Hoàn thiện khung pháp lý cho trái phiếu doanh nghiệp dự án PPP

2 giờ trướcBài gốc

Điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng

Dự thảo Nghị định kế thừa nhiều điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng đã phát huy hiệu quả trong thực tiễn và phù hợp với doanh nghiệp dự án PPP theo quy định của Luật Chứng khoán.

Các điều kiện này gồm yêu cầu về vốn điều lệ, phương án phát hành, phương án sử dụng và trả nợ vốn thu được từ đợt chào bán được cấp có thẩm quyền thông qua; không có nợ phải trả quá hạn trên 1 năm; có cam kết thực hiện nghĩa vụ với nhà đầu tư; có công ty chứng khoán tư vấn; mở tài khoản phong tỏa; cam kết niêm yết trái phiếu và không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án. Đáng chú ý, dự thảo quy định trái phiếu của doanh nghiệp dự án PPP phải được bảo đảm thanh toán. Đồng thời, để thống nhất với quy định hiện hành, dự thảo cũng yêu cầu mỗi đợt chào bán phải có đại diện người sở hữu trái phiếu theo Nghị định 155/2020/NĐ-CP.

Theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, doanh nghiệp dự án PPP có đặc thù khác biệt so với doanh nghiệp thông thường. Đây là loại hình được thành lập chỉ để ký kết và thực hiện hợp đồng PPP, có thời gian triển khai kéo dài, nhu cầu vốn lớn và thời gian thu hồi vốn dài. Sau giai đoạn xây dựng, nguồn thu chủ yếu đến từ hoạt động khai thác, vận hành công trình hạ tầng. Vì vậy, dự thảo Nghị định đã bổ sung và điều chỉnh một số điều kiện chào bán trái phiếu nhằm phù hợp hơn với đặc thù hoạt động của doanh nghiệp dự án PPP.

Cụ thể, về điều kiện kết quả hoạt động kinh doanh, dự thảo Nghị định quy định rõ điều kiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP có hợp đồng dự án PPP được ký kết theo quy định của pháp luật, bảo đảm tổng mức vốn vay, việc bảo đảm thanh toán trái phiếu và việc xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu/xếp hạng tín nhiệm đối với tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán.

Về hợp đồng dự án PPP, dự thảo Nghị định quy định về điều kiện thực hiện chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP phải có hợp đồng dự án PPP được ký kết theo quy định của pháp luật.

Về xếp hạng tín nhiệm, dự thảo Nghị định quy định điều kiện trái phiếu đăng ký chào bán phải được xếp hạng tín nhiệm bởi tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, ngoại trừ trường hợp trái phiếu được tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu, tổ chức tài chính ở nước ngoài, tổ chức tài chính quốc tế bảo lãnh thanh toán toàn bộ lãi và gốc trái phiếu. Trường hợp trái phiếu được bảo lãnh thanh toán toàn bộ lãi và gốc, tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán phải được xếp hạng tín nhiệm. Tổ chức xếp hạng tín nhiệm không phải là người có liên quan của tổ chức thực hiện bảo lãnh thanh toán và tổ chức phát hành. Trong đó, đối với “tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu”, Bộ Tài chính (UBCKNN) được giao chủ trì xây dựng Nghị định hướng dẫn về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu (hiện đang trong quá trình soạn thảo).

Về bảo đảm thanh toán, dự thảo Nghị định quy định trái phiếu phát hành ra công chúng của doanh nghiệp dự án PPP phải được bảo đảm thanh toán toàn bộ gốc và lãi. Quy định này được xây dựng trên cơ sở Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư cho phép doanh nghiệp dự án PPP được thế chấp tài sản, quyền sử dụng đất và quyền kinh doanh công trình, hệ thống hạ tầng để huy động vốn.

Ảnh minh họa

Theo đó, dự thảo chia thành hai trường hợp. Với doanh nghiệp chưa đủ điều kiện vận hành, khai thác công trình theo quy định, trái phiếu phát hành phải được bảo lãnh thanh toán vô điều kiện và không hủy ngang toàn bộ gốc, lãi bởi tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài hoặc các tổ chức tài chính đủ điều kiện theo quy định pháp luật.

