Hoa hậu Bùi Bích Phương sinh năm 1971 trong gia đình trí thức, giàu truyền thống văn hóa ở Hà Nội. Cha của chị là cố nghệ sỹ Bùi Đức Minh - người Hà Nội gốc tài hoa, yêu nghệ thuật. Mẹ chị là bà Nguyễn Thị Thuyết Hoa, một phụ nữ xinh đẹp, hiền thục sinh ra trong gia đình gia giáo. Chính xuất thân đó sớm hình thành ở chị sự chỉn chu, tinh tế cả trong học tập lẫn cách ứng xử.
Hoa hậu Việt Nam đầu tiên là người đẹp Bùi Bích Phương.
Năm 1988, khi mới là sinh viên năm nhất khoa tiếng Anh, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, Bùi Bích Phương đăng quang tại cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 1988 – mùa giải đầu tiên của sân chơi sắc đẹp này (khi đó còn mang tên Hoa hậu Toàn quốc báo Tiền Phong).
Thời điểm đăng quang, cô gái Hà Nội sở hữu chiều cao 1m58, số đo 86-60-88 cm. Dù không phải lợi thế nổi bật về hình thể nhưng vẻ đẹp dịu dàng, thanh lịch, cùng nền tảng học vấn vững vàng đã giúp cô chinh phục ban giám khảo lẫn khán giả. Phần thưởng dành cho tân hoa hậu khi ấy chỉ là một chiếc xe đạp Mifa, trị giá khoảng 4 chỉ vàng.
Sinh thời, nhà thơ Dương Kỳ Anh từng kể lại kỷ niệm đáng nhớ: “Chiếc xe được dắt ra sân khấu với lớp sơn sáng loáng, khi đó là cả một gia tài”. Ông cho biết thời điểm ấy gia đình Bùi Bích Phương còn ở căn gác nhỏ trên phố Bà Triệu, nên phải mất vài tháng cô mới bắt đầu tập đi xe. Thế nhưng chỉ sau một lần sơ suất để xe dưới chân cầu thang, sáng hôm sau chiếc xe đã “không cánh mà bay”, để lại một kỷ niệm vừa tiếc nuối vừa khó quên của nàng hậu thời kỳ đầu.
Thời điểm dự thi, chị chỉ cao 1m58. Dù không phải lợi thế nổi bật về hình thể nhưng vẻ đẹp dịu dàng, thanh lịch, cùng nền tảng học vấn đã giúp chị đăng quang ngôi vị cao nhất.
Khác với hình ảnh tân hoa hậu lộng lẫy, hồi đó, Bùi Bích Phương là nữ sinh chăm chỉ, tự lập. Bùi Bích Phương từng nhận dạy thêm, dịch thuật với thù lao chỉ 500 đồng mỗi trang để trang trải học phí và sinh hoạt. Ngay cả khi trở nên nổi tiếng, chị vẫn lựa chọn tiếp tục con đường học vấn thay vì dấn thân vào showbiz.
Bùi Bích Phương kiên định theo đuổi con đường học thuật. Năm 1994, chị nhận học bổng du học tại Hàn Quốc và hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Seoul National University. Bên cạnh đó, chị còn mở rộng kiến thức ở các lĩnh vực kinh tế quốc dân và kinh tế quốc tế, đồng thời thông thạo nhiều ngoại ngữ như tiếng Anh, tiếng Hàn, có thể giao tiếp tiếng Trung và tiếng Pháp.
Sau khi trở về nước, chị công tác trong lĩnh vực đối ngoại tại Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật, sau đó tham gia điều phối các hoạt động giáo dục quốc tế. Năm 2019, chị đảm nhiệm vai trò kết nối các chương trình của Quỹ Giáo dục Đại học và Sau đại học Hàn Quốc tại khu vực Đông Nam Á.
Chị kết hôn với Tiến sĩ Vũ Thiệu Giang và có 2 người con.
Bên cạnh sự nghiệp ổn định, Bùi Bích Phương còn có cuộc sống gia đình viên mãn bên Tiến sĩ Vũ Thiệu Giang. Hai người kết hôn năm 2000 sau một năm tìm hiểu, có hai con là Gia Hiển và Phương Anh. Chị từng chia sẻ, dù ngoài xã hội là lãnh đạo, là hoa hậu, nhưng khi về nhà vẫn là một người phụ nữ giản dị, chăm lo tổ ấm.
Ở vai trò người mẹ, chị không đặt nặng thành tích mà hướng con đến sự tự lập, biết trân trọng giá trị lao động và phát triển hài hòa. Sau khi lập gia đình, chị hầu như không tham gia hoạt động giải trí, chỉ thỉnh thoảng xuất hiện trong vai trò khách mời tại các cuộc thi sắc đẹp.
Hoa hậu Bùi Bích Phương ở hiện tại vẫn giữ được vẻ đẹp mặn mà, phong thái thanh lịch.
Sau gần 4 thập kỷ đăng quang, Bùi Bích Phương vẫn giữ được vẻ đẹp mặn mà, phong thái thanh lịch. Những năm gần đây, chị xuất hiện nhiều hơn khi đồng hành cùng các mùa thi Hoa hậu Việt Nam, luôn gây ấn tượng với hình ảnh nhẹ nhàng, kín đáo. Hiện tại, Bùi Bích Phương tận hưởng cuộc sống bình yên, kín tiếng bên gia đình.
Lê Chi