Hơn 10 năm giữ gìn chữ nghĩa cha ông

2 giờ trướcBài gốc

Ông Hoàng Ngọc Khăn, Chủ tịch Hội Hán Nôm Đà Nẵng cho biết, các nhiệm vụ đặt ra trong năm mới luôn bám sát tôn chỉ tinh thần của Hội. Tiền thân là câu lạc bộ, rồi Trung tâm Hán Nôm Đà Nẵng, từ năm 2022, Hội chính thức thành lập theo Quyết định số 718/QĐ-UBND ngày 15.03.2022 của UBND TP. Đà Nẵng.

Sau hợp nhất địa bàn, Hội được cơ cấu tổ chức lại và đã được định vị là một tổ chức văn hóa - xã hội tại địa phương.

Mở rộng không gian, mở rộng tầm nhìn

Điều quan trọng, theo ông Hoàng Ngọc Khăn, năm 2025 khép lại cũng đánh dấu cột mốc đáng lưu ý trong hoạt động của Hội Hán Nôm, qua đó tạo tiền đề để năm 2026 có những biến chuyển mới, mạnh mẽ và đột phá hơn.

Trong 10 năm qua, đặc biệt là 3 năm chính thức với vai trò một Hội văn hóa - xã hội, Ban chấp hành Hội Hán Nôm Đà Nẵng luôn trăn trở nâng cao chất lượng hoạt động, nhằm đóng góp tích cực hơn vào công cuộc bảo vệ, phát huy các di sản văn hóa cha ông, đặc biệt là góp phần bảo tồn, phát huy di sản văn hóa và giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.

Ông Hoàng Ngọc Khăn, Chủ tịch Hội Hán Nôm Đà Nẵng

Đến nay, sau khi sáp nhập địa bàn hành chính, không gian hoạt động của Hội chính thức được mở rộng. Hội Hán Nôm Đà Nẵng từ chỗ chỉ gói gọn trong phạm vi TP. Đà Nẵng trước đây, giờ đảm trách luôn không gian mới bao gồm tỉnh Quảng Nam cũ, trong đó có những khu vực văn hóa, ngôn ngữ lâu đời, thực sự là vùng đất giao thoa văn hóa - lịch sử, lưu giữ nhiều tri thức, học vấn của các thế hệ tiền nhân.

“Niềm tự hào ‘Ngũ Phụng tề phi’ từ đất mẹ Quảng Nam, với những phố cổ Hội An nổi tiếng, những Tiên Phước, Tam Kỳ in dấu các danh nhân, nay được gộp về một đầu mối, có thể nghiên cứu, tìm hiểu sâu hơn, thật là điều kiện hết sức lý tưởng.

Theo đó, chúng tôi tin rằng hoạt động nghiên cứu, học tập Hán Nôm của cộng đồng xã hội sẽ diễn ra thuận lợi và rộng mở hơn. Với vai trò chung tay “thắp lửa” trí tuệ cha ông và lan tỏa giá trị, chúng tôi mong sẽ có thêm nhiều cơ hội, cơ sở để thúc đẩy những hoạt động khoa học nhân văn về mặt ngôn ngữ, chữ viết, qua đó, làm sáng tỏ hơn các giá trị di sản văn hóa tiếng Việt, từ truyền thống đến hiện đại”, ông Hoàng Ngọc Khăn nói.

Hội viên Hội Hán Nôm Đà Nẵng sau khi hợp nhất hai địa phương

Theo báo cáo của Hội Hán Nôm Đà Nẵng, nhìn lại 10 năm hoạt động, Hội liên tục tổ chức các chương trình, hoạt động ý nghĩa và tích cực, với mục tiêu quảng bá, truyền thông, giáo dục, và định hướng tinh thần học tập chữ nghĩa của cha ông.

Những hoạt động thăm hỏi, chúc Tết, khai bút đầu xuân, lập các tổ dịch thuật, các lớp học viết chữ Hán… được tổ chức thường niên, trở thành nét đẹp định kỳ trong sinh hoạt Hội, được đông đảo hội viên và giới trí thức thành phố Đà Nẵng ủng hộ.

