Học giả Mỹ: Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Shangri-La thể hiện năng lực đang lên của Việt Nam

một giờ trướcBài gốc

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La.

Tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu đề dẫn tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 về chủ đề "Chủ động kiến tạo hòa bình - ổn định - phát triển trong một thế giới nhiều biến động".

Trả lời phỏng vấn Báo Điện tử VTC News, ông Edmund J. Malesky, Giáo sư danh dự về kinh tế chính trị tại Đại học Duke (Mỹ), Giám đốc Khoa học Trung tâm Chuyển đổi xanh Thông minh (GREEN-X) tại Đại học VinUni, cho rằng đây là một bài phát biểu phi thường với những lập luận rất thuyết phục, cho thấy những góc nhìn quan trọng của một cường quốc tầm trung.

- Thưa ông, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm phát biểu tại diễn đàn an ninh quốc tế quan trọng như vậy có ý nghĩa thế nào?

Tôi nghĩ sự kiện này thể hiện sự trỗi dậy và sức mạnh ngày càng tăng của Việt Nam trên thế giới. Việt Nam đang trở thành một cường quốc kinh tế lớn và tầm trung. Các quyết định chính sách đối ngoại của Việt Nam có ý nghĩa rất lớn, đặc biệt là tại hội nghị Shangri-La. Nó thể hiện tầm ảnh hưởng và vai trò lãnh đạo mạnh mẽ của Việt Nam ở Đông Nam Á.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La ngày 29/5. (Ảnh: AP)

Các quốc gia đều đánh giá Việt Nam đã làm rất tốt vai trò chủ tịch ASEAN và Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng trong khu vực. Đây là minh chứng cho sức mạnh và năng lực đang nổi lên của Việt Nam.

- Chủ đề bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là "chủ động định hình lại hòa bình, ổn định và phát triển trong một thế giới đang trải qua những thay đổi sâu sắc". Theo ông, bài phát biểu này phản ánh gì về chính sách đối ngoại của Việt Nam và có đóng góp thế nào vào việc duy trì hòa bình khu vực và thế giới?

Các quyết định chính sách đối ngoại của Việt Nam có ý nghĩa rất lớn, đặc biệt là tại hội nghị Shangri-La. Nó thể hiện tầm ảnh hưởng và vai trò lãnh đạo mạnh mẽ của Việt Nam ở Đông Nam Á.

Giáo sư Edmund J. Malesky

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lập luận rằng các thể chế quốc tế, biện pháp pháp lý và tính minh bạch là những yếu tố ngăn ngừa xung đột.

Bằng cách giải quyết những khác biệt thông qua các thể chế quốc tế và minh bạch trong hành động để tránh sai lầm, chúng ta có thể đạt được hòa bình.

Ông đã diễn đạt tầm quan trọng của các thể chế này từ góc nhìn của một cường quốc tầm trung.

Ngài Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lập luận rằng đối với một cường quốc tầm trung bị mắc kẹt giữa những cuộc cạnh tranh toàn cầu lớn và các tranh chấp thương mại, các thể chế quốc tế này bảo vệ họ, cho phép họ tự bảo vệ mình và ngăn họ bị cuốn vào xung đột.

Tôi thấy lập luận của ngài Tô Lâm thực sự rất thuyết phục và phi thường.

- Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra 6 định hướng nhằm cùng nhau định hình khu vực châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định và kiên cường, có khả năng giảm thiểu rủi ro từ sớm và từ xa. Một trong những sáng kiến đó là sử dụng các quy tắc và đối thoại như những công cụ hiệu quả để quản lý rủi ro. Ông đánh giá thế nào về tính phù hợp của cách tiếp cận này trong thời điểm hiện nay?

Chúng ta đang ở trong một tình thế rất nguy hiểm với sự cạnh tranh toàn cầu đang diễn ra phức tạp, điều mà trong lịch sử có thể dẫn đến bạo lực và gây bất ổn cho các quốc gia khác.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nói thêm rằng chúng ta đang đối mặt với những thay đổi kỹ thuật đáng kinh ngạc về điện toán lượng tử, trí tuệ nhân tạo và các vấn đề an ninh mạng đang làm xáo trộn trật tự toàn cầu.

