Hội chứng 'để mai tính' trong đời sống của nhiều sinh viên

4 giờ trướcBài gốc

Câu chuyện của Đình Hùng không phải cá biệt, mà đang là “một ngày rất quen” của không ít sinh viên hiện nay.

Nhiều sinh viên tham gia hoạt động tình nguyện vào mỗi dịp hè để trải nghiệm và để giúp đỡ cộng đồng. Ảnh:MK

Một ngày trôi qua… trong vô thức

Buổi sáng, lên giảng đường, đi học đầy đủ, điểm danh không thiếu. Song, thay vì tập trung, nhiều sinh viên vừa nghe giảng, vừa lướt điện thoại. Tin nhắn, mạng xã hội, video ngắn… liên tục chen vào từng khoảng thời gian.

Buổi trưa, về phòng nghỉ ngơi, dự định ngủ 30 phút, nhưng lại cầm điện thoại “xem chút cho vui”. Khi đặt xuống, đồng hồ đã trôi thêm hơn một giờ. Buổi chiều, có lịch học thì đi, không thì ở nhà, bài tập để “tối làm”. Tối đến, sau một vài video giải trí, một ván game, hoặc vài lần “lướt cho đỡ chán”, thời gian lại trôi đi lúc nào không hay…

Đến khi deadline cận kề, nhiều sinh viên mới “chạy nước rút”, làm cho xong hơn là làm cho tốt. “Có hôm em online cả ngày, nhưng hỏi lại làm được gì thì… không thấy mình làm được gì có ý nghĩa”, một sinh viên năm thứ 3 chia sẻ.

Thực trạng không dừng lại ở việc dùng điện thoại nhiều. Nhiều chuyên gia tâm lý cho rằng, đều đáng nói hơn là một lối sống thụ động đang dần hình thành trong một bộ phận bạn trẻ hiện nay. Trên lớp, không ít sinh viên chọn im lặng. Ít đặt câu hỏi, ít tranh luận, ít tương tác. Ngoài giờ học, nhiều bạn cũng không tham gia hoạt động tập thể, không sinh hoạt câu lạc bộ, không va chạm môi trường mới.

“Em từng nghĩ cứ học tốt là đủ. Nhưng dần dần thấy mình rất ngại giao tiếp, không biết bắt chuyện, không dám đứng trước đám đông”, Nguyễn Minh Hương, sinh viên năm thứ 3, Trường Đại học Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội nói.

Khi được hỏi vì sao không tham gia các hoạt động, câu trả lời phổ biến là: “Ngại”, “không quen ai”, “sợ không theo kịp”, hoặc đơn giản là “để sau cũng được”.

Nhiều sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam tham gia các câu lạc bộ mở rộng kết nối giao lưu với bạn bè. Ảnh:MK

Sinh viên Nguyễn Đình Hùng thừa nhận: “Em biết mình đang lãng phí thời gian, nhưng nhiều lúc vẫn không thoát ra được. Cứ nghĩ còn nhiều thời gian nên chưa vội”. Song, thực tế, quãng đời sinh viên trôi qua rất nhanh. Từ năm thứ nhất đến năm cuối, chỉ vài năm ngắn ngủi. Những cơ hội trải nghiệm, thử sai, va chạm…, nếu bỏ lỡ sẽ không dễ quay lại.

Không phải sinh viên nào cũng chấp nhận kéo dài trạng thái đó. Em Vũ Thị Kim Chi, sinh viên lớp K68, Khoa Kế toán và Quản trị kinh doanh, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, bản thân từng có quãng thời gian “trôi qua trong vô thức” giống như nhiều bạn khác.

“Trước đây em dùng điện thoại rất nhiều, lướt mạng xã hội hoặc xem những thứ không cần thiết. Có những ngày trôi qua rất nhanh, nhưng nhìn lại cảm giác mình chẳng làm được gì ý nghĩa. Lúc đó em nhận ra, nếu cứ tiếp tục như vậy thì quãng thời gian sinh viên sẽ trôi qua rất phí”, em Chi chia sẻ.

Bước ngoặt đến khi em Chi quyết định tham gia một câu lạc bộ trong trường. “Ban đầu em chỉ nghĩ tham gia để thử sức và giao lưu bạn bè, nhưng khi vào rồi em có thêm động lực để thay đổi bản thân. Em giảm thời gian dùng điện thoại, dành thời gian cho hoạt động chung và học thêm nhiều kỹ năng mới”, em Chi nói.

