Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, quán triệt và triển khai Nghị quyết Đại hội XIV: Bước ngoặt phát triển, tầm nhìn chiến lược và khát vọng vươn mình mạnh mẽ

3 giờ trướcBài gốc

Sáng 7/2, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết đã trình bày Chuyên đề “Một số vấn đề mới, cốt lõi và kinh nghiệm 40 năm đổi mới trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết trình bày Chuyên đề “Một số vấn đề mới, cốt lõi và kinh nghiệm 40 năm đổi mới trong Văn kiện Đại hội XIV của Đảng”. Ảnh: Phạm Thắng

Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn “bứt phá phát triển”

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nêu rõ, chuyên đề gồm 4 nội dung chính: Vai trò, ý nghĩa và thành công cơ bản của Đại hội XIV; Cách tiếp cận mới và những đổi mới trong xây dựng văn kiện Đại hội XIV; Những vấn đề cốt lõi trong Văn kiện Đại hội XIV; Một số yêu cầu căn bản trong triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.

Về vai trò, ý nghĩa và thành công cơ bản của Đại hội XIV của Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh, trước hết, cần khẳng định một cách rõ ràng và nhất quán rằng: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tầm vóc lịch sử đối với sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đây không chỉ là một kỳ Đại hội tổng kết nhiệm kỳ hay xác định mục tiêu 5 năm, mà là Đại hội định hình tư duy phát triển, xác lập mô hình tăng trưởng mới và kiến tạo nền tảng thể chế cho cả một chặng đường dài của dân tộc đến giữa thế kỷ XXI. Đại hội XIV thực sự là Đại hội của bước ngoặt phát triển, của tầm nhìn chiến lược và của khát vọng vươn mình mạnh mẽ của dân tộc Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết khẳng định đây là Đại hội của bước chuyển giai đoạn phát triển.

Nhìn lại chặng đường gần 40 năm đổi mới, có thể thấy rõ: giai đoạn vừa qua chủ yếu là quá trình thoát khỏi khủng hoảng, ổn định kinh tế vĩ mô, tạo lập nền tảng thể chế và tích lũy tiềm lực phát triển. Nhờ đó, đất nước đã: Ra khỏi nhóm nước nghèo; trở thành nền kinh tế có quy mô ngày càng lớn; hội nhập sâu rộng vào kinh tế thế giới; đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt; vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao.

Tuy nhiên, khi quy mô phát triển đạt đến một mức nhất định, mô hình tăng trưởng cũ dần bộc lộ giới hạn như: Dựa nhiều vào vốn, tài nguyên, lao động giá rẻ; năng suất lao động thấp; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa thật sự là động lực chủ yếu; thể chế còn nhiều điểm nghẽn.

Chính trong bối cảnh ấy, Đại hội XIV đánh dấu bước chuyển sang giai đoạn “bứt phá phát triển”.

“Bứt phá” ở đây không chỉ là tăng trưởng nhanh hơn về số lượng, mà là chuyển đổi căn bản về chất lượng phát triển, thể hiện ở những yêu cầu: Đổi mới mô hình phát triển; thay đổi động lực tăng trưởng; nâng cao năng lực quản trị quốc gia; tạo thế và lực mới cho đất nước.

Đó là bước chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang chiều sâu; từ dựa vào tài nguyên, lao động giá rẻ sang dựa vào tri thức, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; từ “theo kịp” sang “vươn lên cạnh tranh”; từ “ổn định để phát triển” sang tư duy biện chứng “phát triển để ổn định, ổn định để phát triển bền vững và cải thiện đời sống Nhân dân”.

Có thể nói, Đại hội XIV mở ra một tầm mức phát triển mới của đất nước - tầm mức phát triển dựa trên động lực nội sinh và năng lực sáng tạo của dân tộc.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Trịnh Văn Quyết nhấn mạnh “một trong những điểm nổi bật của Đại hội XIV là tầm nhìn chiến lược dài hạn, vượt ra ngoài khuôn khổ một nhiệm kỳ”.

Đại hội xác lập rõ các mục tiêu chiến lược: Đến năm 2030: nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045: nước phát triển, thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Những mục tiêu ấy không chỉ là những chỉ tiêu kinh tế thuần túy, mà là sự kết tinh của khát vọng phát triển dân tộc, là lời cam kết chính trị của Đảng trước Nhân dân và trước lịch sử.

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Điều quan trọng hơn là, để hiện thực hóa các mục tiêu ấy, Đại hội không dừng ở mong muốn hay khẩu hiệu, mà đồng thời thiết kế hệ giải pháp đồng bộ: Tiếp tục hoàn thiện thể chế phát triển; đột phá khoa học - công nghệ; phát triển kinh tế tư nhân; nâng tầm giáo dục và nguồn nhân lực; khơi dậy sức mạnh văn hóa - con người; mở rộng không gian đối ngoại và tự chủ chiến lược. Chính sự gắn kết giữa tầm nhìn - mục tiêu - giải pháp - tổ chức thực hiện đã tạo nên chiều sâu chiến lược và tính khả thi cho đường lối phát triển của đất nước.

Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương khái quát một số thành công cơ bản của Đại hội XIV của Đảng trên ba phương diện.

Một là, thành công về tư duy và nhận thức lý luận. Đại hội thể hiện rõ tinh thần khoa học, thực tiễn, dũng cảm “nhìn thẳng vào sự thật”, đánh giá khách quan cả thành tựu và hạn chế, chỉ rõ những “điểm nghẽn của phát triển” về thể chế, nguồn lực, quản trị, chất lượng tăng trưởng.

Trên cơ sở đó, Đại hội đã bổ sung và phát triển nhiều nhận thức lý luận mới: tự chủ chiến lược; thể chế phát triển; khoa học, công nghệ là động lực chủ yếu; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; văn hóa, con người là sức mạnh nội sinh…. Đây là biểu hiện sinh động của bản lĩnh tự đổi mới và năng lực tổng kết thực tiễn của Đảng cầm quyền, là kết tinh của những bài học kinh nghiệm qua 40 năm đổi mới vừa qua.

Hai là, thành công về định hướng chiến lược và thiết kế chính sách. Lần đầu tiên, một hệ quan điểm phát triển được xây dựng theo tư duy hệ thống, đa trụ cột, đa động lực, gắn chặt kinh tế với văn hóa, xã hội, môi trường, quốc phòng, an ninh và đối ngoại.

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Đặc biệt, việc tích hợp ba báo cáo lớn thành một Báo cáo chính trị thống nhất là một thành công rất quan trọng cả về phương pháp luận và phương thức lãnh đạo. Sự tích hợp này giúp khắc phục tình trạng trùng lặp, phân tán, “mạnh ai nấy nói” giữa các Văn kiện, bảo đảm sự thống nhất giữa đường lối chính trị, chiến lược kinh tế - xã hội và công tác xây dựng Đảng; tạo nên một chỉnh thể tư duy nhất quán.

Về mặt tổ chức thực tiễn: cán bộ, đảng viên dễ tiếp cận, dễ học tập, dễ quán triệt; tránh cách hiểu khác nhau; giảm nguy cơ vận dụng một cách rời rạc, cục bộ, tăng tính thống nhất ý chí và hành động trong toàn hệ thống chính trị và trong toàn Đảng, toàn quân, toàn dân

Tích hợp Văn kiện chính là tích hợp tư duy, tích hợp nhận thức và tích hợp hành động. Qua đó nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong một điều kiện mới. Đây không chỉ là đổi mới về mặt kỹ thuật biên soạn mà đổi mới phương thức lãnh đạo bằng Văn kiện từ định hướng sang hành động, từ “nói đúng” sang “làm được”.

Ba là, thành công về khơi dậy niềm tin và khát vọng phát triển dân tộc. Nếu Văn kiện chỉ dừng ở chính sách mà không tạo được niềm tin xã hội thì khó có thể trở thành động lực phát triển của đất nước. Đại hội XIV đã khơi dậy mạnh mẽ tinh thần tự tin, tự lực, tự cường, ý chí vươn lên của toàn dân tộc; kết nối khát vọng của Đảng với mong muốn của Nhân dân; biến mục tiêu phát triển thành mệnh lệnh hành động chung. Đó chính là sức mạnh tinh thần, nguồn lực nội sinh to lớn nhất để biến mọi chủ trương của Đảng thành hiện thực.

Từ sự phân tích các yếu tố trên cho thấy, “Đại hội XIV không chỉ là một sự kiện chính trị thông thường, mà là dấu mốc lịch sử mở ra kỷ nguyên phát triển mới của đất nước, của dân tộc, kỷ nguyên bứt phá, sáng tạo và tự chủ. Vì một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc”, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh.

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Hồ Long

Chuyển từ “Nghị quyết định hướng” sang “Nghị quyết hành động”

Đối với cách tiếp cận mới và những đổi mới trong xây dựng Văn kiện Đại hội XIV, Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nêu rõ, Đại hội XIV thể hiện sự đổi mới, sáng tạo trong phương thức tư duy và phương pháp lãnh đạo, cầm quyền của Đảng được phản ánh ngay từ cách xây dựng văn kiện. Trong điều kiện Đảng cầm quyền, văn kiện Đại hội chính là “bản thiết kế chiến lược”, công cụ lãnh đạo tối cao của Đảng. Đổi mới Văn kiện thực chất là đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng, phương thức cầm quyền của Đảng.

Một là, đổi mới cách tiếp cận: từ tổng kết nhiệm kỳ sang thiết kế chiến lược phát triển.