Lập luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là hệ thống mà chúng ta đang có như Liên Hợp Quốc, Luật Biển và các thể chế quốc tế toàn cầu, nó được thiết lập đặc biệt để giải quyết các loại xung đột và thay đổi này.

Chúng ta nên dựa vào các thể chế này và cho phép các cường quốc tầm trung tự bảo vệ quyền lợi của mình. Sức mạnh không phải lúc nào cũng tạo nên lẽ phải trong phạm vi toàn cầu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. (Ảnh: AP)

Trong vài thế kỷ qua, chúng ta đã đạt đến một thời kỳ thịnh vượng toàn cầu chưa từng có, và đó là nhờ những thể chế này. Luận điểm mà ông ấy đưa ra là một luận điểm rất mạnh mẽ về việc khôi phục những thể chế đó, và tôi hoàn toàn đồng ý với quan điểm đó.

- Giáo sư đề cập rằng Việt Nam thể hiện góc nhìn của một cường quốc tầm trung trong khu vực. Nhiều nước ASEAN cũng đang trải qua những thay đổi và đứng trước các thách thức. Ông nhìn nhận thế nào về tầm quan trọng của việc nhấn mạnh vai trò trung tâm của ASEAN trong bài phát biểu, và điều này thể hiện gì về vị thế của Việt Nam?

Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý rằng ASEAN chiếm một phần đáng kể trong hoạt động kinh tế toàn cầu và là một trong những khu vực phát triển nhanh nhất trong nhiều năm.

Nếu cộng dân số và GDP lại với nhau, ASEAN là một cường quốc toàn cầu ngang tầm với Trung Quốc, Hoa Kỳ hoặc châu Âu. ASEAN được hưởng lợi từ các thể chế quốc tế nhưng cũng có thể là nạn nhân của những gián đoạn, chẳng hạn như các vấn đề ở eo biển Hormuz ảnh hưởng đến giá năng lượng và khí đốt tự nhiên.

Luận điểm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gồm hai phần: Thứ nhất, ASEAN cần phải lên tiếng thống nhất vì cùng nhau các quốc gia sẽ mạnh mẽ hơn khi hoạt động riêng lẻ. Thứ hai, khi lên tiếng, ASEAN cần phải là người ủng hộ cho các loại thể chế này.

Tôi nghĩ phần thuyết phục nhất là lập luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về tính minh bạch - làm rõ năng lực và ý định để các quốc gia khác có thể dự đoán và chúng ta không vô tình vướng vào các tranh chấp và xung đột.

- Vậy các quan điểm trong bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có giá trị thực tiễn thế nào đối với Việt Nam, thưa ông?

Tôi nghĩ những quan điểm này cũng là lập luận cho nhu cầu thực tế, chính đáng của Việt Nam. Việt Nam có những tuyên bố chủ quyền lãnh thổ quan trọng ở Biển Đông và thấy rằng UNCLOS (Luật Biển) là cách tốt nhất để bảo vệ những tuyên bố mang tính lịch sử đó.

Việt Nam cũng có các mục tiêu kinh tế, thương mại và thấy rằng WTO và các quy tắc quốc tế là cách tốt nhất để đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển mạnh, bền vững.

- Xin cảm ơn ông!

Ông Edmund J. Malesky là giáo sư kinh tế chính trị tại Đại học Duke, North Carolina, Mỹ và là giám đốc khoa học của Trung tâm Green X tại Đại học VinUni, chuyên nghiên cứu về chuyển đổi kinh tế.

Ông làm việc ở Việt Nam hơn 30 năm, với dự án nổi bật về “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh của Việt Nam” - xếp hạng các tỉnh của Việt Nam theo môi trường kinh doanh, được thực hiện với Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI).

Ông cũng làm việc về Khảo sát PAPI (Chỉ số Hiệu quả Quản trị và Hành chính công cấp tỉnh) với UNDP và các dự án liên quan đến Quốc hội Việt Nam cũng như chính sách thương mại và đầu tư của Việt Nam.

Phương Anh

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/hoc-gia-my-bai-phat-bieu-cua-tong-bi-thu-chu-tich-nuoc-to-lam-tai-shangri-la-the-hien-nang-luc-dang-len-cua-viet-nam-ar1021849.html