Trong khi đó, đối với doanh nghiệp đã đủ điều kiện vận hành, kinh doanh công trình hạ tầng, trái phiếu phát hành có thể được bảo đảm bằng tài sản và/hoặc bảo lãnh thanh toán. Các tài sản bảo đảm phải được định giá bởi tổ chức có chức năng thẩm định giá và đăng ký giao dịch bảo đảm theo đúng quy định pháp luật.

Minh bạch mục đích sử dụng vốn và nghĩa vụ công bố thông tin

Dự thảo Nghị định quy định rõ nguồn vốn huy động từ phát hành trái phiếu chỉ được sử dụng để thực hiện dự án PPP hoặc cơ cấu lại nợ của doanh nghiệp dự án PPP. Quy định này xuất phát từ đặc thù doanh nghiệp PPP được thành lập với mục đích duy nhất là ký kết và triển khai hợp đồng dự án PPP theo Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư.

Theo đó, nguồn thu từ dự án phải được quản lý và sử dụng đúng theo phương án tài chính đã được phê duyệt, bảo đảm phù hợp với hợp đồng dự án PPP và quy định pháp luật liên quan. Trong thời gian chưa giải ngân hết số tiền huy động, doanh nghiệp phát hành chỉ được phép gửi tiết kiệm ngân hàng, mua trái phiếu Chính phủ, trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh hoặc chứng chỉ tiền gửi ngân hàng. Khoản tiền này không được dùng để thế chấp, cho vay hoặc bảo đảm nghĩa vụ cho bên thứ ba.

Dự thảo cũng yêu cầu doanh nghiệp phát hành phải thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc và lãi trái phiếu theo phương án phát hành đã công bố cho nhà đầu tư. Để bảo đảm khả năng thanh toán, doanh nghiệp không được chia lợi nhuận hoặc chi trả cổ tức khi chưa hoàn thành nghĩa vụ nợ trái phiếu đến hạn; đồng thời phải quản lý riêng dòng tiền phục vụ thanh toán gốc, lãi trái phiếu với các khoản chi khác.

Đối với trái phiếu có bảo lãnh thanh toán, nếu doanh nghiệp phát hành không thực hiện được nghĩa vụ trả nợ đúng hạn, tổ chức bảo lãnh phải thực hiện đầy đủ cam kết thanh toán theo phương án phát hành đã công bố.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định tổ chức phát hành và tổ chức niêm yết trái phiếu phải thực hiện công bố thông tin theo quy định của pháp luật chứng khoán cho tới khi hoàn tất nghĩa vụ thanh toán trái phiếu. Các nội dung phải công bố định kỳ hoặc bất thường gồm tiến độ triển khai dự án, kết quả xếp hạng tín nhiệm của tổ chức bảo lãnh thanh toán và các sự kiện có thể ảnh hưởng tới nguồn thu cũng như khả năng thanh toán gốc, lãi trái phiếu./.

Trên thế giới, một số dự án PPP với công cụ đánh giá và giảm thiểu rủi ro hữu hiệu đã đạt tỷ lệ phát hành trái phiếu thành công cao, giảm rủi ro cho nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán như:

-Dự án PPP đường cao tốc A11 Bruges–Knokke (Bỉ) với tổng vốn trái phiếu huy động đạt 578 triệu EUR có xếp hạng tín nhiệm Baa1 và EIB cung cấp khoản đảm bảo tín dụng với giá trị khoảng 115 triệu EUR;

-Dự án Nhà máy điện PPP (Nigeria) khí tự nhiên với tổng vốn trái phiếu huy động đạt khoảng 900 triệu USD có xếp hạng tín nhiệm và bảo lãnh thanh toán của World Bank;

- Dự án PPP đường cao tốc Indiana Toll Road (Mỹ) với tổng vốn trái phiếu huy động đạt 3,8 tỷ USD, được bảo đảm bằng tài sản là nguồn thu từ dự án.

Mai Tấn

Nguồn Thời báo Tài chính : https://thoibaotaichinhvietnam.vn/hoan-thien-khung-phap-ly-cho-trai-phieu-doanh-nghiep-du-an-ppp-197783.html