Ngày 24/2, PV Báo Xây dựng có mặt trên tuyến cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu đoạn qua địa bàn tỉnh Nghệ An.
Hệ thống nhà điều hành, nhà bốt kiểm soát, máy tính... tại nút giao QL7A dự án cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu. (Ảnh Sỹ Hòa).
Đây là một trong những dự án cao tốc Bắc - Nam phía Đông giai đoạn 1 (2017-2020), được đầu tư bằng ngân sách Nhà nước và được đưa vào khai thác từ tháng 4/2024 và là 1 trong 5 dự án thành phần dự kiến thu phí từ 1/3/2026.
Theo ghi nhận, lưu lượng trên tuyến khá lớn, các phương tiện lưu thông thuận tiện, nhanh chóng và an toàn.
Trong khi đó, hệ thống giám sát, điều hành giao thông thông minh cũng đã được vận hành.
Đặc biệt, tại các nút giao lên xuống, hệ thống thu phí không dừng, nhà bốt kiểm soát, máy tính, nhà điều hành… cũng đã hoàn thành, sẵn sàng cho việc thu phí.
Cùng với đó, trạm dừng nghỉ tại Km427+035 (thuộc địa phận xã Minh Châu, tỉnh Nghệ An - trạm duy nhất qua địa bàn tỉnh Nghệ An, do liên doanh Petrolimex làm nhà đầu tư) cũng đã có những kết quả nhất định.
Ở cả 2 phần trạm (hướng Vinh - Hà Nội và ngược lại), đã thi công xong đấu nối ra tuyến chính, sân đỗ, nhà vệ sinh cũng đã đưa vào hoạt động; nhà nghỉ ngơi cho lái xe cũng đã cơ bản xong phần thô…
Một lãnh đạo Ban Quản lý dự án Đường sắt - đại diện chủ đầu tư dự án cho biết: Đến nay, toàn bộ hạ tầng trên tuyến cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu đã được hoàn thành thi công.
Hệ thống giám sát, điều hành giao thông thông minh trên cao tốc Nghi Sơn - Diễn Châu cũng đã đưa vào sử dụng (Ảnh Sỹ Hòa).
Trong khi đó, ông Trần Đức Giang, Phó ban Kinh doanh bán lẻ, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (cán bộ phụ trách dự án): Các hạng mục dịch vụ công như sân đỗ, nhà vệ sinh… ở trạm dừng nghỉ Km427+035 đã đưa vào hoạt động, đáp ứng kế hoạch dự kiến thu phí từ 1/3/2026.
Còn lại các hạng mục kinh doanh khác sẽ được hoàn thành theo như tiến độ của dự án.
Được biết, cao tốc Bắc - Nam, đoạn qua địa phận tỉnh Nghệ An có tổng chiều dài gần 88km, gồm hai dự án thành phần: Nghi Sơn - Diễn Châu (dài 43,5km) và Diễn Châu - Bãi Vọt (dài 44,4km). Đến nay, cả hai dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng.
Riêng đoạn Diễn Châu - Bãi Vọt được đầu tư theo phương thức PPP, đã tổ chức thu phí phương tiện.
Trong khi đó, đoạn Nghi Sơn - Diễn Châu được đầu tư bằng ngân sách dự kiến sẽ thu phí từ 1/3/2026.
Tương tự, các dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam qua địa phận thanh hóa cũng dự kiến được thu phí cùng thời điểm nói trên.
Nhà vệ sinh, sân đỗ, đường đấu nối vào tuyến chính trạm dừng nghỉ tại Km427+035 (ở Nghệ An) đã cơ bản hoàn thành, đưa vào sử dụng (Ảnh Sỹ Hòa).
Cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa dài 98,8km với 3 đoạn tuyến gồm: Mai Sơn - QL45, QL45 - Nghi Sơn và Nghi Sơn - Diễn Châu có tổng cộng 7 nút giao.
Những nút giao (theo hướng từ Hà Nội - Thanh Hóa) qua Thanh Hóa gồm: Nút giao Gia Miêu (Km 295+800) - thuộc địa phận huyện Hà Trung; Nút giao Hà Lĩnh (Km 306+000) - thuộc huyện Hà Trung; Nút giao Thiệu Giang (Km 315+380) - thuộc huyện Thiệu Hóa; Nút giao Đông Xuân (Km 327+142) - thuộc TP Thanh Hóa; Nút giao Đồng Thắng (Km 335+400) - thuộc huyện Triệu Sơn; Nút giao Vạn Thiện (Km 351+320) - thuộc huyện Nông Cống và nút giao Nghi Sơn (Km 379+500) - thuộc thị xã Nghi Sơn.
Tại những nút giao nói trên, các Ban QLDA thuộc Bộ Xây dựng sẽ triển khai xây dựng các hạng mục thu phí đường bộ và triển khai từ tháng 3/2026.
Hệ thống biển báo tại nút giao Đông Xuân, cao tốc Mai Sơn - QL45 đã hoàn thiện (Ảnh Phúc Tuấn).
Ghi nhận thực tế dọc đoạn tuyến cao tốc Mai Sơn - QL45 cho thấy, tại vị trí những nút giao, chủ đầu tư (Ban QLDA Thăng Long) đã tiến hành xây dựng hệ thống nhà điều hành, dải phân cách, bốt kiểm soát, hệ thống cảnh báo, sơn kẻ vạch hướng dẫn… ở các điểm ra, vào nút giao của cao tốc.
Trao đổi với PV Báo Xây dựng, ông Lương Văn Long, Giám đốc điều hành dự án Mai Sơn - QL45 (Ban QLDA Thăng Long) cho biết: Hiện nay, trên tuyến đã thực hiện xây dựng đầy đủ các hạng mục theo hướng dẫn và sẵn sàng thu phí khi Bộ có chỉ đạo.
Theo đó, hiện nay, dọc tuyến Mai Sơn - QL45 và các đoạn cao tốc còn lại qua địa bàn tỉnh Thanh Hóa, cơ bản hệ thống Front-End tại các trạm thu phí đã hoàn thành công tác kiểm thử đạt yêu cầu, sẵn sàng cho công tác vận hành thu phí và đánh giá KPI hệ thống Front-End.
Vạch sơn, bốt kiểm soát thu vé tại trạm thu phí đã được xây dựng xong (Ảnh Phúc Tuấn)
Hệ thống báo hiệu đường bộ (vạch sơn, biển báo, phân làn...), cài đặt và đưa vào hệ thống quản lý, điều hành từ ngày 22/02/2026.
Trước đó, Bộ Xây dựng cũng đã phê duyệt đề án khai thác đối với 5 dự án cao tốc Bắc - Nam giai đoạn 1 đầu tư bằng vốn ngân sách, dự kiến bắt đầu thu phí từ tháng 1/2026, gồm: Mai Sơn - quốc lộ 45, quốc lộ 45 - Nghi Sơn, Nghi Sơn - Diễn Châu, Vĩnh Hảo - Phan Thiết và Phan Thiết - Dầu Giây.
Liên quan đến mức thu phí, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất hai phương án. Mức 1 là 1.300 đồng/km đối với xe tiêu chuẩn, áp dụng cho các tuyến cao tốc đáp ứng đầy đủ điều kiện (4 làn xe, có làn dừng khẩn cấp liên tục). Mức 2 là 900 đồng/km, áp dụng với các tuyến chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật (4 làn xe, làn dừng khẩn cấp không liên tục).
Sỹ Hòa
Phúc Tuấn