Hòa ước đang ở đâu?

5 giờ trướcBài gốc

Cả hai phía đều thể hiện thiện chí hòa đàm chấm dứt xung đột; đồng thời cũng khẳng định quyết tâm tiếp tục đối đầu nếu những điều kiện tiên quyết của mình không được đáp ứng. Điều đó cho thấy, tiến trình hòa đàm tuy đã có tín hiệu tích cực nhưng vẫn tiềm ẩn nguy cơ đảo chiều, thậm chí đổ vỡ bất cứ lúc nào.

Theo những gì mà giới truyền thông có được cho đến nay, Mỹ và Iran đã tiến khá gần tới hòa ước, với trọng tâm là thỏa thuận về một Bị vong lục xác lập lộ trình, định hướng cho tiến trình và mục tiêu hòa đàm tiếp theo. Theo dự kiến, lệnh ngừng bắn giữa hai bên sẽ được gia hạn thêm 60 ngày để tạo điều kiện cho các cuộc thương lượng nhằm hướng tới một hòa ước chính thức.

Những nội dung khác được đề cập trong Bị vong lục là eo biển Hormuz, khối lượng uranium đã được Iran làm giàu, việc Mỹ dỡ bỏ cấm vận và trừng phạt Iran, trả lại cho Iran một phần tài sản hiện đang bị đóng băng ở nước ngoài và Israel chấm dứt chiến tranh ở Lebanon. Tuy nhiên, tất cả những nội dung này đều cho thấy sự bất đồng quan điểm giữa hai bên vẫn còn khá sâu sắc.

Ông Donald Trump quả quyết, Mỹ sẽ đưa số uranium đã được Iran làm giàu về Mỹ và Iran đã chấp nhận tiêu hủy lượng uranium đó. Tuy nhiên, phía Iran phủ nhận cả hai điều trên và chỉ xác nhận là hai bên sẽ tiến hành đàm phán riêng về vấn đề chương trình hạt nhân của Iran.

Trong khi đó, phía Mỹ vẫn im lặng trước yêu cầu của Iran về việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt và cấm vận, cũng như giải tỏa tài sản của Iran bị phong tỏa ở nước ngoài. Mỹ cũng chưa có phản ứng chính thức về việc Iran gắn điều kiện Israel phải chấm dứt chiến tranh ở Lebanon vào bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào đạt được giữa Tehran và Washington.

Liên quan đến eo biển Hormuz, ông Donald Trump tuyên bố eo biển này sẽ mở lại nhưng đồng thời cũng nhấn mạnh, Mỹ tiếp tục phong tỏa tuyến hàng hải chiến lược cho tới khi Iran chấp nhận hòa ước với Mỹ. Về phần mình, Iran không những đòi Mỹ chấm dứt phong tỏa eo biển mà còn tuyên bố xác lập chủ quyền đối với eo biển này.

Sự khác biệt quan điểm nói trên cho thấy, Mỹ và Iran vẫn còn phải giằng co quyết liệt trên bàn đàm phán nếu muốn đạt được hòa ước trong thời gian tới. Nhưng rõ ràng hai bên đã cùng nhau định hình được cấu trúc nội dung của Bị vong lục, cho thấy cả hai phía đều có nhu cầu cấp thiết và dành ưu tiên cao nhất cho việc chính thức chấm dứt cuộc chiến tranh.

Ông Donald Trump cần một thỏa thuận với Iran không chỉ để thoát khỏi cuộc chiến tranh mà còn xóa sổ số uranium đã được làm giàu ở Iran. Chỉ như thế ông Donald Trump mới có thể chứng minh mình hơn hẳn những người tiền nhiệm trong việc khuất phục Iran.

Tổng thống Mỹ hiện cũng rất cần thỏa thuận với Iran để thoát khỏi thế khó về đối nội và để cứu vãn cơ may thắng cử cho phe Đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử quốc hội Mỹ giữa nhiệm kỳ sắp đến. Tuy nhiên, cũng không loại trừ khả năng những nhượng bộ hiện nay của Tổng thống Mỹ có thể bị đảo ngược sau cuộc bầu cử.

Về phía Iran cần chấm dứt chiến tranh để phục hồi về kinh tế và quân sự, đồng thời Tehran cũng cần thỏa thuận với Mỹ như bằng chứng cho thấy Mỹ đã thất bại ở Iran. Đồng thời, Iran cũng muốn tận dụng việc ông Donald Trump cần chấm dứt cuộc chiến để buộc phía Mỹ phải nhượng bộ trong một số nội dung, qua đó tạo ra những “sự đã rồi” có lợi cho mình. Và đương nhiên để có thêm thời gian chuẩn bị cho lần chiến tranh mới với Mỹ.

Từ những diễn biến hiện nay có thể thấy, Mỹ và Iran hiện tiến gần tới thỏa thuận tạm thời nhưng vẫn còn khá xa mới đạt được một hòa ước thực sự bền vững.

Đại sứ Trần Đức Mậu

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/hoa-uoc-dang-o-dau-971964.html