Hơn 200 năm, cái chết của Jane Austen vẫn gây tranh cãi

4 giờ trướcBài gốc

Jane Austen là một tiểu thuyết gia người Anh. Bà nổi tiếng với sáu cuốn tiểu thuyết lấy bối cảnh giới địa chủ trung lưu Anh vào cuối thế kỷ 18. Ảnh: REUTERS.

Hơn 200 năm sau ngày mất của Jane Austen vào năm 1817, nguyên nhân khiến tác giả của Kiêu hãnh và định kiến qua đời ở tuổi 41 vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất của lịch sử văn học, theo CNN.

Căn bệnh bí ẩn

Nhân dịp kỷ niệm 250 năm ngày sinh nữ văn hào Anh vào tháng 12 năm nay, giới nghiên cứu tiếp tục tìm kiếm lời giải thông qua những lá thư bà để lại bởi gần như không còn hồ sơ y tế hay bằng chứng sinh học nào có thể kiểm chứng trực tiếp.

Jane Austen qua đời ngày 18/7/1817 tại Winchester (Anh) sau gần một năm chống chọi với căn bệnh không rõ nguyên nhân. Trong những tuần cuối đời, bà sống cùng chị gái Cassandra tại số 8 College Street, nơi hiện trở thành điểm đến quen thuộc của những người yêu mến tác giả.

Theo các học giả, những lá thư còn sót lại cho thấy sức khỏe của Austen bắt đầu suy giảm từ mùa xuân năm 1816. Nữ nhà văn thường xuyên than phiền về các cơn đau lưng và đau khớp gối, mệt mỏi kéo dài, sốt từng đợt và xuất hiện các vùng da đổi màu trên mặt.

Ngôi nhà của nhà văn là điểm tham quan của những độc giả yêu thích Kiêu hãnh và định kiến. Ảnh: Camilla Winter-Moore.

Trong một bức thư, bà mô tả bản thân "đen, trắng và đủ mọi màu sắc kỳ lạ". Dù sức khỏe có lúc cải thiện, các triệu chứng luôn quay trở lại.

Trong nhiều thập kỷ, các nhà nghiên cứu đã đưa ra nhiều giả thuyết khác nhau. Năm 1964, bác sĩ Zachary Cope cho rằng Austen mắc bệnh Addison, một rối loạn hiếm gặp liên quan đến tuyến thượng thận. Những nghiên cứu sau đó tiếp tục đặt ra khả năng bà mắc ung thư dạ dày, lao hoặc ung thư hạch Hodgkin.

Tuy nhiên, không giả thuyết nào giải thích đầy đủ các triệu chứng được ghi nhận.

Bác bỏ giả thuyết ung thư

Năm 2021, hai bác sĩ người Anh Michael Sanders và Elizabeth Graham công bố nghiên cứu mới sau khi rà soát toàn bộ thư từ của Austen. Họ nhận thấy những cơn đau khớp kéo dài, tình trạng phát ban trên mặt, sốt tái phát và diễn biến bệnh lúc nặng lúc nhẹ không phù hợp với các chẩn đoán trước đó.

Thay vào đó, nhóm nghiên cứu cho rằng Austen có thể mắc lupus ban đỏ hệ thống (SLE), một bệnh tự miễn thường gặp ở phụ nữ trẻ. Căn bệnh này có thể gây tổn thương nhiều cơ quan, đi kèm đau khớp, phát ban, mệt mỏi và các đợt bùng phát rồi thuyên giảm tự nhiên.

"Ở bệnh nhân ung thư hạch, triệu chứng khó có thể tự cải thiện trong thời gian dài như trường hợp của Austen", bác sĩ Graham nhận định.

Một lọn tóc của Jane tại nhà cũ. Ảnh: Shutterstock.

Dẫu vậy, giả thuyết lupus cũng chưa thể được xác nhận. Hiện không tồn tại giấy chứng tử ghi rõ nguyên nhân tử vong, trong khi các tài liệu điều trị của Austen cũng đã thất lạc.

Giới nghiên cứu từng cân nhắc phân tích những lọn tóc còn lưu giữ của nữ văn hào để tìm thêm bằng chứng. Tuy nhiên, các mẫu tóc được kiểm tra trước đó đã bị ảnh hưởng bởi quá trình bảo quản và không đủ dữ liệu để đưa ra kết luận về bệnh lý.

"Nếu không có bằng chứng sinh học trực tiếp, mọi chẩn đoán đều chỉ mang tính suy đoán", học giả Beethoven William Meredith nhận xét khi so sánh trường hợp của Austen với những nghiên cứu ADN gần đây về nhà soạn nhạc Ludwig van Beethoven.

Dù nguyên nhân cái chết có thể sẽ mãi là bí ẩn, các chuyên gia cho rằng hành trình tìm kiếm lời giải đã mở ra góc nhìn mới về cuộc đời và tác phẩm của Jane Austen.

Nhiều học giả nhận thấy các chủ đề về bệnh tật, sự mong manh của cơ thể và quá trình tìm kiếm phương thuốc xuất hiện ngày càng đậm nét trong những tác phẩm cuối đời như Persuasion (Tạm dịch: Thuyết phục) hay Sanditon. Điều đó cho thấy nữ văn hào có thể đã phản ánh chính trải nghiệm bệnh tật của mình vào văn chương.

Hơn hai thế kỷ sau khi qua đời, Jane Austen vẫn là một trong những nhà văn được yêu mến nhất thế giới. Và có lẽ, giống như nhiều nhân vật do bà tạo ra, bí ẩn về những ngày cuối đời của Austen sẽ tiếp tục khiến độc giả tò mò trong nhiều năm tới.

Đức An

Nguồn Znews : https://znews.vn/hon-200-nam-cai-chet-cua-jane-austen-van-gay-tranh-cai-post1657854.html