Hoãn xuất cảnh với người bỏ địa chỉ kinh doanh nợ thuế mức 1 triệu đồng: Cần tính toán kỹ tác động xã hội

2 giờ trướcBài gốc

Trong khi cơ quan quản lý cho rằng đây là biện pháp cần thiết để chống thất thu ngân sách, nhiều chuyên gia nhận định việc thực thi cần thận trọng, tránh gây áp lực cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Siết chặt chế tài nhưng không làm khó người kinh doanh chân chính

Gần đây, một số ý kiến băn khoăn về đề xuất tại dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 của Bộ Tài chính, theo đó bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh đối với cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký.

Trao đổi với phóng viên, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng, việc siết chặt quản lý thuế là xu hướng tất yếu trong bối cảnh chuyển đổi số và yêu cầu minh bạch tài chính ngày càng cao. Theo ông, nhiều trường hợp cố tình chây ỳ, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc giải thể “ảo” đã gây khó khăn cho công tác thu hồi nợ thuế trong nhiều năm qua.

“Cơ quan quản lý cần có công cụ đủ mạnh để ràng buộc trách nhiệm của người nộp thuế. Biện pháp hoãn xuất cảnh có thể tạo sức răn đe hiệu quả đối với các trường hợp cố tình trốn tránh nghĩa vụ với Nhà nước”, ông Huy nhận định.

Nếu chỉ chậm vài tuần vì chưa kịp xoay dòng tiền hoặc sai sót thủ tục mà đã bị áp dụng biện pháp mạnh thì sẽ tạo tâm lý áp lực cho hộ kinh doanh nhỏ. Ảnh: PN

Tuy nhiên, vị chuyên gia cũng cho rằng mức nợ 1 triệu đồng là khá thấp nếu áp dụng đồng loạt cho mọi đối tượng. Thực tế, nhiều hộ kinh doanh hoạt động không chuyên nghiệp được như các doanh nghiệp, khi họ kinh doanh khó khăn, chuyển địa điểm mà phát sinh nợ thuế do chậm kê khai, sai sót thủ tục chứ không phải cố tình vi phạm.

Theo ông Huy, cơ quan soạn thảo cần điều chỉnh ngưỡng nợ lên cao hơn, có thể là 5 triệu đồng và kết hợp đánh giá mức độ hợp tác và khả năng liên hệ của người nộp thuế. Cách tiếp cận này không làm giảm tính nghiêm minh, ngược lại giúp chính sách hướng đúng đối tượng, thuyết phục hơn.

Cùng quan điểm, luật sư Nguyễn Thanh Phương, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, cho rằng việc áp dụng biện pháp hoãn xuất cảnh đối với cá nhân, hộ kinh doanh hoặc đại diện doanh nghiệp “bỏ địa chỉ kinh doanh” là cần thiết để xử lý tình trạng cố tình né tránh nghĩa vụ thuế.

Theo bà Phương, thời gian qua có không ít trường hợp doanh nghiệp ngừng hoạt động thực tế nhưng không làm thủ tục giải thể, đồng thời không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhằm gây khó khăn cho cơ quan quản lý. “Nhiều doanh nghiệp sau khi phát sinh nợ thuế đã âm thầm đóng cửa, chuyển địa điểm hoặc bỏ địa chỉ đăng ký mà không thông báo. Điều này khiến cơ quan thuế rất khó xác minh, thu hồi nợ hoặc xử lý trách nhiệm pháp lý. Vì vậy, cần có chế tài đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng này”, bà Phương nhận định.

Tuy nhiên, vị luật sư cũng lưu ý cần xác định rõ thế nào là “bỏ địa chỉ kinh doanh” để tránh ảnh hưởng đến những trường hợp thay đổi địa điểm hoạt động nhưng chưa kịp cập nhật hồ sơ hành chính. “Có những hộ kinh doanh hoặc doanh nghiệp nhỏ chuyển địa điểm do mặt bằng hết hợp đồng, kinh doanh thua lỗ hoặc thay đổi mô hình hoạt động. Nếu chỉ căn cứ vào việc cơ quan thuế không liên lạc được trong một thời điểm để áp dụng ngay biện pháp cưỡng chế thì rất dễ phát sinh tranh cãi”, Luật sư Phương phân tích.

Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ lo bị hiểu nhầm

Ở góc độ người kinh doanh, chị Nguyễn Thị Hạnh, chủ cửa hàng bán quần áo xã Dương Hòa (Hà Nội), cho rằng mức nợ thuế 1 triệu đồng là khá thấp nếu áp dụng biện pháp hoãn xuất cảnh. Với nhiều hộ kinh doanh nhỏ, khoản tiền này đôi khi chỉ tương đương một đợt kê khai thuế hoặc tiền phạt chậm nộp phát sinh trong thời gian ngắn. Nếu chỉ chậm vài tuần vì chưa kịp xoay dòng tiền hoặc sai sót thủ tục mà đã bị áp dụng biện pháp mạnh thì sẽ tạo tâm lý áp lực cho hộ kinh doanh nhỏ.

“Mức 1 triệu đồng với doanh nghiệp hay hộ kinh doanh hiện nay không phải con số lớn. Điều quan trọng là phải xem người nộp thuế có cố tình chây ỳ hay không thay vì áp dụng cứng nhắc cho mọi trường hợp”, chị Hạnh nói.

Cũng theo chị Hạnh, quy định mới sẽ khiến nhiều hộ kinh doanh nhỏ không khỏi lo lắng, bởi đặc thù của hộ kinh doanh là thường xuyên thay đổi địa điểm, thuê mặt bằng ngắn hạn hoặc chậm cập nhật thông tin đăng ký. Trong một số trường hợp, cơ quan quản lý có thể xác định là không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dẫn tới nguy cơ việc hoãn xuất cảnh không đúng bản chất của sự việc.

Chị Nguyễn Thị Thu Hà cho rằng, cơ quan quản lý cần phân biệt rõ giữa việc “bỏ địa chỉ kinh doanh” để trốn thuế với trường hợp chuyển địa điểm nhưng chưa kịp cập nhật thông tin. Ảnh: NVCC

Cùng quan điểm, chị Nguyễn Thị Thu Hà, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại & Dịch vụ Quà tặng HaNi (trụ sở tại phường Yên Hòa, Hà Nội), cho rằng việc mạnh tay với những trường hợp cố tình “mất tích”, nợ thuế kéo dài là cần thiết để tạo công bằng trên thị trường. Tuy nhiên, chị đề nghị cơ quan thuế cần tăng cường cảnh báo và liên hệ nhiều kênh trước khi áp dụng biện pháp cưỡng chế.

“Có trường hợp chủ hộ thay đổi số điện thoại, chuyển cửa hàng hoặc tạm ngừng kinh doanh nhưng chưa cập nhật kịp. Nếu chỉ kiểm tra tại địa chỉ cũ rồi kết luận bỏ địa chỉ kinh doanh thì chưa thật sự thuyết phục”, chị Hà nói.

Theo chị Hà, tình trạng nhiều cơ sở kinh doanh nhỏ thường xuyên thay đổi mặt bằng đang diễn ra khá phổ biến, đặc biệt tại các khu vực thuê nhà ngắn hạn. Vì vậy, theo chị, cơ quan quản lý cần phân biệt rõ giữa việc “bỏ địa chỉ kinh doanh” để trốn thuế với trường hợp chuyển địa điểm nhưng chưa kịp cập nhật thông tin.

“Nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ thuê cửa hàng theo từng năm, thậm chí vài tháng lại chuyển địa điểm vì giá thuê tăng hoặc buôn bán không thuận lợi. Nếu chưa kịp hoàn tất thủ tục thay đổi đăng ký mà đã bị xem là bỏ địa chỉ kinh doanh thì rất dễ ảnh hưởng quyền lợi. Điều quan trọng là phải xác định rõ người kinh doanh đang cố tình trốn tránh hay chỉ chậm cập nhật thông tin. Nếu xử lý cứng nhắc sẽ khiến nhiều hộ kinh doanh hay doanh nghiệp nhỏ lo lắng”, chị Hà nói thêm.

Văn Huy

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/hoan-xuat-canh-voi-nguoi-bo-dia-chi-kinh-doanh-no-thue-muc-1-trieu-dong-can-tinh-toan-ky-tac-dong-xa-hoi-748892.html