Trong đó, công tác dạy và học Hán Nôm luôn được chú ý, với các lớp căn bản, nâng cao, nghiên cứu thơ Đường, thơ Thiền, luyện thư pháp… được duy trì đều đặn tại các chi hội Ngũ Hành Sơn, Sơn Trà, Hải Châu…

Từ đó, Hội góp mặt tích cực vào công tác dịch thuật và biên khảo các di sản văn bản Hán Nôm, với các bản dịch, tra cứu, sưu tầm tư liệu đình làng, gia phả, văn bia, sắc phong tại Đà Nẵng và Quảng Nam.

Đổi mới tiến bộ ngôn ngữ cha ông

Ông Hoàng Ngọc Khăn cho rằng, qua những kết quả hoạt động đã làm, Hội Hán Nôm Đà Nẵng đang bước vào năm 2026 với tinh thần, khí thế mới, nỗ lực góp phần thúc đẩy hiệu quả việc học tập và tôn vinh ngôn ngữ cha ông.

Đặc biệt với tinh thần hội nhập, ứng dụng công nghệ số, Hội sẽ vận động các hội viên quan tâm vào xu hướng “số hóa” các dữ liệu, tri thức truyền thống, dùng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo làm những đòn bẩy tích cực, qua đó không ngừng đổi mới, tiến bộ phạm vi ngữ nghĩa tiếng Việt hôm nay.

"Đây là một đòi hỏi rất lớn nhưng cũng rất hấp dẫn, đặc biệt phù hợp với các bạn trẻ, những người mong muốn được đọc, hiểu tiếng nói của cha ông từ ngàn xưa nhưng đôi khi chưa có đủ điều kiện và môi trường tiếp cận. Khi chúng tôi tham gia dịch thuật các dữ liệu văn học Hán Nôm, chúng tôi cũng nhận ra rõ điều này.

Bởi mỗi văn bản được giải mã từ ngôn ngữ Hán Nôm sang tiếng Việt hiện đại không chỉ là một công trình học thuật, mà còn là sự trả lại tiếng nói của cha ông cho lịch sử, góp phần làm sáng tỏ quá trình hình thành các vùng đất, dòng họ, làng xã – những tế bào căn bản của văn hóa Việt”, ông Hoàng Ngọc Khăn chia sẻ.

Buổi sinh hoạt chuyên môn của Hội

Ông Hoàng Ngọc Khăn cho rằng, nếu có thể nhân rộng và lan tỏa các thông tin, dữ liệu về Hán Nôm để trở thành ngôn ngữ được sử dụng, đọc hiểu hằng ngày của giới trẻ, mức độ hiểu biết của thế hệ trẻ sẽ được nâng lên đáng kể, qua đó góp phần bồi đắp niềm tự hào và tình yêu đối với tiếng mẹ đẻ.

Theo ông, việc số hóa tiếng Việt từ chính chữ Hán Nôm là một giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Với góc nhìn đó, Hội Hán Nôm Đà Nẵng đang lên kế hoạch tham gia tích cực hơn vào các hoạt động quảng bá, truyền thông văn hóa bản địa và văn hóa dữ liệu địa phương, đặc biệt là trong không gian lịch sử đất Quảng.

Một số mô hình tổ chức theo nhóm, câu lạc bộ tại các địa bàn huyện, thị xã trước đây đang được các thành viên Hội nghiên cứu, đề xuất và đăng ký với chính quyền địa phương, nhằm sớm thành lập và đưa vào hoạt động.

Bên cạnh đó, nhiều chương trình, đề án nghiên cứu khoa học, dịch thuật tài liệu và phát hành các ấn phẩm nhằm lan tỏa rộng rãi tri thức xã hội và lịch sử địa phương cũng đang được Hội xem xét triển khai trong năm 2026.

Theo ông Hoàng Ngọc Khăn, sự thuận lợi có được là do chính quyền các cấp tại các địa bàn như Hội An, Tam Kỳ, Hải Châu, Thanh Khê… đều đang hết sức quan tâm đến câu chuyện giáo dục truyền thống, nghiên cứu tìm hiểu dữ liệu lịch sử…

Bên cạnh đó, nhiều cán bộ trong các ngành văn hóa, lịch sử đang tham gia công tác quản lý địa bàn cũng là hội viên của Hội Hán Nôm Đà Nẵng, qua đó tạo thêm nền tảng thuận lợi cho các hoạt động sinh hoạt của Hội từ năm 2026.

HƯƠNG GIANG

Nguồn Văn hóa : http://baovanhoa.vn/van-hoa/hon-10-nam-giu-gin-chu-nghia-cha-ong-198476.html