sự đầy đủ.
"Nếu để đủ hết phương tiện công cộng mới giảm phát thải thì đó không phải câu chuyện chính", ông nói và cho rằng, trọng tâm là thay đổi nhận thức và hành vi người dân trong việc hạn chế phương tiện cá nhân, song không nên "cực đoan" trong cấm xe xăng, kể cả xe hybrid, bởi mục tiêu cuối cùng là giảm phát thải tổng thể.
Cùng thảo luận, đại biểu Nguyễn Anh Dũng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Anh cho rằng, hiện hạ tầng chuyển đổi phương tiện xanh chưa đáp ứng thực tế, trong khi chính sách hỗ trợ đối với nhóm kinh doanh vận tải còn chưa rõ ràng, cần tránh nguy cơ "trục lợi chính sách".
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Đông Anh Nguyễn Anh Dũng phát biểu
Trao đổi tại kỳ họp, ông Nguyễn Minh Tấn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, cho biết thành phố đang xây dựng dự thảo vùng phát thải thấp theo hướng thận trọng do tác động rộng tới người dân.
Ông khẳng định thành phố sẽ chuẩn bị đồng bộ hạ tầng và chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện, đồng thời có cơ chế giám sát để hạn chế tình trạng trục lợi chính sách.
Hải Yến