Tại các cơ sở cai nghiện ma túy trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang có những thay đổi mang tính đột phá về phương pháp quản lý. Cơ sở Cai nghiện ma túy số 2 đóng trên địa bàn xã Hồi Xuân, mô hình “Học viên tự giác - Cùng tiến bộ” đã thổi một luồng sinh khí mới vào nếp sinh hoạt của các học viên. Thay vì sự giám sát đơn thuần từ cán bộ, mô hình này phát huy tối đa vai trò tự quản, để chính những học viên ưu tú, có ý thức rèn luyện tốt đứng ra nhắc nhở, kèm cặp đồng đội.
Hiệu quả lan tỏa từ những điều nhỏ nhất, khi những học viên trẻ tuổi như G.A.T. (sinh năm 2008) và G.A.V. (sinh năm 2006) cùng trú tại xã Tam Chung, trước đây thường xuyên phải nhắc nhở thì nay đã tự giác chấp hành giờ giấc, sắp xếp tư trang ngăn nắp. Chính môi trường học nghề, lao động trị liệu và sinh hoạt tập thể này đã giúp họ dần loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực, từng bước đoạn tuyệt với ảo giác của “cái chết trắng”.
Việc xây dựng một môi trường kỷ luật nhưng gần gũi không chỉ giảm áp lực cho đội ngũ cán bộ quản lý mà còn tạo ra một kênh thông tin hai chiều hữu hiệu, giúp nắm bắt tâm tư học viên kịp thời.
Buổi tuyên truyền pháp luật tại cơ sở cai nghiện ma túy ở Thanh Hóa.
Song song với nỗ lực tự quản, công tác chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng cũng được đẩy mạnh ngay từ khi học viên còn đang điều trị. Tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1, hơn 500 học viên đang được trang bị hành trang toàn diện từ giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý đến rèn luyện kỹ năng sống.
Trong năm 2026, khi hàng chục trường hợp hoàn thành thời gian cai nghiện trở về địa phương, họ sẽ không còn bỡ ngỡ nhờ được phổ biến kỹ các chính sách hỗ trợ và đào tạo nghề thực tiễn. Đặc biệt, Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện đã trở thành “chìa khóa” mở ra cánh cửa sinh kế, giúp họ tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để sản xuất, kinh doanh, sớm ổn định cuộc sống.
Tuy nhiên, thực tế tại cơ sở cho thấy giai đoạn trở về cộng đồng mới là lúc người sau cai đối mặt với nhiều rủi ro tái nghiện nhất. Tại xã Hà Trung, lực lượng Công an xã đã triển khai quản lý theo hướng bám sát từng trường hợp cụ thể với phương châm không thực hiện chung chung. Nhờ huy động được sự tham gia của toàn bộ 32 thôn trong việc theo dõi, hỗ trợ, địa phương này đã duy trì được thành tích không có trường hợp tái nghiện từ tháng 7/2025 đến nay. Dù vậy, bài toán việc làm vẫn là một trăn trở lớn khi phần lớn người sau cai chưa có thu nhập ổn định, tạo nên khoảng trống về tâm lý và kinh tế dễ khiến họ sa ngã trở lại.
Để giải quyết căn cơ vấn đề này, Công an tỉnh Thanh Hóa đang quyết liệt triển khai mô hình “6 rõ” bao gồm rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ trách nhiệm, rõ lộ trình và rõ kết quả.
Đây là lá chắn quan trọng trong việc xây dựng xã, phường không ma túy, nơi mà trách nhiệm quản lý được gắn chặt với từng cán bộ, từng khu dân cư.
Việc duy trì kết nối thường xuyên giữa cơ sở cai nghiện và chính quyền địa phương, kết hợp với các đợt cao điểm truy quét tội phạm, đang tạo nên một thế trận lòng dân vững chắc.
Khi mỗi người dân là một người giám sát và mỗi chính sách hỗ trợ được đưa đến đúng địa chỉ, hành trình trở về của người sau cai nghiện sẽ bớt đi những gập ghềnh, góp phần giữ gìn sự bình yên cho từng bản làng, ngõ xóm.
Tài Đức