Hơn 7.000 học sinh Đà Nẵng không vào công lập: Áp lực và bài toán phân luồng

2 giờ trướcBài gốc

Học sinh khối 9 Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, phường Ngũ Hành Sơn trải nghiệm thực tế tại Trường Cao đẳng Du lịch Đà Nẵng. Ảnh: NTCC

Dù các trường THPT công lập đều tăng tối đa chỉ tiêu tuyển sinh nhưng vẫn còn một khoảng cách đáng kể giữa nhu cầu và khả năng tiếp nhận.

Hẹp cửa vào công lập

Theo thống kê của Sở GD&ĐT Đà Nẵng, toàn thành phố có gần 46.000 học sinh lớp 9, nhưng chỉ tiêu vào lớp 10 công lập là 38.690. Trong đó, THPT đại trà là 37.175 chỉ tiêu; THPT chuyên là 1.025; Phổ thông dân tộc nội trú THPT Quảng Nam là 175 chỉ tiêu; 3 trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT là 315 chỉ tiêu. Toàn thành phố ghi nhận có 43.586 thí sinh đăng ký, trong đó 42.628 thí sinh trực tiếp dự thi; 958 học sinh được tuyển thẳng. Như vậy, dự kiến hơn 7.000 học sinh sẽ không trúng tuyển vào hệ công lập.

Ông Nguyễn Hoàng Nam - Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Đà Nẵng cho biết, quy mô học sinh tăng là nguyên nhân chính dẫn đến áp lực năm nay. “Lứa học sinh lớp 9 rơi vào giai đoạn dân số có biến động tăng. Bên cạnh đó, việc mở rộng địa giới hành chính sau sáp nhập với Quảng Nam khiến tổng số thí sinh tăng lên so với trước”, ông Nam thông tin.

Tuy nhiên, nếu xét về tỷ lệ, tình hình không biến động lớn. “Dù con số hơn 7.000 học sinh không trúng tuyển có thể gây áp lực tâm lý, nhưng Đà Nẵng vẫn đảm bảo khoảng 85% học sinh tốt nghiệp THCS được vào học THPT công lập. Đây là mức khá cao so với nhiều địa phương lớn”, ông Nam nhấn mạnh.

Những ngày qua, gia đình chị Huỳnh Thị Uyên (trú phường Hải Châu, TP Đà Nẵng) khá áp lực khi lựa chọn trường THPT công lập để đăng ký nguyện vọng cho con. Phải làm sao để chọn trường phù hợp với lực học của con nhưng đảm bảo có cơ hội vào trường công lập. “Nếu đăng ký cao quá thì sợ trượt, còn thấp quá lại tiếc nên gia đình phải cân nhắc rất kỹ, tham khảo ý kiến thầy cô và thông tin tuyển sinh, theo dõi số lượng hồ sơ đăng ký vào các trường trên hệ thống hàng ngày để phân tích, lựa chọn phương án an toàn”, chị Uyên cho hay.

Áp lực không chỉ đến từ số lượng, mà còn từ sự “lệch pha” trong lựa chọn. Tâm lý phụ huynh và học sinh vẫn mong muốn đăng ký nguyện vọng vào các trường THPT ở những khu vực trung tâm như Hải Châu, Thanh Khê, Hội An, Bàn Thạch… Số lượng hồ sơ đăng ký vào các trường ở khu vực này vượt gấp 3 - 4 lần chỉ tiêu tuyển sinh. Trong khi đó, những trường ở khu vực vùng ven, tỉ lệ “chọi” thấp hơn nhiều. “Thực tế cho thấy có tình trạng học sinh tập trung đăng ký vào một số trường ‘tốp đầu’, dẫn đến cạnh tranh cao, thậm chí rủi ro trượt cả hai nguyện vọng. Đây là điều cần được điều chỉnh trong quá trình tư vấn, hướng nghiệp”, ông Nam nhìn nhận.

