Anh Dương Văn Chung chăm sóc vườn đào thế của gia đình.
Đến làng hoa đào Long Ân, phường Phú Thọ những ngày này, trong tiết trời se lạnh của mùa đông, khách thăm làng bắt gặp những nụ đào khe khẽ cựa mình với hơi thở mùa xuân và không khí Tết đang dần hiện trong sắc thắm hoa đào. Để có được những gốc đào, cành đào ưng ý, theo thị hiếu của người tiêu dùng, người trồng đào ở Long Ân đã dành rất nhiều công sức, thời gian, tâm huyết để người chơi có được những cành đào đẹp nhất đón Xuân về. Bên cạnh những người dân làng đang tất bật đảo đất, tưới hoa, đánh bọc thì cũng đã có thương lái đến làng để chuẩn bị “đánh hàng” về phục vụ người chơi hoa.
Theo ông Trần Minh Học - Trưởng làng nghề hoa đào Long Ân, nghề trồng đào tại địa phương bắt đầu hình thành từ những năm 1984-1985, với quy mô ban đầu chỉ vài hộ dân tham gia. Đến giai đoạn 1995–1996, nghề trồng đào phát triển mạnh mẽ nhờ chủ trương khuyến khích cải tạo vườn tạp, chuyển đổi sang các loại cây trồng có hiệu quả kinh tế cao.
Nhận thấy cây đào phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng, sinh trưởng tốt, người dân trong làng đã cùng nhau mở rộng diện tích trồng. Năm 2013, làng hoa đào Long Ân được UBND tỉnh công nhận là làng nghề và đến nay phát triển ổn định. Đáng chú ý, đến thời điểm hiện tại, khoảng 70% số đào của làng đã được thương lái đặt mua, mang lại niềm phấn khởi cho người trồng đào trong dịp Tết năm nay.
Gốc đào thế dáng “Huyền” của anh Dương Văn Chung, làng đào Long Ân, đã được một khách hàng tại Yên Bái thuê với giá 12 triệu đồng trong tháng Tết.
Hiện nay, toàn làng có gần 180 hộ (chiếm gần 30% số hộ) trồng đào với tổng diện tích trên 10ha. Bình quân doanh thu từ hoa đào của làng đạt trên 12 tỉ đồng/năm. Năm nay, theo Trưởng làng nghề Trần Minh Học, dự tính sẽ cao hơn vì nhiều hộ đã chuyển sang trồng đào thế cho thuê nên lợi nhuận cao hơn. Ngày trước, người trồng đào ở Long Ân chủ yếu là kinh doanh đào cành, đào năm, (loại cây nhỏ, đánh vào chậu, chủ yếu chơi một vụ), đào tán thông thì nay sản phẩm đã có thêm loại hình đào thế cho thuê.
Anh Dương Văn Chung là một trong những hộ trồng đào thế tiêu biểu tại địa phương, hiện sở hữu gần 250 gốc đào thế cỡ lớn, trong đó khoảng 150 gốc đủ điều kiện cho thuê. Anh Chung cho biết, để tạo được một cây đào thế đẹp, ngay từ đầu năm anh phải đi tìm “gốc phôi” tại các tỉnh vùng cao như Yên Bái, Hà Giang, Lào Cai..., sau đó đưa về chăm sóc để cây hồi sức, rồi mới tiến hành ghép, lai tạo, áp hoa. Hiện nay, giá cho thuê đào thế dao động từ 4-7 triệu đồng/gốc; riêng trong năm nay, doanh thu từ cho thuê đào của gia đình anh đạt gần 700 triệu đồng.
Cũng theo anh Chung, trong làng hiện có một số hộ như ông Dương Minh Nông, Hà Văn Tạo, Dương Công Minh, Trần Văn Lay... sở hữu số lượng đào thế cho thuê khá lớn. Đến thời điểm này, hầu hết các vườn đào thế đều đã được khách hàng đặt thuê, người trồng đào không phải lo lắng về đầu ra.
Làng đào chuẩn bị đào thế cho năm tới.
Để có được những thế đào đẹp và ra hoa đúng vào dịp Tết cổ truyền, theo những người giàu kinh nghiệm trồng đào ở Long Ân, bên cạnh việc vặt lá thì người trồng phải theo dõi chặt chẽ tình hình thời tiết để “áp” nếu trời lạnh hoặc “hãm” nếu trời nóng. Nếu không, đào “bật” từ nụ sang lộc thì coi như “mất trắng”.
Ở Long Ân hiện có các giống đào bích, đào phai, đào mốc đỏ, hoa cánh đơn hoặc kép, trong đó đẹp và được giá nhất là giống đào mốc đỏ (người dân ở Long Ân gọi là đào cổ), tuy nhiên đây cũng là giống rất khó chăm sóc nếu không có bề dày kinh nghiệm.
Vì vậy, để giữ gìn và nhân giống nguồn gen giống đào này, ông Trần Minh Học và nhiều hộ trồng đào ở làng nghề rất mong muốn, các các cơ quan chuyên môn hỗ trợ về mặt kỹ thuật và một phần kinh phí để phục hồi và phát triển giống đào. Đồng thời tạo điều kiện để có địa điểm cố định trưng bày, giới thiệu sản phẩm cho hoa đào Long Ân, tiến tới xây dựng thương hiệu đào Long Ân. Ngoài trồng hoa đào, hiện nhiều hộ ở Long Ân cũng đã mạnh dạn trồng thêm nhiều loại hoa khác như hồng, cúc, thược dược, đồng tiền, ly....vừa đa dạng hóa sản phẩm, vừa có thêm nguồn thu trong năm.
Quân Lâm