Một góc Trường PTNTLC Tiểu học, trung học cơ sở xã A Lưới 4
Nâng cao dân trí, giữ vững chủ quyền biên giới
Theo Công điện số 42/CĐ-TTg ngày 23/5/2026 do Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký ban hành, các bộ, ngành trung ương cùng các địa phương có xã biên giới đất liền đã tích cực triển khai chủ trương đầu tư xây dựng hệ thống trường PTNTLC Tiểu học và Trung học cơ sở.
Đây là chủ trương lớn mang ý nghĩa chiến lược lâu dài, không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở vùng sâu, vùng xa mà còn có giá trị đặc biệt về an sinh xã hội, quốc phòng và an ninh. Việc xây dựng các trường nội trú được kỳ vọng tạo điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh vùng biên giới, từng bước nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, góp phần giữ vững chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
Tuy nhiên, theo báo cáo từ các địa phương, quá trình triển khai còn nhiều khó khăn. Một số địa phương chưa đáp ứng yêu cầu tiến độ; công tác chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, bố trí vật liệu xây dựng còn chậm. Ngoài ra, tổng mức đầu tư của nhiều dự án tăng cao so với dự toán ban đầu, việc phân công nhiệm vụ ở một số nơi chưa thật sự quyết liệt, chưa bám sát phương châm “6 rõ”.
Hiện, nhiều công trình đang ở giai đoạn thi công phần móng hoặc tầng 1. Một số dự án có nguy cơ không hoàn thành đúng thời hạn được Bộ Chính trị giao nếu không có các giải pháp quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc các kết luận của Bộ Chính trị và chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước; bảo đảm các trường được xây dựng đúng tiến độ, an toàn, chất lượng và hiệu quả.
Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao trách nhiệm điều phối, đôn đốc triển khai. Bộ này phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ kiện toàn Ban Chỉ đạo xây dựng trường học cho các xã biên giới đất liền; xây dựng quy chế hoạt động của Ban Chỉ đạo và trình cấp có thẩm quyền xem xét trong tháng 5/2026.
Trao áo dài và tập vở cho học sinh vùng biên giới A Lưới
Đồng thời, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách liên quan đến trường nội trú vùng biên; hướng dẫn công tác tuyển sinh, bố trí giáo viên, cán bộ quản lý và chuẩn bị các điều kiện cần thiết để các trường có thể vận hành ngay sau khi hoàn thành.
Ngoài ra, cần nghiên cứu cơ chế chăm sóc, quản lý học sinh nhỏ tuổi từ lớp 1 đến lớp 3 trong môi trường nội trú. Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ phối hợp với Bộ Nội vụ và các cơ quan liên quan xây dựng các quy định về tổ chức bộ máy, định mức biên chế nhằm đáp ứng yêu cầu đặc thù của mô hình trường học này.
Phát động “100 ngày đêm cao điểm”
Để bảo đảm mục tiêu hoàn thành 100 trường thí điểm trước ngày 30/8/2026, Thủ tướng yêu cầu các địa phương biên giới đất liền huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tập trung tối đa nguồn lực cho các dự án.
Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm toàn diện trước Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về tiến độ, chất lượng công trình, tổng mức đầu tư cũng như hiệu quả sử dụng sau khi hoàn thành. Đồng thời, tuyệt đối không để xảy ra thất thoát, lãng phí hoặc tiêu cực trong quá trình thực hiện.
Các địa phương được yêu cầu phát động “chiến dịch 100 ngày đêm cao điểm”, tranh thủ điều kiện thời tiết thuận lợi, huy động tối đa nhân lực, phương tiện, máy móc thiết bị để đẩy nhanh thi công. Chủ đầu tư phải bám sát hiện trường, xây dựng tiến độ chi tiết theo từng ngày, từng tuần và theo dõi chặt chẽ đường găng tiến độ của từng dự án.
Trên địa bàn A Lưới, một số công trình phải thi công buổi đêm để kịp tiến độ
Các địa phương phải áp dụng thiết kế mẫu do Bộ Xây dựng ban hành, bảo đảm đầu tư tập trung, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, tránh đầu tư dàn trải hoặc xây dựng các hạng mục không thực sự cần thiết. Chủ trương xuyên suốt là tiết kiệm tối đa, chống lãng phí nhưng vẫn bảo đảm chất lượng và công năng sử dụng.
Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát, tham mưu việc phân bổ nguồn kinh phí còn lại chưa phân bổ, đồng thời hướng dẫn các địa phương sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương đúng quy định, hiệu quả.
Một số bộ ngành khác cũng được giao nhiệm vụ hỗ trợ địa phương tháo gỡ khó khăn. Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Nội vụ và Bộ Dân tộc và Tôn giáo phối hợp bảo đảm an ninh, trật tự tại công trường; huy động lực lượng hỗ trợ ngày công lao động, máy móc thiết bị khi cần thiết.
Bộ Xây dựng chịu trách nhiệm hướng dẫn điều chỉnh dự án, thẩm định thiết kế, tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến giá vật liệu xây dựng và bảo đảm chất lượng công trình. Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung giải quyết các thủ tục về đất đai, vật liệu xây dựng, cấp phép khai thác mỏ phục vụ thi công.
Thủ tướng nhấn mạnh: các trường sau khi hoàn thành phải được đưa vào sử dụng ngay, không để xảy ra tình trạng “trường chờ thiết bị” hoặc “trường chờ giáo viên”. Vì vậy, các địa phương cần chủ động xây dựng đề án thành lập trường, phương án tuyển sinh, bố trí đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất phục vụ hoạt động giảng dạy.
Cùng với việc hoàn thiện cơ sở hạ tầng, các địa phương phải xây dựng phương án quản lý, vận hành lâu dài nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, chất lượng giáo dục và công tác chăm sóc học sinh nội trú; bảo trì công trình, sử dụng tài sản công tiết kiệm, hiệu quả và bền vững...
Theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải thực hiện chế độ báo cáo định kỳ hằng tháng về tình hình thi công, khối lượng thực hiện và những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm tổng hợp, báo cáo thường xuyên với Chính phủ và Thủ tướng để kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ, bảo đảm hoàn thành mục tiêu xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền đúng tiến độ, góp phần tạo nền tảng phát triển giáo dục bền vững cho khu vực biên giới của Tổ quốc.
VPCP