Đẹp bảng điểm, rỗng kỹ năng

Một nghịch lý đang dần lộ rõ: Không ít sinh viên có kết quả học tập khá, nhưng lại thiếu kỹ năng cơ bản. Làm việc nhóm lúng túng, thuyết trình thiếu tự tin, xử lý tình huống thực tế còn yếu… Những điều này chỉ bộc lộ khi sinh viên bước ra khỏi giảng đường.

Sinh viên Học viện Báo chí và Tuyên truyền tập luyện hát, chuẩn bị cho liveshow 2026. Ảnh:MK

Ông Lê Quang Nam, Giám đốc Công ty TNHH Sam Việt Nam cho biết, doanh nghiệp thường phải mất từ 6 tháng đến 1 năm đào tạo sinh viên mới ra trường thì mới có thể đáp ứng được yêu cầu công việc thực tế.

“Cái mà nhà tuyển dụng cần nhất là tư duy và khả năng thích ứng với công việc, nhưng đa số các bạn mới ra trường còn rất thiếu. Nhiều bạn gặp khó khăn thì bỏ cuộc, thiếu sự kiên trì”, ông Lê Quang Nam cho hay.

Theo ông Lê Quang Nam, không ít trường hợp sinh viên có bằng giỏi, nhưng khi vào làm việc lại không đáp ứng được yêu cầu. “Với chúng tôi, một bạn học bình thường, nhưng có khả năng thích ứng tốt, chúng tôi cần hơn. Thường các bạn được rèn luyện tốt trong môi trường hoạt động đoàn, hội, câu lạc bộ, hoạt động cộng đồng có ưu thế hơn”, ông Lê Quang Nam nhấn mạnh.

Còn theo bà Lê Nguyễn Thảo Phương, Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho rằng, điều sinh viên thiếu không hẳn là kiến thức chuyên môn, mà là kỹ năng thích nghi và thái độ làm việc. “Nhiều bạn có kiến thức khá tốt, nhưng lại lúng túng khi làm việc nhóm, thiếu kỹ năng giao tiếp, hoặc chưa quen với áp lực và kỷ luật trong môi trường thực tế”, bà Lê Nguyễn Thảo Phương chia sẻ.

Việc dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, mạng xã hội hay game không chỉ ảnh hưởng đến quỹ thời gian, mà còn tác động tới thói quen và khả năng tập trung của sinh viên.

Sinh viên trải nghiệm trong môi trường thực tế.Ảnh:MK

“Việc giải trí là cần thiết, nhưng nếu không kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tập trung và thói quen học tập - những yếu tố rất quan trọng cho sự phát triển lâu dài”, bà Lê Nguyễn Thảo Phương nhận định.

Em Nguyễn Đình Hùng thừa nhận mình bắt đầu lo lắng: “Bạn bè em nhiều người đã có kinh nghiệm, tham gia hoạt động này kia. Còn em nhìn lại thì gần như trống trơn ngoài việc đi học”.

Không phải sinh viên nào cũng rơi vào vòng lặp đó. Tại nhiều trường đại học, một bộ phận sinh viên lựa chọn cách khác: Tham gia các câu lạc bộ, hoạt động Đoàn - Hội để buộc bản thân ra khỏi trạng thái thụ động.

Theo bà Lê Nguyễn Thảo Phương, đây là một trong những môi trường hiệu quả để sinh viên hoàn thiện kỹ năng. “Thông qua các hoạt động này, các bạn có cơ hội rèn luyện giao tiếp, làm việc nhóm, tổ chức công việc, quản lý thời gian và xử lý tình huống thực tế - những điều khó có thể học đầy đủ qua lý thuyết”.

Tuy nhiên, hiệu quả còn phụ thuộc vào chính người tham gia. “Nếu chủ động, tích cực nhận nhiệm vụ và trải nghiệm nhiều vai trò khác nhau, sinh viên sẽ phát triển rõ rệt hơn”, bà Lê Nguyễn Thảo Phương nhấn mạnh.

Câu hỏi đặt ra không phải là sinh viên có bận hay không, mà là bận với điều gì. Và có lẽ, câu hỏi đáng suy nghĩ hơn là: Nếu 4 năm đại học trôi qua như hôm nay, bạn sẽ mang gì theo khi rời giảng đường?

Mai Khôi

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/hoi-chung-de-mai-tinh-trong-doi-song-cua-nhieu-sinh-vien-747087.html