Các trường THCS không tạo áp lực cho học sinh bằng việc dự đoán môn thi thứ ba mà tập trung hướng dẫn các em nắm chắc kiến thức, kỹ năng theo quy định. Ảnh: CTV
Trong khi đó, học sinh và phụ huynh Hà Nội vẫn chờ phương án chính thức để chủ động hơn trong việc học tập, ôn luyện.
Nhiều địa phương công bố môn thi
Bên cạnh toán và ngữ văn là hai môn thi bắt buộc, môn thi thứ ba trong kỳ tuyển sinh vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027 đang dần được các địa phương công bố. Dù cùng thực hiện theo quy chế tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, song lựa chọn cụ thể ở mỗi nơi có sự khác nhau, phù hợp với điều kiện thực tế và định hướng giáo dục của từng địa phương.
Tại nhiều tỉnh, thành phố, ngoại ngữ, chủ yếu là tiếng Anh, tiếp tục được chọn làm môn thi thứ ba. Đây là phương án quen thuộc, đã được áp dụng từ năm trước nên không gây nhiều bất ngờ đối với học sinh và phụ huynh. Với học sinh, việc duy trì môn thi này giúp các em dễ xây dựng kế hoạch học tập, bởi tiếng Anh là môn học được chú trọng xuyên suốt từ bậc tiểu học đến trung học cơ sở.
Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Huế, Nghệ An là những địa phương sớm công bố phương án thi với ba môn quen thuộc: Toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Theo các sở giáo dục và đào tạo, việc giữ ổn định môn thi nhằm tạo tâm lý yên tâm cho học sinh, hạn chế xáo trộn trong giai đoạn cuối năm học lớp 9.
Ở một số địa phương khác, môn thi thứ ba có sự điều chỉnh. Tuyên Quang lựa chọn khoa học tự nhiên làm môn thi thứ ba, theo hình thức trắc nghiệm, thời gian làm bài 90 phút. Bài thi có nhiều mã đề trong cùng một phòng thi, nội dung bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, chủ yếu ở mức độ cơ bản.
Việc lựa chọn khoa học tự nhiên được đánh giá là phù hợp với bối cảnh địa phương sau sáp nhập đơn vị hành chính. Trước đây, Tuyên Quang cũ thi tiếng Anh, còn Hà Giang cũ thi lịch sử và địa lý. Trong điều kiện mới, phương án thi này hướng tới việc đánh giá kiến thức tổng hợp của học sinh, đồng thời tạo sự tương đồng trong cách tổ chức thi.
Sơn La lại chọn một cách làm khác khi tổ chức bài thi tổ hợp gồm ngoại ngữ, khoa học tự nhiên và lịch sử - địa lý. Trong cùng một bài thi, học sinh phải trả lời các câu hỏi thuộc nhiều môn học như vật lý, hóa học, sinh học, lịch sử, địa lý và tiếng Anh.
Có thể thấy, cùng là kỳ thi vào lớp 10 nhưng cách lựa chọn môn thi thứ ba giữa các địa phương khá đa dạng. Có nơi ưu tiên sự ổn định, có nơi hướng tới đánh giá năng lực tổng hợp. Dù theo phương án nào, các sở giáo dục và đào tạo đều khẳng định đề thi được xây dựng bám sát chương trình, không đặt nặng yêu cầu học thêm đối với học sinh.
Học sinh Hà Nội chờ phương án chính thức
Theo quy chế, môn thi thứ ba được công bố sau khi kết thúc học kỳ I, chậm nhất là ngày 31-3 hằng năm. Ảnh: Lê Nguyễn
Trong khi nhiều địa phương đã công bố môn thi thứ ba của kỳ thi vào lớp 10 trung học phổ thông công lập năm học 2026-2027, học sinh và phụ huynh Hà Nội vẫn đang chờ quyết định chính thức. Với quy mô tuyển sinh lớn và mức độ cạnh tranh cao, thông tin về môn thi thứ ba được xem là cơ sở quan trọng để học sinh điều chỉnh kế hoạch học tập cho phù hợp.
Theo Quy chế tuyển sinh trung học cơ sở và tuyển sinh trung học phổ thông ban hành kèm Thông tư số 30/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 gồm ba môn: Toán, ngữ văn và môn thi thứ ba hoặc bài thi tổ hợp. Việc lựa chọn môn thi thứ ba do sở giáo dục và đào tạo các địa phương quyết định, không lặp lại trong ba năm liên tiếp và được công bố sau khi kết thúc học kỳ I, chậm nhất là ngày 31-3 hằng năm.
Em Nguyễn Hải Anh, học sinh lớp 9 Trường Trung học cơ sở Cát Linh (phường Ô Chợ Dừa), cho biết hiện em vẫn duy trì việc học đều các môn. “Toán và ngữ văn thì chắc chắn phải tập trung rồi, còn các môn khác em cũng cố gắng học nghiêm túc. Em chỉ mong sớm biết môn thi thứ ba để việc ôn tập có trọng tâm hơn” - Hải Anh chia sẻ.
Từ góc nhìn phụ huynh, bà Nguyễn Thu Hà, có con học lớp 9 tại một trường trung học cơ sở trên địa bàn phường Thanh Xuân cho rằng việc chờ đợi thông tin là điều khó tránh. “Kỳ thi vào lớp 10 trung học phổ thông công lập ở Hà Nội vốn cạnh tranh, số lượng thí sinh dự thi rất lớn, trong khi chỉ tiêu tuyển vào các trường công lập chỉ chiếm trên dưới 60% nên phụ huynh nào cũng mong ngành Giáo dục sớm công bố phương án. Biết sớm thì các con chủ động hơn, gia đình cũng yên tâm phần nào”- bà Thu Hà nói.
Trong thời gian chờ phương án chính thức, các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố vẫn tổ chức dạy học theo đúng kế hoạch năm học 2025-2026. Theo chia sẻ của nhiều giáo viên, nhà trường không tạo áp lực cho học sinh bằng việc dự đoán môn thi, mà tập trung hướng dẫn các em nắm chắc kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu cần đạt của Chương trình giáo dục phổ thông 2018.
Từ nay đến thời hạn theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc Hà Nội lựa chọn môn thi thứ ba vẫn tiếp tục nhận được sự quan tâm của học sinh và phụ huynh. Điều các em mong mỏi là có đủ thời gian để sắp xếp việc học hợp lý, bước vào kỳ thi với tâm thế chủ động và bớt áp lực hơn.
Thống Nhất