Hoàn thiện chế tài xử lý hành vi gây lãng phí

2 giờ trướcBài gốc

Trách nhiệm bồi thường được xác định tương ứng với vi phạm của từng người có hành vi vi phạm

Qua hơn 10 năm thực hiện Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) nhìn chung đã đạt được một số kết quả nhất định. Bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ Tài chính cho rằng, quy định của Luật THTK, CLP và Nghị định 84/2014/NĐ-CP đã bộc lộ một số tồn tại, hạn chế. Đó là thiếu các quy định về chế tài xử lý để đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa các trường hợp lãng phí có thể xảy ra. Chế tài xử lý kỷ luật, pháp luật hiện hành về cán bộ, công chức, viên chức chưa có các quy định phù hợp để xử lý đối với hành vi gây lãng phí, hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí, gây khó khăn cho việc xử lý các hành vi vi phạm trên thực tiễn. Quy định hiện hành còn thiếu phương pháp xác định thiệt hại do hành vi gây lãng phí gây ra; thiếu quy trình thẩm quyền, cơ chế phối hợp trong xác định thiệt hại...

Từ hạn chế, vướng mắc này, việc ban hành Nghị định quy định chi tiết việc áp dụng hình thức kỷ luật và việc bồi thường thiệt hại đối với hành vi gây lãng phí và hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí là cần thiết.

Cốt thép hoen rỉ bị bỏ hoang nhiều năm tại dự án Usilk City. Ảnh: Hồng Khanh/vietnamnet.vn

Một trong những điểm mới đáng chú ý đó là dự thảo Nghị định đã bổ sung nguyên tắc xác định thiệt hại và bồi thường thiệt hại. Cụ thể, thiệt hại do hành vi lãng phí gây ra để xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại tại Nghị định này là tổn thất có thể lượng hóa bằng tiền. Thiệt hại phải được xác định trên cơ sở chứng từ, hóa đơn, tài liệu, số liệu kế toán và các bằng chứng hợp pháp, hợp lệ theo quy định của pháp luật.

Dự thảo Nghị định cũng quy định, việc xem xét, xử lý trách nhiệm bồi thường phải căn cứ vào lỗi, tính chất của hành vi gây lãng phí, thiệt hại thực tế gây ra để quyết định mức và phương thức bồi thường thiệt hại; bảo đảm khách quan, công bằng và công khai.

Trách nhiệm bồi thường được xác định tương ứng với mức độ trách nhiệm và vi phạm của từng người có hành vi vi phạm. Trường hợp không xác định được mức độ trách nhiệm và vi phạm của từng người thì trách nhiệm bồi thường được chia đều cho từng người. Việc xác định giá trị thiệt hại trong các vụ án hình sự thực hiện theo quy định của pháp luật hình sự, pháp luật tố tụng hình sự và các quy định pháp luật có liên quan.

Việc bổ sung các nguyên tắc thiệt hại phải là tổn thất có thể lượng hóa bằng tiền và phải được xác định trên cơ sở chứng cứ hợp pháp có ý nghĩa rất quan trọng. Quy định này nhằm khắc phục tình trạng kết luận chỉ mang tính định tính, gây khó khăn trong xác định trách nhiệm bồi thường, thu hồi thiệt hại và xử lý trách nhiệm cá nhân, tổ chức có liên quan. Đồng thời, thiệt hại phải được chứng minh bằng chứng từ, hóa đơn, tài liệu kế toán và bằng chứng hợp pháp để tránh nguy cơ suy diễn, suy đoán, áp đặt trách nhiệm bồi thường không đủ căn cứ, làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân bị xem xét trách nhiệm. Điều này giúp cho việc xử lý trách nhiệm được minh bạch, khách quan, đúng người, đúng trách nhiệm.

