Tập trung tính năng hỗ trợ giám sát, hoạt động nghị trường
Từ nguồn cảm hứng thôi thúc đó, bám sát chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy Hà Nội về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, Thường trực HĐND thành phố xác định: chuyển đổi số trong khối cơ quan dân cử là “mắt xích” không thể tách rời của chính quyền số Thủ đô. Học hỏi từ mô hình quản trị của Quốc hội, hướng dẫn nghiệp vụ từ Văn phòng Quốc hội, với quan niệm chuyển đổi số sự thay đổi hoàn toàn về cấu trúc quản trị, phương thức giám sát và văn hóa làm việc, HĐND thành phố đã và đang tịnh tiến thực hiện qua các cấp độ trưởng thành số bám sát mô hình Gartner với những kết quả đạt được cụ thể theo từng giai đoạn.
Lãnh đạo Trung ương và thành phố Hà Nội thực hiện nghi thức khai trương nền tảng điều hành tập trung của Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố. Ảnh: Phan Anh
Từ những kết quả bước đầu, nhằm tạo sự thống nhất và xuyên suốt về mặt tư duy, Thường trực HĐND thành phố đang chỉ đạo các cơ quan chuyên môn tập trung phối hợp nghiên cứu, xây dựng “Đề án chuyển đổi số toàn diện hoạt động của Khối cơ quan dân cử thành phố giai đoạn 2026 - 2031, tầm nhìn đến năm 2045”. Đây là bản thiết kế tổng thể định hình mọi hoạt động của cơ quan dân cử trên môi trường số. Việc xác lập lộ trình dài hạn ngay từ lúc này giúp không sa đà vào các giải pháp tình thế mà tập trung vào các mục tiêu kiến tạo, bảo đảm cơ quan dân cử luôn đi đầu trong việc minh bạch hóa và hiện đại hóa quản trị.
Từ quá trình triển khai thực tế, một trong những bài học kinh nghiệm được Thường trực HĐND thành phố Hà Nội rút ra đó chính là: phần mềm, nền tảng công nghệ thiết kế cho Đoàn ĐBQH và HĐND cần tập trung vào các tính năng hỗ trợ công tác thẩm tra, chất vấn, giám sát chuyên đề và phục vụ hoạt động nghị trường của đại biểu. Chú trọng việc liên thông và chia sẻ dữ liệu: hiệu quả của hoạt động giám sát phụ thuộc rất lớn vào tính chính xác và tính thời sự của thông tin. Kinh nghiệm cho thấy, cần thiết lập cơ chế chia sẻ cơ sở dữ liệu định kỳ hoặc cập nhật thường xuyên từ các cơ quan chuyên môn của khối hành chính sang cơ quan dân cử. Việc này giúp đại biểu có nguồn thông tin đối chiếu khách quan, từ đó đưa ra những nhận định và quyết nghị chính xác.
Tích hợp, liên thông, kết nối dữ liệu
Cùng với Thủ đô, nhịp đập chuyển đổi số đã lan tỏa rộng khắp. Sau hợp nhất, HĐND Thành phố Hồ Chí Minh đã tích cực triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, lựa chọn cách làm phù hợp với đặc thù của cơ quan dân cử. Trọng tâm là xây dựng và đưa vào vận hành Cổng thông tin điện tử HĐND thành phố, cập nhật, số hóa và tích hợp toàn bộ dữ liệu của HĐND 3 địa phương trước đây; đồng thời liên thông, kết nối với HĐND 168 xã, phường, đặc khu để phục vụ tra cứu thông tin, khai thác dữ liệu, tổ chức hội họp trực tuyến, biểu quyết kỳ họp và điều hành thống nhất hoạt động của HĐND trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Đối với HĐND thành phố Hải Phòng, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tư liệu trực quan trong hoạt động giải trình, chất vấn là một kinh nghiệm quan trọng tăng tính tương tác trực quan và sức thuyết phục tại các phiên họp. Thay vì chỉ dựa trên báo cáo giấy hoặc số liệu tổng hợp, Thường trực HĐND thành phố yêu cầu các bộ phận chuẩn bị phải khảo sát thực tế, xây dựng video phóng sự, phỏng vấn tại hiện trường… phục vụ hoạt động giải trình, chất vấn. Phát huy những hiệu quả đạt được, HĐND thành phố tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động giám sát; xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu phục vụ giải trình, chất vấn theo hướng liên thông, đồng bộ; tăng cường sử dụng các nền tảng số, dữ liệu hình ảnh, bản đồ số và tư liệu đa phương tiện nhằm nâng cao hơn nữa hiệu quả các phiên chất vấn, giải trình.
Ở vùng đất Tây Nguyên, HĐND tỉnh Gia Lai đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động HĐND theo hướng đồng bộ, hiện đại. HĐND tỉnh đã triển khai “Kỳ họp không giấy”, trang bị thiết bị điện tử cho đại biểu HĐND; đồng thời duy trì, nâng cấp hệ thống cơ sở dữ liệu, Trang thông tin điện tử phục vụ tra cứu, cập nhật thông tin, tài liệu chuyên môn. Đặc biệt, Thường trực HĐND tỉnh đã tổ chức tập huấn, hướng dẫn đại biểu HĐND tỉnh hoạt động chuyên trách, cán bộ, công chức Văn phòng Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh sử dụng các nền tảng số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong tra cứu thông tin, tổng hợp tài liệu, xử lý văn bản, phục vụ hoạt động giám sát, thẩm tra.
Bảo Phương