Hôm qua (22-1), Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã tiến hành công tác nhân sự. Trong ngày làm việc thứ tư của Đại hội, 1.586 đại biểu đã bỏ phiếu kín bầu 200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV, với 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết.
Trong sáng nay (23-1), Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV sẽ tổ chức Hội nghị Trung ương lần thứ nhất để bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra trung ương.
Trong ngày làm việc thứ tư của Đại hội, 1.586 đại biểu đã bỏ phiếu kín bầu 200 Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV; trong đó có 180 Ủy viên chính thức và 20 Ủy viên dự khuyết. Ảnh: TTX
Bầu Tổng Bí thư trong số Ủy viên Bộ Chính trị khóa mới
Tổng Bí thư là chức danh lãnh đạo cao nhất của Đảng. Chức danh Tổng Bí thư kiêm nhiệm vị trí Bí thư Quân ủy Trung ương, đồng thời cũng là Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Theo Điều lệ Đảng (điều 17, chương III), Ban Chấp hành Trung ương bầu Bộ Chính trị; bầu Tổng Bí thư trong số Ủy viên Bộ Chính trị; thành lập Ban Bí thư gồm Tổng Bí thư, một số Ủy viên Bộ Chính trị do Bộ Chính trị phân công và một số Ủy viên Ban Bí thư do Ban Chấp hành Trung ương bầu trong số Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương.
Ban Chấp hành Trung ương khóa mới cũng sẽ bầu Ủy ban Kiểm tra Trung ương và bầu Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương trong số các Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Số lượng Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư và Ủy viên Ủy ban Kiểm tra Trung ương do Ban Chấp hành Trung ương quyết định.
Điều lệ Đảng cũng nêu rõ Tổng Bí thư giữ chức vụ không quá hai nhiệm kỳ liên tiếp.
Tiêu chuẩn với người giữ chức danh Tổng Bí thư
Căn cứ quan trọng để xem xét nhân sự là Quy định 365/2025 của Bộ Chính trị về tiêu chuẩn chức danh cán bộ thuộc diện Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và khung tiêu chuẩn chức danh cán bộ lãnh đạo, quản lý.
Bộ Chính trị đưa ra 6 tiêu chuẩn chung đối với cán bộ lãnh đạo, quản lý các cấp: về chính trị, tư tưởng; về phẩm chất đạo đức, lối sống và ý thức tổ chức kỷ luật; về trình độ, năng lực; về uy tín và khả năng quy tụ, đoàn kết; về kết quả công tác; về sức khỏe, độ tuổi và kinh nghiệm.
Với chức danh Tổng Bí thư, nhân sự phải đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư và các tiêu chuẩn riêng. Ảnh: CTV
Với chức danh Tổng Bí thư, nhân sự phải đảm bảo đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Trước hết, về tiêu chuẩn Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Quy định 365 nêu rõ những nhân sự được lựa chọn phải thực sự tiêu biểu, mẫu mực của Ban Chấp hành Trung ương về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trí tuệ, ý chí chiến đấu, năng lực lãnh đạo, quản lý, quản trị, ý thức tổ chức kỷ luật; không bị chi phối bởi sự can thiệp, sức ép bên ngoài và lợi ích nhóm.
Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư cũng cần quyết đoán, quyết liệt, hiệu quả trong việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao; hiểu biết sâu rộng tình hình đất nước, khu vực và thế giới; nhạy cảm về chính trị, nhạy bén về kinh tế, am hiểu sâu sắc về xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Họ phải có ý thức trách nhiệm cao, có khả năng xây dựng chiến lược phát triển dài hạn cho đất nước, đóng góp ý kiến trong việc hoạch định đường lối, chính sách và phát hiện, đề xuất những vấn đề thực tiễn đặt ra; có tâm, có tầm và trách nhiệm trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ, bảo đảm sự kế thừa, phát triển, chuyển tiếp vững vàng giữa các thế hệ cán bộ.
Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải là Ủy viên Trung ương chính thức trọn một nhiệm kỳ trở lên; đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ lãnh đạo chủ chốt cấp tỉnh (bí thư; chủ tịch HĐND, chủ tịch UBND) hoặc trưởng các ban, bộ, ngành, MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và tương đương.
Trường hợp Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư công tác trong quân đội thì phải kinh qua chức vụ chủ trì cấp quân khu. Trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các lãnh đạo Đảng và Nhà nước bỏ phiếu bầu Ủy viên Trung ương chính thức và Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Ảnh: TTXVN
Nhân sự được chọn làm Tổng Bí thư, ngoài bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư nêu trên, đồng thời cần có những phẩm chất, năng lực riêng.