Bên cạnh đó, dự thảo Nghị định cũng xác định bổ sung cách xác định thiệt hại đối với hậu quả gây lãng phí. Theo đó, có thiệt hại đối với hậu quả làm tăng chi ngân sách nhà nước; thiệt hại đối với hậu quả gây thất thoát ngân sách nhà nước, nguồn vốn của Quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách; thiệt hại đối với hậu quả là công trình hình thành từ dự án đầu tư xây dựng không thể nghiệm thu, bàn giao dự án để đi vào sử dụng; thiệt hại đối với hậu quả dự án bị kéo dài thời gian, tiến độ thực hiện so với thời gian, tiến độ đã được phê duyệt; thiệt hại đối với hậu quả gây hư hỏng, thất thoát tài sản công; thiệt hại đối với hậu quả tài sản công không được đưa vào sử dụng; thiệt hại đối với hậu quả làm giảm thu ngân sách nhà nước...

Xử lý nghiêm minh kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí

Tại dự thảo, Nghị định quy định áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách, cảnh cáo, cách chức, buộc thôi việc đối với cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí tương ứng với mức độ của hành vi gây lãng phí. Theo đó, cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí vi phạm lần đầu, gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng... bị áp dụng hình thức kỷ luật khiển trách.

Cán bộ, công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức khiển trách mà tái phạm; có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại từ 50 triệu đồng đến 75 triệu đồng; có hành vi vi phạm lần đầu, gây thiệt hại dưới 50 triệu đồng đối với cán bộ, công chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý không thực hiện đúng, đầy đủ chức trách, nhiệm vụ quản lý, điều hành theo sự phân công... thì bị áp dụng hình thức cảnh cáo.

Hình thức kỷ luật cách chức áp dụng đối với cán bộ, công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý khi đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cảnh cáo mà tái phạm; có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng chưa đến mức buộc thôi việc, bãi nhiệm, người vi phạm có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả.

Đối với công chức, viên chức có hành vi gây lãng phí khi đã bị xử lý kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với công chức, viên chức giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý hoặc cảnh cáo đối với công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý mà tái phạm; có hành vi gây lãng phí lần đầu gây thiệt hại trên 75 triệu đồng nhưng người vi phạm không có thái độ tiếp thu, sửa chữa, chủ động khắc phục hậu quả và thuộc một trong các trường hợp tăng nặng mức kỷ luật theo quy định xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức”, thì áp dụng hình thức kỷ luật buộc thôi việc.

Lãng phí là vấn đề gây bức xúc trong Nhân dân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã từng nhấn mạnh, “cần thống nhất nhận thức đấu tranh phòng, chống lãng phí là cuộc chiến chống “giặc nội xâm” đầy cam go, phức tạp, có vị trí tương đương với phòng, chống tham nhũng, tiêu cực để xây dựng Đảng ta vững mạnh, “là đạo đức, là văn minh. Do đó, đổi mới mạnh mẽ công tác xây dựng, hoàn thiện và thực thi pháp luật, coi đây là yếu tố quan trọng để phòng, chống lãng phí; hoàn thiện các quy định xử lý hành vi lãng phí, đẩy mạnh phát hiện, xử lý nghiêm minh các vụ vi phạm gây lãng phí lớn tài sản công theo tinh thần “xử lý một vụ cảnh tỉnh cả vùng, cả lĩnh vực”.

Trên diễn đàn Quốc hội, lãng phí từng được đại biểu Quốc hội ví là “anh em sinh đôi” với tham nhũng. Do đó, việc sớm xây dựng, ban hành Nghị định này nhằm hoàn thiện khung khổ pháp luật chặt chẽ, đầy đủ để xử lý nghiêm minh hành vi gây lãng phí. Khi chế tài đủ mạnh, trách nhiệm được cá thể hóa và thiệt hại được bồi hoàn tương xứng, công tác phòng, chống lãng phí sẽ đi vào thực chất hơn. Đây không chỉ là yêu cầu của quản lý nhà nước hiện đại, mà còn là đòi hỏi cấp thiết từ thực tiễn đặt ra để sử dụng từng mét vuông đất công, từng đồng tiền ngân sách, từng nguồn lực quốc gia một cách hiệu quả nhất.

Song Hà

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hoan-thien-che-tai-xu-ly-hanh-vi-gay-lang-phi-10416873.html