Hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trong năm 2026

3 giờ trướcBài gốc

Chuẩn hóa dữ liệu, xây “căn cước” cho từng thửa đất

Chiều 30/3, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức hội nghị triển khai đo đạc, lập bản đồ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên phạm vi toàn quốc.

Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng phát biểu khai mạc hội nghị. Ảnh: Thành Tâm

Phát biểu khai mạc, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng nhấn mạnh, cơ sở dữ liệu là nền tảng cốt lõi của chuyển đổi số. Việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, thể hiện quyết tâm của cả hệ thống trong thực hiện các chủ trương lớn về phát triển kinh tế số, xã hội số.

Thời gian qua, thông qua Chiến dịch “90 ngày đêm”, các bộ, ngành và địa phương đã đạt những kết quả bước đầu quan trọng trong làm giàu, làm sạch dữ liệu. Tuy nhiên, theo Bộ trưởng, đây mới chỉ là nền tảng ban đầu. Mục tiêu dài hạn là xây dựng hệ sinh thái dữ liệu đất đai hiện đại, trong đó toàn bộ khoảng 106 triệu thửa đất được quản lý, vận hành theo thời gian thực.

Để hoàn thành mục tiêu trong năm 2026, Bộ trưởng yêu cầu các địa phương phải xác định rõ khối lượng công việc, phân định phần cần hoàn thiện và phần triển khai mới; đồng thời tập trung giải pháp kỹ thuật, tổ chức thực hiện, huy động nguồn lực và bảo đảm an ninh, an toàn hệ thống. Đáng chú ý, quá trình triển khai phải song hành với giải quyết thủ tục hành chính, không làm gián đoạn hoạt động phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Theo kế hoạch, lộ trình thực hiện kéo dài từ tháng 4 đến hết năm 2026, chia thành ba giai đoạn: khởi động (tháng 4-6), cao điểm (tháng 7- 9) và về đích (tháng 10 - 12). Tuy nhiên, thách thức lớn là nguồn lực còn hạn chế khi cả nước hiện chỉ có khoảng hơn 10.000 cán bộ trực tiếp tham gia cùng gần 1.000 doanh nghiệp, trong khi khối lượng công việc rất lớn.

Báo cáo tại hội nghị, ông Mai Văn Phấn, Phó Cục trưởng Cục Quản lý đất đai cho biết, việc xây dựng cơ sở dữ liệu đang được triển khai theo hướng đồng bộ, tích hợp nhằm rút ngắn thời gian và nâng cao chất lượng.

Hiện, cả nước có khoảng 106 triệu thửa đất. Sau Chiến dịch “90 ngày đêm”, khoảng 61 - 62 triệu thửa đã được xây dựng dữ liệu. Tuy nhiên, số thửa đất đạt đầy đủ tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống” mới khoảng 24 triệu. Như vậy, nhiệm vụ thời gian tới gồm hai phần lớn: hoàn thiện khoảng 37 triệu thửa đã có dữ liệu và triển khai mới khoảng 45 triệu thửa chưa có dữ liệu.

"Trong số 37 triệu thửa cần hoàn thiện, có khoảng 18,5 triệu thửa cơ bản đạt yêu cầu, chỉ cần rà soát, chuẩn hóa; phần còn lại cần bổ sung, chỉnh lý để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật", ông Phấn chia sẻ.

Đáng chú ý, cách tiếp cận lần này có sự thay đổi căn bản. Thay vì triển khai tuần tự, các khâu đo đạc, đăng ký, lập hồ sơ và xây dựng dữ liệu được lồng ghép, thực hiện đồng thời. Sau khi đo đạc ngoài thực địa, dữ liệu được xử lý ngay trong ngày, hoàn thiện hồ sơ và cập nhật vào hệ thống. Cách làm “làm đến đâu, hoàn thiện đến đó” giúp rút ngắn đáng kể thời gian, hạn chế sai sót và tránh phải chỉnh sửa nhiều lần.

Một điểm mới quan trọng khác là việc thiết lập mã định danh duy nhất cho từng thửa đất, được ví như “căn cước” của thửa đất. Đến nay, khoảng 67 triệu mã định danh đã được cấp, góp phần loại bỏ trùng lặp và nâng cao hiệu quả quản lý.

Cùng với đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 19/2026/TT-BNNMT, quy định kỹ thuật thực hiện lồng ghép các nội dung đo đạc, đăng ký, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu. Thông tư này là căn cứ quan trọng để các địa phương triển khai thống nhất, không phải chờ thêm hướng dẫn.

