Hội thảo 'Chủ nghĩa Tư bản kỹ thuật số và chủ nghĩa xã hội công nghệ'

3 giờ trướcBài gốc

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương; PGS,TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư thường trực Đảng ủy, Phó Giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; PGS,TS Nguyễn Mạnh Hùng, Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Phó chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương chủ trì hội thảo.

Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Chủ nghĩa Tư bản kỹ thuật số và chủ nghĩa xã hội công nghệ- những vấn đề lý luận và thực tiễn”.

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết: Hội thảo nhằm nhận diện, phân tích và luận giải những biến đổi sâu sắc của chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội trong kỷ nguyên số. Hội thảo có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ về mặt lý luận mà còn về mặt thực tiễn, nhận diện bối cảnh, hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước, góp phần thiết thực vào việc xác định tư duy, tầm nhìn và các quyết sách chiến lược:

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng nhấn mạnh: Cuộc cách mạng khoa học, công nghệ hiện đại, với hạt nhân là công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, Internet vạn vật, tự động hóa thông minh và công nghệ siêu lượng tử, đang làm biến đổi căn bản chất lượng mới của lực lượng sản xuất, phương thức tổ chức sản xuất và phân phối, đang làm thay đổi toàn diện cấu trúc quyền lực kinh tế – xã hội trên phạm vi toàn cầu.

Toàn cảnh hội thảo

Trong bối cảnh đó, cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội đều buộc phải vận động, điều chỉnh và tái cấu trúc để thích ứng với một trình độ và chất lượng phát triển mới của lực lượng sản xuất. Sự vận động đó đã hình thành hai mô hình nổi bật được giới nghiên cứu tại nhiều nước quan tâm: chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số và chủ nghĩa xã hội công nghệ.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng cho biết: "Cần nhấn mạnh rằng, sự phát triển của công nghệ nói chung, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo nói riêng, là thành tựu phát triển chung của văn minh nhân loại. Đó là kết quả tích lũy lâu dài và sự phát triển đột phá của tri thức khoa học, lao động trí tuệ, của đổi mới sáng tạo và sự hợp tác toàn cầu. Dù được sử dụng, triển khai trong khuôn khổ của chế độ tư bản chủ nghĩa hay xã hội chủ nghĩa, công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đều cho thấy bước phát triển rất cao của tri thức xã hội hóa, phản ánh một xu thế khách quan của tiến bộ xã hội. Chính vì vậy, chúng mang tính phổ quát, vượt qua biên giới quốc gia và chế độ xã hội, tạo ra những điều kiện vật chất chung cho sự phát triển của cả chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội".

Tại hội thảo, các đại biểu cùng trao đổi, thảo luận về "Chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số phản ánh sự phát triển vượt bậc của công nghệ trong tích tụ và tập trung tư bản, xác lập quyền lực mới của các tập đoàn tư bản" và cho rằng: Một đặc trưng nổi bật của chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số là sự tư nhân hóa dữ liệu và tri thức, biến dữ liệu – vốn được tạo ra từ hoạt động xã hội hóa rộng lớn của hàng tỷ con người – thành tư liệu sản xuất thuộc sở hữu của các tập đoàn tư nhân. Trong mô hình này, dữ liệu không còn đơn thuần là thông tin, mà trở thành tài nguyên chiến lược, mang lại nguồn lợi nhuận không giới hạn, là cơ sở để hình thành các rào cản kiểm soát thị trường, dẫn dắt các nền kinh tế và củng cố vị thế độc quyền.

GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh

Các đại biểu cũng thảo luận về "Chủ nghĩa xã hội công nghệ có đặc trưng nổi bật là phát triển công nghệ vì con người, vì tiến bộ và công bằng xã hội" và cho rằng: Trái với logic tư nhân hóa dữ liệu của chủ nghĩa tư bản kỹ thuật số, chủ nghĩa xã hội công nghệ đặt trọng tâm vào việc coi dữ liệu, tri thức và công nghệ cốt lõi là tài sản xã hội, được quản lý và khai thác vì lợi ích chung.

Điều này xuất phát từ mục tiêu của CNXH là hướng tới việc con người được thụ hưởng các thành quả phát triển, trong khi công nghệ tạo ra những giá trị ưu việt – chi phí thấp hoặc miễn phí, đáp ứng nhu cầu của đông đảo nhân dân. Cần khẳng định vai trò của thị trường và doanh nghiệp, nhưng quan trọng là phải nhấn mạnh vai trò điều tiết, định hướng và bảo đảm công bằng của nhà nước. Trong mô hình này, dữ liệu công dân được bảo vệ như một quyền cơ bản; dữ liệu công được sử dụng để nâng cao chất lượng dịch vụ công, hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng và thúc đẩy phát triển bao trùm, thay vì trở thành công cụ tích lũy lợi nhuận cho một nhóm nhỏ.

Hà Nam/VOV1

Nguồn VOV : https://vov.vn/chinh-tri/hoi-thao-chu-nghia-tu-ban-ky-thuat-so-va-chu-nghia-xa-hoi-cong-nghe-post1261039.vov