Theo thông tin từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, mỗi năm trên các tuyến đường sắt quốc gia xảy ra hàng trăm vụ ô tô, phương tiện cơ giới không chấp hành tín hiệu giao thông, cố tình vượt ẩu qua các đường ngang cảnh báo tự động có lắp cần chắn.
Một vụ ô tô mắc kẹt trên đường ngang cảnh bảo tự động, đâm hỏng cần chắn (Ảnh: hình ảnh từ camera giám sát đường ngang).
Những con số lặp lại qua từng năm đang gióng lên hồi chuông cảnh báo về ý thức tham gia giao thông tại khu vực tiềm ẩn rủi ro đặc biệt cao này.
Hiện toàn mạng lưới đường sắt quốc gia có 750 đường ngang loại này. Đây là các vị trí được đầu tư hệ thống cảm biến và thiết bị điều khiển tự động. Khi tàu đi qua cảm biến từ xa, tín hiệu sẽ truyền về tủ điều khiển, kích hoạt đèn nhấp nháy, chuông cảnh báo; sau đó hai cần chắn ở hai phía đường ngang từ từ hạ xuống. Toàn bộ quy trình được vận hành tự động nhằm tạo “hàng rào” an toàn trước khi đoàn tàu lao tới.
Theo quy định, khi tín hiệu cảnh báo hoạt động, người và phương tiện bắt buộc phải dừng lại trước đường ngang để bảo đảm an toàn. Thế nhưng trên thực tế, không ít trường hợp vẫn cố tình điều khiển phương tiện vượt qua khi đèn đã nhấp nháy, chuông đã vang lên.
Hậu quả là phương tiện va vào cần chắn đang hạ, làm hư hỏng thiết bị, thậm chí gây hỏng các bộ phận kỹ thuật như bộ chuyển đổi động cơ. Nếu may mắn, xe kịp thoát khỏi khu vực đường ngang; nếu không, nguy cơ mắc kẹt và bị tàu đâm là rất cao.
Một vụ việc điển hình là tai nạn tàu khách SE3 đâm xe container tối 25/2 vừa qua tại đường ngang cảnh báo tự động có cần chắn tự động Km13+714, khu gian Văn Điển - Thường Tín (Hà Nội), khiến tài xế ô tô tử nạn và một người khác bị thương. Tai nạn thêm một lần cho thấy chỉ một khoảnh khắc chủ quan có thể phải trả giá đắt.
Thống kê cho thấy, riêng năm 2025 đã xảy ra khoảng 213 vụ, bình quân hơn 16 vụ mỗi tháng. Từ đầu năm 2026 đến nay tiếp tục ghi nhận 29 vụ. Nhiều điểm thường xuyên xảy ra tình trạng vượt ẩu, đâm hỏng cần chắn như Km35+005 khu gian Tuấn Lương - Cẩm Giàng tuyến Gia Lâm - Hải Phòng; Km18+808 khu gian Thường Tín - Chợ Tía tuyến Bắc - Nam…
Lãnh đạo Ban An ninh - An toàn giao thông đường sắt (Tổng công ty Đường sắt Việt Nam) cho biết, để tăng cường an toàn, ngành đường sắt đã phối hợp với chính quyền địa phương và lực lượng chức năng đẩy mạnh tuyên truyền quy định khi qua đường ngang đến người dân. Đồng thời, hệ thống camera giám sát được lắp đặt, truyền hình ảnh theo thời gian thực về trung tâm có nhân viên trực 24/24h để kịp thời xử lý khi xảy ra sự cố.
Đáng chú ý, hình ảnh phương tiện vi phạm sẽ được chuyển tới lực lượng cảnh sát giao thông để xác minh chủ xe, người điều khiển và xử lý “phạt nguội”. Tuy nhiên, số vụ xử phạt thực tế còn rất ít so với số vi phạm.
Nguyên nhân chủ yếu do phương tiện vi phạm phần lớn là xe tải giá trị kinh tế không lớn, mua bán không sang tên đổi chủ; hoặc xe vi phạm tại Hà Nội nhưng chủ phương tiện ở tỉnh khác, gây khó khăn cho công tác truy tìm, xử lý.
Theo đại diện ngành đường sắt, để ngăn chặn các vi phạm tương tự và giảm thiểu nguy cơ tai nạn, cần tăng cường tuyên truyền bằng những hình thức trực quan, sinh động, tác động trực tiếp tới người tham gia giao thông nhằm nâng cao ý thức tự giác.
Cùng với đó là việc siết chặt, tăng nặng chế tài xử phạt để đủ sức răn đe, không còn những cú “nhấn ga liều lĩnh” trước khi đoàn tàu lao tới.
Kỳ Nam