Để giảm áp lực, năm nay Sở GD&ĐT Đà Nẵng triển khai đăng ký tuyển sinh hoàn toàn trực tuyến. Trong đợt mở cổng, học sinh, phụ huynh đều có thể cập nhật số lượng hồ sơ đăng ký nguyện vọng 1, nguyện vọng 2 vào các trường THPT. Sau khi đăng ký, học sinh biết số lượng thí sinh đăng ký vào từng trường và có thời gian điều chỉnh nguyện vọng.

Học sinh Trung tâm GDTX số 2 (Đà Nẵng) tham gia hoạt động trải nghiệm chủ đề Bảo vệ môi trường, phân loại chất thải rắn sinh hoạt và giảm thiểu rác nhựa. Ảnh: NTCC

Những lối đi sau THCS

Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai (phường Thanh Khê, TP Đà Nẵng) có gần 20 học sinh lớp 9 đăng ký theo học trường nghề theo hệ 9+. Hiệu trưởng Huỳnh Tấn Lành cho biết, để phụ huynh thêm căn cứ đánh giá đúng năng lực của học sinh, trường tổ chức thi thử, đề được xây dựng theo đúng ma trận, cấu trúc đề tham khảo do Sở GD&ĐT Đà Nẵng công bố. Từ kết quả học tập và điểm bài thi thử, nhà trường cùng phụ huynh, học sinh phân tích, lựa chọn đăng ký nguyện vọng phù hợp.

Ngoài ra, Trường THCS Nguyễn Thị Minh Khai còn phối hợp với 6 trường cao đẳng, trung cấp trên địa bàn thành phố tổ chức tư vấn hướng nghiệp, tạo cơ hội phân luồng cho học sinh. Các trường cao đẳng, trung cấp nghề chủ động chia sẻ thông tin về chương trình đào tạo nghề nghiệp hệ 9+, tạo điều kiện để học sinh có trải nghiệm ban đầu về một số ngành nghề để có quyết định lựa chọn con đường học tập phù hợp sau THCS.

Bài toán tuyển sinh lớp 10 ở các đô thị lớn không dừng ở việc “giải tỏa” áp lực cho hệ công lập, mà còn gắn với mục tiêu phân luồng sau THCS. Theo phương án tuyển sinh, ngoài gần 39.000 chỉ tiêu công lập, hệ thống các trường ngoài công lập ở Đà Nẵng có thể tiếp nhận khoảng 2.000 - 3.000 học sinh mỗi năm.

Đà Nẵng hiện có 15 trường THPT ngoài công lập có quy mô lớn với nhiều phân khúc học phí khác nhau để phụ huynh lựa chọn. Bên cạnh đó còn có hệ giáo dục thường xuyên với 4 trung tâm. Dự kiến, khối này tuyển khoảng 1.215 học viên, góp phần giảm tải đáng kể cho hệ THPT công lập.

Ngoài ra, học sinh cũng có thể đăng ký vào các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, vừa học văn hóa theo mô hình 9+ thông qua hình thức liên kết giữa các trường nghề và trung tâm giáo dục thường xuyên. Đáng chú ý, học sinh theo học tại các cơ sở này được hỗ trợ học phí tương đương trường công lập.

Tham gia Ngày hội tư vấn tuyển sinh giáo dục nghề nghiệp do Sở GD&ĐT Đà Nẵng tổ chức đã giúp nhiều học sinh lớp 9 có cái nhìn cởi mở hơn về lựa chọn sau THCS. Em Trần Hải An (phường Ngũ Hành Sơn) cho biết trước đây chủ yếu hướng đến các trường THPT công lập. Nhưng qua 2 lần so sánh kết quả bài thi thử với điểm trúng tuyển của những năm trước đây thì em thấy khả năng đỗ không cao. Điều này khiến em căng thẳng vì nếu theo học trường tư với mức học phí phù hợp với điều kiện của gia đình thì em phải di chuyển khá xa. Em đã cùng mẹ đến một số gian hàng các trường nghề, tìm hiểu thông tin về ngành nghề, chương trình học, trải nghiệm một số nghề như pha chế, đầu bếp…, em bắt đầu suy nghĩ về hướng học nghề kết hợp học văn hóa.