Quy trình mới yêu cầu mỗi thửa đất sau khi hoàn thành phải đồng thời hình thành đầy đủ ba thành phần dữ liệu: không gian, thuộc tính và hồ sơ pháp lý, đồng thời được cập nhật ngay vào hệ thống.

Song song với xử lý dữ liệu, các địa phương phải nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin, hoàn thiện phần mềm quản lý và phát triển các công cụ phục vụ vận hành, khai thác dữ liệu.

Dữ liệu đất đai cũng sẽ được kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia khác, đặc biệt là cơ sở dữ liệu về dân cư, tạo nền tảng cho chia sẻ, khai thác thống nhất. Nguyên tắc xuyên suốt là bảo đảm dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, trong đó tiêu chí “sống”, cập nhật theo thời gian thực giữ vai trò then chốt.

Bảo đảm an ninh dữ liệu, nâng cao hiệu quả khai thác

Phát biểu tại hội nghị, Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, thời gian qua, hai bộ đã phối hợp chặt chẽ trong chuẩn hóa, làm sạch và kết nối dữ liệu, từng bước hình thành nền tảng dữ liệu đất đai thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Thành Tâm

Một trong những kết quả nổi bật là việc thống nhất phần mềm dùng chung, khắc phục tình trạng phân mảnh trước đây, tạo điều kiện thuận lợi cho tích hợp và đồng bộ dữ liệu. Đến nay, cả nước đã rà soát hơn 61 triệu thửa đất, trong đó khoảng 24 triệu thửa đáp ứng các tiêu chí “đúng, đủ, sạch”. Tuy nhiên, tiêu chí “sống” vẫn cần tiếp tục hoàn thiện.

Thực tế cho thấy, một số địa phương như Hà Nội, Đồng Tháp, Thái Nguyên đã đạt kết quả tích cực, từng bước đưa dữ liệu vào khai thác hiệu quả. Dù vậy, tỷ lệ dữ liệu đạt chuẩn vẫn còn thấp; ngay cả địa phương có kết quả tốt cũng mới đạt khoảng 38%. Theo đại diện Bộ Công an, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là khối lượng công việc mà còn là yêu cầu nâng cao chất lượng dữ liệu và bảo đảm tính cập nhật, đồng bộ trên toàn hệ thống.

Đặc biệt, yêu cầu bảo đảm an ninh, an toàn thông tin được đặt ở mức ưu tiên cao. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, các quốc gia phát triển thường dành khoảng 20 - 25% tổng mức đầu tư cho an toàn dữ liệu. Do đó, mọi hệ thống trước khi đưa vào vận hành phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn bảo mật. Bên cạnh đó, một số địa phương chưa chủ động bố trí nguồn lực, nhất là hạ tầng công nghệ thông tin, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.

Để khắc phục, Bộ Công an đề nghị các địa phương tăng cường chỉ đạo, huy động nguồn lực, đẩy mạnh phối hợp liên ngành. Đồng thời, tiếp tục hỗ trợ đối soát, làm sạch và kết nối dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu về chủ sử dụng đất theo thời gian thực.

Một yêu cầu quan trọng khác là hoàn thiện hệ thống theo hướng thân thiện, dễ sử dụng, lấy người dân làm trung tâm. Người dân cần được tạo điều kiện thuận lợi để chủ động cung cấp, cập nhật thông tin, qua đó, nâng cao chất lượng dữ liệu và hiệu quả quản lý.

Bên cạnh đó, các địa phương cần đẩy mạnh kết nối, liên thông dữ liệu với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao hiệu quả khai thác, phục vụ công tác thống kê, phân tích, điều hành và triển khai dịch vụ công trực tuyến.

Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai không chỉ phục vụ quản lý nhà nước mà còn là nền tảng cho phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số. Sau hội nghị, các bộ, ngành và địa phương sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, phấn đấu hoàn thành mục tiêu trước ngày 31/12/2026 theo chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo Trung ương.

Nguyên tắc xuyên suốt là dữ liệu phải “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung”, trong đó “sống” được xác định là yếu tố then chốt, bảo đảm dữ liệu được cập nhật thường xuyên và vận hành theo thời gian thực.

Nguyễn Hạnh

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/hoan-thien-co-so-du-lieu-dat-dai-quoc-gia-trong-nam-2026-449504.html