Ở các giai đoạn trước, Văn kiện thường thiên về tổng kết thành tựu và đề ra mục tiêu nhiệm kỳ. Đại hội XIV đã vượt lên cách tiếp cận đó, chuyển mạnh sang tư duy thiết kế chiến lược phát triển dài hạn: Cùng với tầm nhìn 5 năm là kế hoạch đến 2030 và tầm nhìn đến 2045 không chỉ đạt mục tiêu mà xác lập đồng thời mô hình, động lực và thể chế phát triển; gắn chặt nhiệm vụ với chương trình hành động, tổ chức thực hiện và định hướng đến mục tiêu dài hạn cho 100 năm tiếp theo. Văn kiện không còn là báo cáo tổng hợp mà trở thành “bản đồ chiến lược” định hướng cho cả hệ thống chính trị vận hành lâu dài.

Hai là, tư duy hệ thống, toàn diện: tích hợp các lĩnh vực trong một chỉnh thể thống nhất. Việc tích hợp ba báo cáo lớn thành một Báo cáo chính trị thống nhất phản ánh nhận thức mới: chính trị không thể tách rời kinh tế; kinh tế không thể tách rời văn hóa - xã hội; phát triển đất nước không thể tách rời xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Điều này giúp khắc phục tình trạng các Báo cáo được trình bày riêng rẽ dẫn đến trùng lặp nội dung, phân tán trọng tâm và cách diễn đạt khác nhau, gây ra cách hiểu không thống nhất. Ý nghĩa thực tiễn là giúp cán bộ, đảng viên dễ nắm bắt trọng tâm, tránh hiểu khác nhau giữa các Văn kiện, hạn chế vận dụng cục bộ theo lĩnh vực mình phụ trách; tăng cường sự thống nhất hành động. Tích hợp Văn kiện chính là tích hợp tư duy, nhận thức và hành động. Đây là biểu hiện của phong cách lãnh đạo mới, khoa học, hiện đại, chuyên nghiệp hơn của một Đảng cầm quyền.

Các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: Lâm Hiển

Ba là, Chuyển từ “Nghị quyết định hướng” sang “Nghị quyết hành động”. Lần đầu tiên, ngay trước và trong quá trình chuẩn bị Đại hội, Đảng đã đề ra một loạt các quyết sách chiến lược về các lĩnh vực quan trọng có ý nghĩa to lớn với đất nước, như hoàn thiện hệ thống pháp luật, hội nhập quốc tế trong tình hình mới, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, giáo dục và đào tạo, phát triển kinh tế tư nhân, phát triển nền văn hóa, chăm sóc sức y tế, sức khỏe cho Nhân dân... mà 9 Nghị quyết chiến lược trước Đại hội XIV Đảng ta đã xác định. Đây là cách tiếp cận mới về phương pháp lãnh đạo của Đảng, với tinh thần quyết liệt, khẩn trương, cụ thể hóa đường lối, chủ trương của Đảng, đồng thời với quá trình hoạch định đường lối của Đảng.

Vừa qua Đảng ta có tới 9 Nghị quyết chiến lược được triển khai thực hiện trước khi tổ chức Đại hội XIV của Đảng, thể hiện cách tiếp cận mới, tư duy hành động, triển khai nghị quyết từ sớm để đạt tới mục tiêu, hiệu quả thực hiện Nghị quyết.

Cũng lần đầu tiên, Chương trình hành động được gắn trực tiếp vào Báo cáo chính trị, thể hiện tinh thần “nói đi đôi với làm”, mục tiêu gắn với giải pháp, trách nhiệm, thời hạn và nguồn lực. Qua đó khắc phục những hạn chế, tồn tại từ rất lâu, Nghị quyết đúng nhưng triển khai chậm, chủ trương thì rõ, nhưng cụ thể hóa kéo dài. Đây là bước chuyển từ “tư duy chính sách” sang “tư duy quản trị thực thi”. Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu hành động, kiên quyết khắc phục tình trạng "nói nhiều làm ít", "nói hay làm dở”, thậm chí “nói không đi đôi với làm”, thiếu kiểm tra, giám sát, đề ra mục tiêu cao nhưng triển khai chậm và hiệu quả thấp.

Vì vậy, có thể khẳng định, đổi mới công tác xây dựng Văn kiện Đại hội không chỉ là đổi mới hình thức trình bày mà là biểu hiện cụ thể của đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới, bảo đảm thiết thực hơn, hành động hơn và hiệu quả hơn. Do đó, hiểu được cách tiếp cận mới và những đổi mới trong xây dựng Văn kiện là cơ sở phương pháp luận đầu tiên, quan trọng để hiểu sâu sắc, đầy đủ nội dung của Văn kiện, xác định đúng, trúng yêu cầu, phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện thành công đường lối, chủ trương Đại hội XIV của Đảng đã đề ra.

H. Ngọc

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân : https://daibieunhandan.vn/hoi-nghi-toan-quoc-nghien-cuu-quan-triet-va-trien-khai-nghi-quyet-dai-hoi-xiv-buoc-ngoat-phat-trien-tam-nhin-chien-luoc-va-khat-vong-vuon-minh-manh-me-10406309.html