Theo Reuters, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Hoa Kỳ (CBP) mới đây thông báo sẽ ngừng thu thuế quan áp đặt theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) từ 00h01 ngày 24/2, theo giờ EST, tương đương với 12:01 trưa tại Việt Nam.
Các container vận chuyển tại cảng Los Angeles. Ảnh: Reuters
Thông báo được đưa ra sau 3 ngày kể từ khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ tuyên bố bác bỏ các mức thuế quan đối ứng của Tổng thống Donald Trump.
Trong thông báo gửi tới các chủ hàng trên hệ thống nhắn tin vận chuyển hàng hóa (CSMS), CBP cho biết sẽ vô hiệu hóa tất cả các mã thuế quan liên quan đến các sắc lệnh trước đây của Tổng thống Donald Trump về IEEPA.
CBP không đưa ra lý do nào về việc tại sao vẫn tiếp tục thu thuế tại các cảng nhập cảnh vài ngày sau phán quyết của Tòa án Tối cao, và cũng không cung cấp thông tin nào về khả năng hoàn thuế cho các nhà nhập khẩu.
Tuy nhiên thông báo nêu rõ việc tạm dừng thu thuế không ảnh hưởng đến bất kỳ loại thuế quan nào khác do Tổng thống Donald Trump áp đặt, bao gồm những loại thuế theo Điều 232 của Đạo luật an ninh quốc gia và Điều 301 của Luật chống hành vi thương mại không công bằng.
"CBP sẽ cung cấp thêm hướng dẫn cho cộng đồng thương mại thông qua các tin nhắn CSMS khi cần thiết”, cơ quan CBP cho biết.
Sau khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ bác bỏ các mức thuế "khẩn cấp" hôm 20/2, Tổng thống Trump đã nhanh chóng tuyên bố áp thuế 10% đối với tất cả hàng nhập khẩu trong thời hạn 150 ngày theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, hiệu lực lúc 00:01 giờ ngày 24/12 giờ EST.
Một ngày sau, ông Trump tuyên bố trên tài khoản Truth Social rằng sẽ tăng thuế quan mới đối với các quốc gia trên toàn thế giới lên 15%. Ông nói rằng thuế quan sẽ "có hiệu lực ngay lập tức".
Theo Nikkei Asia, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, sự chú ý đang chuyển sang việc liệu các nhà nhập khẩu đã trả thuế có được hoàn lại tiền hay không?
Tại Mỹ, các nhà nhập khẩu thường có tối đa 314 ngày kể từ ngày thông quan để yêu cầu hoàn thuế. Khi nhập khẩu, họ phải trả một khoản thuế ước tính, sau đó sẽ nhận được thông báo thuế cuối cùng trong vòng 314 ngày kể từ ngày nộp hồ sơ cho CBP. Nếu có sự chênh lệch giữa ước tính ban đầu và đánh giá cuối cùng, khoản chênh lệch đó sẽ được thu hoặc hoàn trả. Sau khi biểu thuế được hoàn thiện, các nhà nhập khẩu có 180 ngày để khiếu nại về mức thuế và yêu cầu hoàn trả. Nếu bỏ lỡ thời hạn này, họ có thể mất quyền yêu cầu hoàn trả.
Thực tế, trước khi Tòa án Tối cao Hoa Kỳ phán quyết cả, nhiều công ty đã đệ đơn kiện đòi hoàn tiền.
Theo ước tính của Trường Wharton thuộc Đại học Pennsylvania, phán quyết này có thể dẫn đến việc hoàn trả tới 175 tỷ USD tiền thuế quan. Mặc dù Tòa án Tối cao không đưa ra hướng dẫn cụ thể về việc hoàn trả, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ trước đó đã nhất trí rằng nếu thuế quan bị xác định là vi hiến, chúng sẽ được hoàn trả thông qua CIT (Cơ chế Thuế quan Quốc tế).
"Phải mất ít nhất vài tháng và trong trường hợp lâu hơn, có thể là vài năm, để kế hoạch hoàn thuế được làm rõ", ông Yuji Takana, chuyên gia về hệ thống thuế quan của Mỹ tại Hotta Liesenberg Saito, một công ty tư vấn kinh doanh, cho biết.
Ông Yuji Takana cho rằng, đối với các công ty, "việc không làm gì và chờ đợi là rất rủi ro". Ông khuyến nghị các doanh nghiệp nên linh hoạt trong việc giải quyết tình huống này. Hiện tại, các công ty có ba lựa chọn: khiếu nại với cơ quan hải quan, khởi kiện và tổ chức thu thập thông tin.
Đối với các công ty muốn được hoàn thuế, việc khiếu nại với cơ quan hải quan được xem là cần thiết. Các lập luận về hiến pháp có thể bị bác bỏ, nhưng các công ty "ít nhất cần phải làm rõ lập trường của mình", ông Takana nói.
Chuyên gia cũng khuyên rằng, phương án hiệu quả nhất là kiện tụng. Các vụ kiện cho phép CIT yêu cầu cơ quan hải quan xem xét lại mức thuế đã được ấn định, từ đó có thể dẫn đến việc hoàn thuế. Ông Takana cho biết, tính đến cuối năm 2025, đã có ít nhất 1.000 vụ kiện đòi hoàn thuế được đệ trình.
Trong bối cảnh gián đoạn ngắn hạn, các công ty phải đối mặt với ba thách thức: liệu họ có thể thu hồi thuế, thuế mới sẽ làm tăng chi phí đến mức nào và làm thế nào để đáp ứng yêu cầu giảm giá của khách hàng sau khi việc thu thuế kết thúc.
Đỗ Kiều