Học sinh hào hứng khi 'Mưa đỏ' xuất hiện trong đề Ngữ văn

2 giờ trướcBài gốc

Tiểu thuyết "Mưa đỏ" của nhà văn Chu Lai được chuyển thể thành phim điện ảnh cùng tên, ra mắt công chúng vào tháng 8 vừa qua, đã lan tỏa sức "nóng" vào tận không gian học đường. Theo giới chuyên môn, bộ phim đã "hiện đại hóa" một đề tài cũ, biến những dữ liệu lịch sử khô khan thành một bản anh hùng ca thấm đẫm tình người. Tác phẩm vẫn còn đang "nóng" trong danh sách đề cử "Bình chọn 10 sự kiện văn hóa, thể thao và du lịch tiêu biểu năm 2025".

Sứ mệnh của văn chương là phản ánh xã hội. Như Balzac từng nói: "Nhà văn phải là thư ký trung thành của thời đại". Thực hiện tinh thần Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, môn Ngữ văn phải hướng học sinh biết vận dụng tri thức vào thực tế đời sống.

Hiện nay đang là cao điểm của mùa kiểm tra cuối học kỳ I. Đề môn Ngữ văn đưa một hiện tượng văn hóa đương đại vào đề cho thấy đề bám sát định hướng của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (Thông tư 32) và Công văn 3175/BGDĐT-GDTrH.

Việc sử dụng ngữ liệu ngoài sách giáo khoa như tiểu thuyết "Mưa đỏ", hay văn bản thông tin về phim "Mưa đỏ" không chỉ có tác dụng chống học tủ, học vẹt mà còn kích thức tư duy đa chiều của học sinh. Đó là minh chứng sống động cho việc vận dụng thực tiễn vào trong học tập, lấy thực tiễn để khơi nguồn sáng tạo của học sinh.

Ngữ liệu "Mưa đỏ" có tác dụng giáo dục lòng yêu nước bằng phương thức hiện đại. Việc sử dụng văn bản thông tin (lớp 11) và văn bản văn học (lớp 12) từ cùng một chủ đề cũng là một sự đa dạng trong cách tiếp cận ngữ liệu, cho thấy sự đổi mới tích cực của đội ngũ nhà giáo trong việc đổi mới kiểm tra, đánh giá.

Sự sáng tạo của một trường trung học phổ thông Nguyễn Trãi (Tây Ninh) khi khai thác cùng chủ đề này là một điểm mới mẻ. Ở khối 12, đề chọn một đoạn trích trong tiểu thuyết "Mưa đỏ" đầy kịch tính, tái hiện 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị.

Em Trần Song Khả Tú (lớp 12A10) chia sẻ: "Em đã xem bộ phim "Mưa đỏ" trên nền tảng xã hội nên khi nhận đề kiểm tra, em cảm thấy rất thích thú. Bối cảnh 81 ngày đêm "đỏ lửa" với nhiều chiến sĩ trẻ đôi mươi đã mãi mãi nằm lại dưới dòng sông Thạch Hãn hiện lên rõ nét. Có thể nói, đề kiểm tra này khiến em có nhiều cảm xúc để làm bài".

Có thể thấy, sự kiện 81 ngày đêm bảo vệ Thành cổ Quảng Trị được dàn dựng công phu và đầy nhân văn. Nếu tác phẩm văn học dùng ngôn từ làm chất liệu chính, còn phim điện ảnh dùng hình ảnh và âm thanh giúp học sinh tiếp cận sự kiện một cách trực quan.

Em Phan Nguyễn Quốc Toàn (lớp 12A4) thì cho rằng: "Đề kiểm tra Ngữ văn lấy ngữ liệu trong tiểu thuyết "Mưa đỏ" khá thú vị và khơi gợi cảm xúc đối với em. Trước đây, trường cũng có những hoạt động dưới cờ, nhiều lần tìm hiểu phim "Mưa đỏ" nên rất ấn tượng. Đề cuối kỳ cho văn bản văn học nhưng gắn với hiện tượng xã hội nên em cảm thấy dễ dàng hơn khi giải quyết câu hỏi".

Đề kiểm tra lớp 11 cho văn bản thông tin trích trong văn bản "Mưa đỏ - Khi điện ảnh trở thành hành trình truyền cảm hứng" của tác giả Thu Hà. Qua những thông tin về sự thành công của bộ phim ở nhiều phương diện như nội dung, kịch bản, diễn viên, âm nhạc,… học sinh được rèn luyện kỹ năng phân tích, đánh giá một hiện tượng văn hóa đương đại.

Thầy giáo trẻ Nguyễn Đình Ân nhận định: "Nếu đề kiểm tra mang hơi thở cuộc sống thì chắc chắn các em sẽ cảm thấy tự tin bày tỏ quan điểm cá nhân một cách chân thành nhất. Vì nó đánh thức trong hồn các em niềm tự hào dân tộc và sự sáng tạo không giới hạn. Từ cách ra đề của thầy cô, bản thân em học tập được về cách chọn ngữ liệu vừa mang tính thời sự vừa mang tính giáo dục để các em có hứng thú làm bài, đạt kết quả cao".

Tóm lại, sự xuất hiện của "Mưa đỏ" trong kỳ kiểm tra cuối kỳ ở một trường phổ thông là minh chứng cho sự thống nhất trong đổi mới phương pháp dạy học. Không chọn những ngữ liệu xa rời thực tiễn, việc đưa ngữ liệu thời sự đã thay đổi định kiến về sự khô khan của môn học này. Đây là minh chứng cho một nền giáo dục mở, nơi đó nhà trường và cuộc sống và nghệ thuật hòa vào nhau cùng khơi nguồn sáng tạo cho học sinh.

Trần Văn Tâm

Nguồn Công dân & Khuyến học : https://congdankhuyenhoc.vn/hoc-sinh-hao-hung-khi-mua-do-xuat-hien-trong-de-ngu-van-179260102104450896.htm