Trong khi đó, em Nguyễn Quỳnh Nhi, học sinh lớp 9, Trường THCS Đỗ Thúc Tịnh (xã Hòa Tiến), cho hay trước đây gia đình gần như mặc định em sẽ tiếp tục học lên THPT. Song quá trình được tư vấn và trải nghiệm nghề nghiệp, em đã chuyển hướng chọn theo mô hình 9+ của hệ trung cấp nghề.

Đẩy mạnh tư vấn và trải nghiệm hướng nghiệp

Ông Nguyễn Văn Hồng - Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm (phường Ngũ Hành Sơn, TP Đà Nẵng) cho biết, tâm lý chung của phụ huynh thường mong muốn con đỗ vào các trường THPT công lập. Tuy nhiên, không phải học sinh nào cũng phù hợp với mục tiêu này, vì vậy việc định hướng để học sinh lựa chọn trường phù hợp với khả năng rất cần thiết, nhằm tránh đăng ký nguyện vọng chưa sát thực tế, dẫn đến những tiếc nuối không đáng có.

Ngoài tổ chức tư vấn tuyển sinh – hướng nghiệp tại trường với sự tham gia của các trường trung cấp, cao đẳng nghề trên địa bàn thành phố, Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm còn tổ chức cho học sinh trải nghiệm nghề thực tế tại Trường Cao đẳng Du lịch Đà Nẵng. “Từ nhiều hình thức đồng hành cùng phụ huynh và học sinh, nhà trường mong muốn giúp các em lựa chọn nguyện vọng phù hợp với năng lực, từ đó xây dựng lộ trình học tập bền vững sau bậc THCS”, ông Hồng chia sẻ.

Trong bối cảnh nhu cầu nhân lực kỹ thuật, dịch vụ ngày càng lớn, phân luồng sau THCS không chỉ là giải pháp tình thế, mà là định hướng lâu dài. Thực tế tại Đà Nẵng cho thấy, nhiều ngành nghề đang thiếu hụt lao động có tay nghề, trong khi một bộ phận học sinh vẫn tập trung vào con đường học tập truyền thống. Khoảng cách này đặt ra yêu cầu phải đẩy mạnh truyền thông về phân luồng sau THCS, từ phía gia đình đến xã hội. Ngoài ra, cần chú trọng đầu ra cho học sinh sau khi học nghề.

Đà Nẵng đã có Đề án đầu tư trường lớp giai đoạn 2026 - 2030, tập trung mở rộng cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị dạy học và xây mới một số trường THPT nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng tăng. Tuy nhiên, áp lực tuyển sinh lớp 10 không chỉ là câu chuyện thiếu chỗ học. Đằng sau con số hơn 7.000 học sinh không vào công lập là yêu cầu thay đổi cách nhìn về lựa chọn sau THCS và hiệu quả phân luồng giáo dục.

Trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng đa dạng, học THPT không còn là con đường duy nhất. Kỳ tuyển sinh lớp 10 vì thế trở thành “điểm rẽ” quan trọng, buộc học sinh và phụ huynh cân nhắc kỹ hơn về năng lực, điều kiện và định hướng tương lai. Áp lực của kỳ thi tuyển sinh lớp 10 là có thật, nhưng không phải là “nút thắt” không thể tháo gỡ. Điều quan trọng là mỗi học sinh cần được hỗ trợ để hiểu rõ năng lực, điều kiện và mục tiêu. Khi lựa chọn dựa trên sự phù hợp, thay vì chạy theo số đông, mỗi hướng đi có thể trở thành một con đường bền vững.

Hà Nguyên

Nguồn GD&TĐ : https://giaoducthoidai.vn/hon-7000-hoc-sinh-da-nang-khong-vao-cong-lap-ap-luc-va-bai-toan-phan-luong-post777068.html