Ngày 4/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã yêu cầu các bộ, ngành tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức triển khai thực hiện Nghị định số 46/2026/NĐ-CP. Ảnh: VGP.
Ngày 26/1, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm thay thế cho Nghị định số 15/2018/NĐ-CP.
Tuy nhiên, Nghị định mới này không có quy định chuyển tiếp về trình tự, thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm đối với các lô hàng thực phẩm nói chung và các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm nói riêng (mặt hàng thuộc đối tượng phải kiểm dịch và kiểm tra an toàn thực phẩm khi nhập khẩu).
Do đó, nhiều lô hàng dù đã đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận kiểm dịch nhưng vẫn phải đợi chờ tại cửa khẩu do chưa thể hoàn thành thủ tục kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm. Tình trạng này đã gây ách tắc hàng loạt tại khu vực cửa khẩu, làm phát sinh chi phí lưu kho bãi và ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng của doanh nghiệp.
Ngày 4/2, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã có công văn hỏa tốc gửi Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị hướng dẫn cụ thể việc kiểm dịch, kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm đối với các lô hàng là sản phẩm động vật, thủy sản nhập khẩu phục vụ tiêu dùng.
Trong thời gian chờ cơ quan có thẩm quyền ban hành hướng dẫn triển khai thực hiện trình tự, thủ tục kiểm tra về an toàn thực phẩm theo Nghị định 46, Cục Hải quan đề nghị Cục Chăn nuôi và Thú y xem xét, hướng dẫn việc thực hiện kiểm dịch, kiểm tra an toàn thực phẩm với các lô hàng sản phẩm động vật trên cạn, sản phẩm thủy sản nhập khẩu làm thực phẩm như đã hướng dẫn trước đây để giảm chi phí cho doanh nghiệp, kịp thời giải tỏa ùn tắc tại cửa khẩu.
Công văn ngày 4/2 của Cục Hải quan nhấn mạnh mong sớm nhận được ý kiến của Cục Chăn nuôi và Thú y để có cơ sở hướng dẫn các chi cục hải quan khu vực thực hiện.
Cùng ngày, Cục Hải quan cũng có văn bản hỏa tốc gửi Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường liên quan đến việc kiểm tra an toàn thực phẩm đối với dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhập khẩu.
Theo quy định tại Nghị định số 46, các mặt hàng dụng cụ, bao bì tiếp xúc thực phẩm được phân công cho từng bộ quản lý, tuy nhiên đến nay các thông tư, quyết định hướng dẫn cụ thể vẫn chưa được ban hành.
Trong khi đó, theo các văn bản hiện hành, danh mục hàng hóa phải kiểm tra an toàn thực phẩm chủ yếu tập trung vào thực phẩm và một số sản phẩm đặc thù, chưa bao gồm nhiều mặt hàng như hộp, bao, túi, màng bọc, chai, lọ, thùng chứa, đồ dùng nhà bếp bằng nhựa tổng hợp… Điều này dẫn đến cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan và địa phương.
Cục Hải quan phân tích các mặt hàng như bát, đĩa, xoong chảo, bình giữ nhiệt, vỏ lon kim loại, bao bì nhựa… chỉ là vật dụng chứa đựng, tiếp xúc với thực phẩm, không phải thực phẩm và không thuộc nhóm sản phẩm dùng trực tiếp cho người tiêu dùng, mức độ rủi ro thấp hơn so với thực phẩm nhập khẩu.
Từ đó, Cục Hải quan đề nghị các Bộ xem xét, có ý kiến với các mặt hàng là dụng cụ, bao bì chứa đựng, tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm không thuộc hàng hóa nhập khẩu thuộc đối tượng phải kiểm tra Nhà nước về an toàn thực phẩm tại các thông tư, quyết định đã ban hành trước đây để quyết định có phải kiểm tra an toàn thực phẩm hay không.
Liên quan tới những khó khăn, vướng mắc trong triển khai Nghị định 46, tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1 hôm qua, ông Vũ Mạnh Hà, Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế cho biết sau khi có chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó thủ tướng Lê Thành Long các bộ, ngành liên quan như Bộ Y tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương đã họp bàn, thống nhất đưa ra các giải pháp phù hợp tháo gỡ vướng mắc.
Đến chiều 4/2, các bộ đã họp, báo cáo và xin ý kiến để đề xuất Chính phủ ban hành nghị quyết hướng dẫn thực hiện Nghị định 46.
Riêng đối với các sản phẩm thuộc lĩnh vực Bộ Y tế quản lý, Thứ trưởng Hà cho biết đến thời điểm hiện nay, Bộ chưa ghi nhận phản ánh vướng mắc nào phát sinh trong quá trình triển khai Nghị định 46.
Thảo Liên