Tổng Bí thư phải là người tiêu biểu, có uy tín cao trong Trung ương, Bộ Chính trị, trong toàn Đảng và Nhân dân; là hạt nhân lãnh đạo, trung tâm đoàn kết, quy tụ và phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn dân và sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, mục tiêu "dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" trong giai đoạn cách mạng mới.
Nhân sự được lựa chọn cho vị trí này cũng cần tiêu biểu nhất về đạo đức, trí tuệ của toàn Đảng; có tư duy lý luận chính trị sắc sảo; có kiến thức sâu, rộng, toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng, quản lý Nhà nước...
Tổng Bí thư cũng cần có bản lĩnh chính trị, tư duy nhạy bén, đổi mới, đột phá, quyết đoán; có năng lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận, định hướng chiến lược; bình tĩnh, sáng suốt trước những vấn đề khó, phức tạp liên quan đến vận mệnh của Đảng, của quốc gia, của dân tộc.
Nhân sự đảm nhiệm chức danh Tổng Bí thư cần có năng lực lãnh đạo, điều hành Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư; có năng lực lãnh đạo xây dựng đội ngũ cán bộ cấp chiến lược, đặc biệt là người kế nhiệm, cán bộ chủ chốt. Người này cũng phải kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn một nhiệm kỳ trở lên. Trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Tiêu chuẩn Thường trực Ban Bí thư
Nhân sự cho vị trí này phải bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư. Đồng thời phải là nhân sự có uy tín cao, là trung tâm đoàn kết trong Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và trong toàn Đảng.
Các đại biểu bỏ phiếu bầu Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV. Ảnh: daihoidangtoanquoc.vn
Nhân sự ở chức danh này phải có tư duy lý luận chính trị sắc sảo, có kiến thức và hiểu biết sâu rộng trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại..., giàu kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị; nhạy bén về chính trị, quyết liệt trong điều hành và có năng lực điều phối hài hòa, hiệu quả hoạt động của các cơ quan tham mưu, giúp việc của Trung ương Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.
Điều kiện quan trọng khác với chức danh Thường trực Ban Bí thư là đã kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng ban, bộ, ngành Trung ương; tham gia Bộ Chính trị trọn 1 nhiệm kỳ trở lên. Trường hợp đặc biệt do Ban chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Tiêu chuẩn Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương
Quy định 365 nêu rõ tiêu chí lựa chọn nhân sự cho vị trí này cũng cần bảo đảm đầy đủ các tiêu chuẩn chung của Ủy viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng thời cần có các tiêu chuẩn như có tư duy lý luận chính trị sắc sảo, hiểu biết sâu rộng và giàu kinh nghiệm trong công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, lĩnh vực được phân công phụ trách. Có kiến thức toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, đối ngoại...
Họ cũng là người có năng lực tham gia hoạch định chiến lược phát triển của đất nước; cụ thể hóa và chỉ đạo tổ chức thực hiện hiệu quả chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng trong lĩnh vực được phân công phụ trách; phối hợp hài hòa, hiệu quả mối quan hệ công tác giữa các ban đảng, cơ quan nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; giữa Trung ương và địa phương.
Nhân sự cho các vị trí này đã tham gia Ủy viên chính thức Ban Chấp hành Trung ương Đảng trọn một nhiệm kỳ, đồng thời kinh qua và hoàn thành tốt nhiệm vụ ở các chức vụ bí thư tỉnh ủy, thành ủy hoặc trưởng các bộ, ngành, đoàn thể Trung ương hoặc phó trưởng ban đảng Trung ương hoặc cấp thứ trưởng và tương đương. Trường hợp đặc biệt do Ban Chấp hành Trung ương Đảng quyết định.
Đây cũng là tiêu chuẩn để lựa chọn Trưởng ban đảng Trung ương, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng.
Theo Điều lệ Đảng, Đại hội đại biểu toàn quốc do Ban Chấp hành Trung ương triệu tập thường lệ năm năm một lần; có thể triệu tập sớm hoặc muộn hơn, nhưng không quá một năm.
Đại hội đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết của nhiệm kỳ vừa qua; quyết định đường lối, chính sách của Đảng nhiệm kỳ tới; bổ sung, sửa đổi Cương lĩnh chính trị và Điều lệ Đảng khi cần; bầu Ban Chấp hành Trung ương. Số lượng Ủy viên Trung ương chính thức và Ủy viên Trung ương dự khuyết do Đại hội quyết định.
Ban Chấp hành Trung ương cũng sẽ xem xét việc chuyển Ủy viên Trung ương dự khuyết có đủ điều kiện để thay thế Ủy viên Trung ương chính thức khi khuyết.
THANH TUYỀN