Hoàn thiện hành lang kỹ thuật cho trồng trọt giảm phát thải

2 giờ trướcBài gốc

Tăng tốc mở rộng mô hình, hoàn thiện nền tảng kỹ thuật

Ngày 18/5, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị Ban Chỉ đạo lần thứ nhất triển khai Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050 (Đề án).

Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, đến nay, 22 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch hành động. Nhiều địa phương chủ động xây dựng mô hình, tiêu biểu như: Quảng Trị phát triển vùng lúa giảm phát thải tại 13 xã với tổng diện tích hơn 6.000ha; Huế áp dụng kỹ thuật “ba giảm, ba tăng”, quản lý nước tưới và rơm rạ; Hưng Yên dự kiến triển khai 3.000ha lúa tưới ngập khô xen kẽ (AWD), kết hợp đo đếm phát thải khí nhà kính trong năm 2026.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: Bá Thắng

Quy trình canh tác lúa giảm phát thải và hệ thống đo lường, báo cáo, thẩm định (MRV) với cây lúa đã cơ bản được hoàn thiện, dự kiến ban hành trong năm 2026 để áp dụng trên toàn quốc. Đối với các ngành hàng như ngô, cà phê và sầu riêng, các tổ công tác đang xây dựng kế hoạch triển khai và thống nhất quy trình thực hiện.

Công tác huy động nguồn lực cũng ghi nhận kết quả tích cực với 13 đề xuất tham gia từ các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp trong nước. Các nội dung hỗ trợ tập trung vào xây dựng mô hình thực địa, quy trình kỹ thuật, hệ thống MRV, cơ giới hóa, biochar và xử lý phụ phẩm nông nghiệp.

Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Nguyễn Thị Thu Hương cho biết, trong năm nay sẽ tập trung hoàn thiện nền tảng kỹ thuật và triển khai bước đầu Đề án. Trọng tâm là xây dựng và ban hành quy trình đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải (MRV) đối với các ngành hàng chủ lực như lúa, ngô, cà phê và sầu riêng. Đồng thời, đẩy mạnh các mô hình sản xuất giảm phát thải, đặc biệt trên cây lúa, cùng các giải pháp xử lý phụ phẩm nông nghiệp như sản xuất biochar và sử dụng chế phẩm xử lý rơm rạ. Công tác tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ, hợp tác xã và nông dân; xây dựng cơ sở dữ liệu đo đếm phát thải cũng sẽ được triển khai đồng bộ.

Giai đoạn 2026 - 2030, ngành đặt mục tiêu hình thành các vùng sản xuất trồng trọt phát thải thấp theo từng ngành hàng và vùng sinh thái; chuẩn hóa hệ thống MRV từ Trung ương đến địa phương. Phát triển chuỗi giá trị nông sản phát thải thấp gắn với truy xuất nguồn gốc, tiêu chuẩn xanh và xuất khẩu bền vững...

Nông nghiệp giảm phát thải thiếu “đòn bẩy” tín dụng xanh

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, bài toán nguồn lực, đặc biệt là tín dụng xanh, đang là nút thắt lớn. Theo Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Nguyễn Thị Hoàng Yến, hiện tín dụng ngân hàng vẫn là nguồn vốn chủ lực của nông nghiệp, song chủ yếu phục vụ sản xuất truyền thống và vốn lưu động. Các lĩnh vực như giảm phát thải khí methane trong canh tác lúa, nông nghiệp tuần hoàn, xử lý phụ phẩm hay tín chỉ carbon vẫn thiếu sản phẩm tín dụng chuyên biệt.

Nguyên nhân lớn là hiện chưa có bộ tiêu chí phân loại xanh riêng cho nông nghiệp, khiến ngân hàng gặp khó trong xác định, thẩm định và ưu tiên dự án xanh. Bên cạnh đó, sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi. Nhiều hợp tác xã và doanh nghiệp chưa có hệ thống kế toán minh bạch, dữ liệu phát thải, truy xuất nguồn gốc hay phương án kinh doanh dài hạn, dẫn đến khó chứng minh hiệu quả đầu tư và khả năng trả nợ.

Các chuyên gia cho rằng cần sớm ban hành bộ tiêu chí xanh cho nông nghiệp làm cơ sở thiết kế các gói tín dụng phù hợp với sản xuất tuần hoàn, giảm phát thải và kinh tế carbon thấp. Đồng thời, cần chuyển mạnh sang tài chính chuỗi giá trị, lấy hợp đồng đầu ra, dữ liệu sản xuất và truy xuất nguồn gốc làm căn cứ cấp tín dụng thay vì phụ thuộc chủ yếu vào tài sản thế chấp. Cùng với đó là phát triển cơ chế chia sẻ rủi ro thông qua bảo hiểm nông nghiệp, quỹ bảo lãnh tín dụng và thị trường carbon.

Để triển khai tốt Đề án, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường ưu tiên bố trí kinh phí từ các chương trình, dự án và nguồn sự nghiệp để thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm giai đoạn 2026 - 2030. Tăng cường huy động sự tham gia của các tổ chức quốc tế, đối tác phát triển và doanh nghiệp trong hỗ trợ kỹ thuật, tài chính và chuyên gia phục vụ quá trình triển khai Đề án.

Đối với địa phương cần sớm ban hành kế hoạch hành động, chủ động bố trí nguồn lực, lựa chọn vùng sản xuất và cây trồng phù hợp để xây dựng các mô hình trọng điểm. Các doanh nghiệp, Hiệp hội ngành hàng cần tăng cường liên kết phát triển vùng nguyên liệu phát thải thấp, đầu tư công nghệ, truy xuất nguồn gốc và mở rộng thị trường cho nông sản giảm phát thải.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung cho rằng, sản xuất giảm phát thải không chỉ là giải pháp môi trường mà cần trở thành định hướng phát triển mới của ngành trồng trọt. Thời gian tới, Bộ sẽ hoàn thiện hành lang kỹ thuật thông qua xây dựng quy chuẩn kiểm kê khí nhà kính, bộ tiêu chí canh tác giảm phát thải, nhãn hiệu nông sản phát thải thấp và hệ thống dữ liệu phục vụ truy xuất, đo đếm phát thải.

Bộ cũng ưu tiên phát triển các mô hình sản xuất có liên kết chuỗi, khả năng nhân rộng; đồng thời tăng cường đào tạo cho hệ thống quản lý, khuyến nông, hợp tác xã và nông dân. Song song với đó, Bộ sẽ huy động sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức quốc tế và các quỹ khí hậu nhằm hỗ trợ tài chính, công nghệ, phát triển mô hình sản xuất phát thải thấp và từng bước tham gia thị trường carbon.

Theo Thứ trưởng, địa phương giữ vai trò quyết định trong tổ chức thực hiện, từ lựa chọn mô hình, huy động nguồn lực đến tổ chức lại sản xuất theo chuỗi liên kết. Hiệu quả của Đề án phải được thể hiện bằng những thay đổi thực chất trong sản xuất và chuỗi giá trị nông sản tại từng địa phương.

Lam Ngọc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hoan-thien-hanh-lang-ky-thuat-cho-trong-trot-giam-phat-thai-10417383.html